Araştırma Makalesi

Tüketici Bilgeliği Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması

Cilt: 32 Sayı: 3 25 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Tüketici Bilgeliği Ölçeği'nin Türkçeye Uyarlanması

Öz

Bu araştırma, orijinal İngilizce versiyonu "Consumer Wisdom Scale" (CWS) olan Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanmasını ve psikometrik geçerlik-güvenirlik analizlerini kapsayan sistematik bir süreci ele almaktadır. Tüketici bilgeliği, bireylerin bilinçli, etik ve sürdürülebilir tüketim kararları alabilme yetkinliğini temsil eden çok boyutlu bir yapıdır. Araştırmada, ölçeğin kültürlerarası geçerliğini sağlamak için geri çeviri yöntemi kullanılmış, dil ve kavramsal eşdeğerlik uzman görüşleriyle test edilmiştir. Çalışmanın örneklemini, sosyal ve ekonomik çeşitliliği temsil eden 287 üniversite öğrencisi oluşturmaktadır; bu grup, pazarlama literatüründe önemli bir tüketici segmenti olarak kabul edilmektedir. Yapısal geçerlik için doğrulayıcı faktör analizi (DFA), güvenirlik için Cronbach alfa ve bileşik güvenilirlik analizleri uygulanmıştır. DFA sonuçları, ölçeğin orijinal yapısını koruduğunu (6 alt boyut: akıl yürütme, amaç, esneklik, perspektif, sorumluluk, sürdürülebilirlik) ve uyum indekslerinin kabul edilebilir düzeyde olduğunu göstermiştir. Cronbach alfa ve bileşik güvenilirlik değerleri yüksek iç tutarlılığa işaret etmektedir. Türkçe versiyon, hem bireysel tüketici davranışlarını daha kapsamlı analiz etmeyi mümkün kılmakta hem de etik tüketim, sürdürülebilirlik ve değerlerle uyumlu karar verme süreçlerine dair araştırmalara yeni açılımlar sunmaktadır. Böylece ölçek, pazarlama yazınında ölçüm araçlarının çeşitlenmesine ve tüketici davranışı araştırmalarının derinleşmesine önemli bir katkı sağlamaktadır. Anahtar Kelimeler: Ölçek Uyarlama, Tüketici Davranışı, Tüketici Bilgeliği JEL Sınıflandırması: M30, M31, M39

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu çalışma kapsamında ölçeğin İngilizce ve Türkçe çevirilerinde ve Türkçe dil uygunluğunun değerlendirilmesinde verdikleri destekle katkı sağlayan Dr. Öğr. Üyesi Rıfgı Buğra Bağcı, Umut Ünal ve Ercan Saraçoğlu'na teşekkürlerimi sunarım.

Kaynakça

  1. Baumgartner, H., & Homburg, C. (1996). Applications of structural equation modeling in marketing and consumer research: A review. International Journal of Research in Marketing, 13(2), 139–161. https://doi.org/10.1016/0167-8116(95)00038-0
  2. Bollen, K. A. (1989). Structural Equations with Latent Variables. Wiley Interscience.
  3. Bahl, S., Milne, G. R., & Miller, E. G. (2023). Expanding consumer mindfulness for collective sustainable well‐being: Overview of the special issue and future research directions. Journal of Consumer Affairs, 57(2), 699-720.
  4. Escadas, M., Jalali, M. S., & Farhangmehr, M. (2020). What goes around comes around: The integrated role of emotions on consumer ethical decision‐making. Journal of Consumer Behaviour, 19(5), 409-422.
  5. Fornell, C. and Larcker, D.F. (1981), “Evaluating Structural Equation Models with Unobservable Variables and Measurement Error”, Journal of Marketing Research, Vol. 18 No. 1, doi: 10.1177/002224378101800104.
  6. Ganassali, S., & Matysiewicz, J. (2021). “What a lot of things I don’t need!”: consumption satiation, self-transcendence and consumer wisdom. Journal of Consumer Marketing, 38(5), 540-551.
  7. Gold, A. H., Malhotra, A., & Segars, A. H. (2001). Knowledge Management: An Organizational Capabilities Perspective. Journal of Management Information Systems, 18(1), 185–214. https://doi.org/10.1080/07421222.2001.11045669
  8. Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2019). Multivariate Data Analysis (8th ed.). Cengage Learning EMEA. www.cengage.com/highered

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Strateji, Yönetim ve Örgütsel Davranış (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

3 Şubat 2025

Kabul Tarihi

9 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 32 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Taşçıoğlu, M. (2025). Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, 32(3), 501-515. https://doi.org/10.18657/yonveek.1631932
AMA
1.Taşçıoğlu M. Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. YÖNEKO. 2025;32(3):501-515. doi:10.18657/yonveek.1631932
Chicago
Taşçıoğlu, Mertcan. 2025. “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32 (3): 501-15. https://doi.org/10.18657/yonveek.1631932.
EndNote
Taşçıoğlu M (01 Eylül 2025) Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32 3 501–515.
IEEE
[1]M. Taşçıoğlu, “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”, YÖNEKO, c. 32, sy 3, ss. 501–515, Eyl. 2025, doi: 10.18657/yonveek.1631932.
ISNAD
Taşçıoğlu, Mertcan. “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 32/3 (01 Eylül 2025): 501-515. https://doi.org/10.18657/yonveek.1631932.
JAMA
1.Taşçıoğlu M. Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. YÖNEKO. 2025;32:501–515.
MLA
Taşçıoğlu, Mertcan. “Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi, c. 32, sy 3, Eylül 2025, ss. 501-15, doi:10.18657/yonveek.1631932.
Vancouver
1.Mertcan Taşçıoğlu. Tüketici Bilgeliği Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması. YÖNEKO. 01 Eylül 2025;32(3):501-15. doi:10.18657/yonveek.1631932