Research Article

Tüketici Bilgeliği Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması

Volume: 32 Number: 3 September 25, 2025
EN TR

Tüketici Bilgeliği Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması

Abstract

Bu araştırma, orijinal İngilizce versiyonu "Consumer Wisdom Scale" (CWS) olan Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasını ve psikometrik geçerlik-güvenirlik analizlerini kapsayan sistematik bir süreci ele almaktadır. Tüketici bilgeliği, bireylerin bilinçli, etik ve sürdürülebilir tüketim kararları alabilme yetkinliğini temsil eden çok boyutlu bir yapıdır. Araştırmada, ölçeğin kültürlerarası geçerliğini sağlamak için geri çeviri yöntemi kullanılmış, dil ve kavramsal eşdeğerlik uzman görüşleriyle test edilmiştir. Çalışmanın örneklemini, sosyal ve ekonomik çeşitliliği temsil eden 287 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır; bu grup, pazarlama literatüründe önemli bir tüketici segmenti olarak kabul edilmektedir. Yapısal geçerlik için doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenirlik için Cronbach alfa ve bileşik güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısını koruduğunu (6 alt boyut: akıl yürütme, amaç, esneklik, perspektif, sorumluluk, sürdürülebilirlik) ve uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Cronbach alfa ve bileşik güvenilirlik değerleri yüksek iç tutarlılığa işaret etmektedir. Türkçe versiyon, hem bireysel tüketici davranışlarını daha kapsamlı analiz etmeyi mümkün kılmakta hem de etik tüketim, sürdürülebilirlik ve değerlerle uyumlu karar verme süreçlerine dair araştırmalara yeni açılımlar sunmaktadır. Böylece ölçek, pazarlama yazınında ölçüm araçlarının çeşitlenmesine ve tüketici davranışı araştırmalarının derinleşmesine önemli bir katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Ölçek Uyarlama, Tüketici Davranışı, Tüketici Bilgeliği JEL Sınıflandırması: M30, M31, M39

Keywords

Thanks

Bu çalışma kapsamında ölçeğin İngilizce ve Türkçe çevirilerinde ve Türkçe dil uygunluğunun değerlendirilmesinde verdikleri destekle katkı sağlayan Dr. Öğr. Üyesi Rıfgı Buğra Bağcı, Umut Ünal ve Ercan Saraçoğlu'na teşekkürlerimi sunarım.

References

  1. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139–161. https://doi.org/10.1016/0167-8116(95)00038-0
  2. Bollen, K. A. (1989). Structural Equations with Latent Variables. Wiley Interscience.
  3. Bahl, S., Milne, G. R., & Miller, E. G. (2023). Expanding consumer mindfulness for collective sustainable well‐being: Overview of the special issue and future research directions. Journal of Consumer Affairs, 57(2), 699-720.
  4. Escadas, M., Jalali, M. S., & Farhangmehr, M. (2020). What goes around comes around: The integrated role of emotions on consumer ethical decision‐making. Journal of Consumer Behaviour, 19(5), 409-422.
  5. Fornell, C. and Larcker, D.F. (1981), “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error”, Journal of Marketing Research, Vol. 18 No. 1, doi: 10.1177/002224378101800104.
  6. Ganassali, S., & Matysiewicz, J. (2021). “What a lot of things I don’t need!”: consumption satiation, self-transcendence and consumer wisdom. Journal of Consumer Marketing, 38(5), 540-551.
  7. Gold, A. H., Malhotra, A., & Segars, A. H. (2001). Knowledge Management: An Organizational Capabilities Perspective. Journal of Management Information Systems, 18(1), 185–214. https://doi.org/10.1080/07421222.2001.11045669
  8. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Cengage Learning EMEA. www.cengage.com/highered

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

September 25, 2025

Submission Date

February 3, 2025

Acceptance Date

September 9, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 32 Number: 3

APA
Taşçıoğlu, M. (2025). Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 32(3), 501-515. https://doi.org/10.18657/yonveek.1631932
AMA
1.Taşçıoğlu M. Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2025;32(3):501-515. doi:10.18657/yonveek.1631932
Chicago
Taşçıoğlu, Mertcan. 2025. “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi 32 (3): 501-15. https://doi.org/10.18657/yonveek.1631932.
EndNote
Taşçıoğlu M (September 1, 2025) Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32 3 501–515.
IEEE
[1]M. Taşçıoğlu, “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, vol. 32, no. 3, pp. 501–515, Sept. 2025, doi: 10.18657/yonveek.1631932.
ISNAD
Taşçıoğlu, Mertcan. “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32/3 (September 1, 2025): 501-515. https://doi.org/10.18657/yonveek.1631932.
JAMA
1.Taşçıoğlu M. Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2025;32:501–515.
MLA
Taşçıoğlu, Mertcan. “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, vol. 32, no. 3, Sept. 2025, pp. 501-15, doi:10.18657/yonveek.1631932.
Vancouver
1.Mertcan Taşçıoğlu. Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2025 Sep. 1;32(3):501-15. doi:10.18657/yonveek.1631932