TR
EN
Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi
Abstract
Bilgi ve iletişim teknolojilerinin hızla gelişmesi, iş ve özel yaşam arasındaki sınırları belirsizleştirerek çalışanların maruz kaldığı stres faktörlerini artırmaktadır. Bu çalışma, özellikle çağrı merkezleri gibi yüksek teknolojik etkileşimin yaşandığı bir sektörde teknostresin yaşam doyumu üzerindeki etkisini ve psikolojik dayanıklılığın bu etkileşimdeki aracılık rolünü derinlemesine inceleyerek literatürdeki bilgi eksikliğini gidermeyi amaçlamaktadır. Bu doğrultuda, İzmir ve Aydın illerinde görev yapan 325 çağrı merkezi çalışanı üzerinde bir araştırma gerçekleştirilmiştir. İlişkisel tarama modeline dayanan araştırmanın veri toplama süreci, survey yöntemi ve anket tekniği aracılığıyla gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların teknostres düzeyleri, Tarafdar (2007) tarafından geliştirilen, Türen ve arkadaşları (2015) tarafından Türkçe’ye uyarlanarak sadeleştirilen, “tekno-iş yükü”, “tekno-belirsizlik” ve “tekno-karmaşıklık” olmak üzere üç alt boyuttan oluşan 14 maddelik "Teknostres Ölçeği" ile ölçülmüştür. Yaşam doyumu, Diener ve arkadaşları (1985) tarafından geliştirilen, Dağlı ve Baysal (2016) tarafından Türkçe’ye kazandırılan 5 maddelik "Yaşam Doyumu Ölçeği" ile değerlendirilmiştir. Katılımcıların psikolojik dayanıklılık seviyeleri ise Smith ve diğerleri (2008) tarafından geliştirilen, tek boyuttan oluşan 6 maddelik "Kısa Psikolojik Dayanıklılık Ölçeği" kullanılarak belirlenmiştir. Analiz sonuçları, teknostresin yaşam doyumu üzerinde olumsuz bir etki yarattığını ve bu etkinin ortaya çıkışında psikolojik dayanıklılığın kısmi düzeyde aracılık ettiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler: Teknostres, Yaşam Doyumu, Psikolojik Dayanıklılık, Dijitalleşme
JEL Sınıflandırması: M12, M54, I31, O33
Keywords
References
- Achor, S. (2010). The happiness advantage: The seven principles of positive psychology that fuel success and performance at work. Crown Business.
- Agogo, D., & Kruse, L. C. (2019). Open affect-responsive systems: Toward personalized AI to beat back the waves of technostress. AAAI Spring Symposium: Interpretable AI for Well-being, 1-3.
- Ahern, N. R., Ark, P., & Byers, J. (2008). Resilience and coping strategies in adolescents–additional content. Nursing Children and Young People, 20(10), 32-36.
- Ahuja, M. K., Chudoba, K. M., Kacmar, C. J., McKnight, D. H., & George, J. F. (2007). IT road warriors: Balancing work-family conflict, job autonomy, and work overload to mitigate turnover intentions. MIS Quarterly, 31(1), 1-17.
- Alesina, A., DiTella, R., & MacCulloch, R. (2001). Inequality and happiness: Are Europeans and Americans different? National Bureau of Economic Research Working Paper, 8198.
- Alonazi, O., Alshowkan, A., & Shdaifat, E. (2023). The relationship between psychological resilience and professional quality of life among mental health nurses: A cross-sectional study. BMC Nursing, 22, 184.
- Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., & Yıldırım, E. (2007). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Sakarya Yayıncılık.
- American Psychological Association. (2020). Nurtured by nature. Monitor on Psychology, 51(3). Retrieved from https://www.apa.org/monitor/2020/04/nurtured-nature
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Strategy, Management and Organisational Behaviour (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 18, 2026
Submission Date
March 4, 2025
Acceptance Date
March 14, 2026
Published in Issue
Year 2026 Volume: 33 Number: 1
APA
Hanaylı, B., & Tozkoparan, G. (2026). Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, 33(1), 1-29. https://doi.org/10.18657/yonveek.1651113
AMA
1.Hanaylı B, Tozkoparan G. Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2026;33(1):1-29. doi:10.18657/yonveek.1651113
Chicago
Hanaylı, Berkin, and Güler Tozkoparan. 2026. “Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi”. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi 33 (1): 1-29. https://doi.org/10.18657/yonveek.1651113.
EndNote
Hanaylı B, Tozkoparan G (March 1, 2026) Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33 1 1–29.
IEEE
[1]B. Hanaylı and G. Tozkoparan, “Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi”, Yönetim ve Ekonomi Dergisi, vol. 33, no. 1, pp. 1–29, Mar. 2026, doi: 10.18657/yonveek.1651113.
ISNAD
Hanaylı, Berkin - Tozkoparan, Güler. “Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi”. Yönetim ve Ekonomi Dergisi 33/1 (March 1, 2026): 1-29. https://doi.org/10.18657/yonveek.1651113.
JAMA
1.Hanaylı B, Tozkoparan G. Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2026;33:1–29.
MLA
Hanaylı, Berkin, and Güler Tozkoparan. “Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi”. Yönetim Ve Ekonomi Dergisi, vol. 33, no. 1, Mar. 2026, pp. 1-29, doi:10.18657/yonveek.1651113.
Vancouver
1.Berkin Hanaylı, Güler Tozkoparan. Teknostresin Yaşam Doyumuna Etkisi: Psikolojik Dayanıklılığın Aracılık Etkisi. Yönetim ve Ekonomi Dergisi. 2026 Mar. 1;33(1):1-29. doi:10.18657/yonveek.1651113