EN
TR
İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler
Abstract
Garantör banka, teminat mektubu muhatabının haksız tazmin talepleriyle
karşılaşabilir. Teminat mektubu ilişkisinin hukukî niteliği, böyle bir
“haksızlığın” yerli yerinde tavsifini gerektirir. Ne var ki; ilk talepte ödeme
kayıtlı banka teminat mektupları bakımından dahi bankanın, haksız veya
dürüstlük kuralına aykırı tazmin taleplerine karşı çeşitli gerekçelerle ve
bilhassa “likit” delillere dayanarak ödemeden imtina edebileceği kabul
edilir. Bu imkânı bulamamış bankanın ise ödemeden başka bir yolunun
kalmayacağı, aşikârdır. Şu hâlde bankanın ödemekten kaçamadığı teminat
mektubu bedeli yönünden kontrgaranti yanında ve hatta ondan da evvel bu
kez muhataba müracaat edip edemeyeceği; bunun sebebi ve kapsamı; bu durumda lehtar ile muhatap arasında bir sıra olup olmadığı konuları,
çalışmanın ana temasını teşkil etmektedir.
Müşterisine gayri nakdi kredi sağlayarak ticari faaliyetine destek olan ve
alacaklıya da şahsi teminat sağlayarak onu ticaret yapmaya teşvik eden
bankanın, bu kez kendi faaliyetine devam edebilmesi için yapmak zorunda
kaldığı ve fakat sonradan “haksız” olduğu da anlaşılan kaybını gidermesi
gerekir. Bankanın, bilhassa muhataba yönelteceği söz konusu talebin hukukî
sebebinin tespiti önem arz eder. Söz gelimi; sebepsiz zenginleşmeye
dayanılarak ödenen bedelin iadesi, kimi şartların tahakkukuna bağlıdır. Bu
hâlde, muhataba müracaat etmeden evvel garantörün, örneğin elindeki
kontrgarantiyi öncelikle tüketmesinin gerekip gerekmediği, yanıtı özellikle
aranan sorulardan olmuştur.
İlk talepte ödeme kayıtlı teminat mektupları, uygulamada sıklıkla tercih
edildiğinden; bu mektup türü temel alınarak hukuki sorunlara çözüm
aranmıştır.
Keywords
References
- Acar, F./Kul, E.: Mücbir Sebeplerin Banka Teminat Mektuplarının Paraya Çevrilmesine Etkisi, İÜHFM; 2020/3, s. 1351-1386.
- Acar, Ö.: Türk Borçlar Hukukunda Müteselsil Kefalet Sözleşmesi, İstanbul 2015.
- Akıntürk, T.: Şart ve Mükellefiyet Kavramları Üzerinde Bir İnceleme, AÜHFD; 1971/3-4, s. 219-247.
- Akyazan, S.: Banka Teminat Mektupları, BATİDER, 1969/1, s. 16-33. (Anılış: Teminat).
- Akyazan, S.: Tatbikatta Banka Teminat Mektuplarının Ortaya Çıkardığı Çeşitli Sorunlar, BATİDER, 1974/3, s. 567-579. (Anılış: Sorunlar).
- Akyazan, S.: Teminat Mektuplarında Zamanaşımı, BATİDER, 1975, Cilt 8, Sayı 1, s. 1-13. (Anılış: Zamanaşımı).
- Aral, F.: Banka Teminat Mektuplarının Hukuki Niteliği ve Kefaletten Farkları, Prof. Dr. Fikret Eren’e Armağan (Ed. Ünal, M.), Ankara 2006, s. 131-145. (Anılış: Mektuplar).
- Aral, F.: Doğrudan Doğruya Garantilerde Banka ile Muhatap Arasındaki Hukuki İlişki, Prof. Dr. Ali Naim İnan’a Armağan (Ed. Ünal, M.), Ankara 2009, s. 185-199. (Anılış: Garanti).
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Legal Theory, Jurisprudence and Legal Interpretation, Law in Context (Other)
Journal Section
Research Article
Publication Date
March 27, 2024
Submission Date
October 30, 2023
Acceptance Date
January 18, 2024
Published in Issue
Year 2024 Volume: 21 Number: 1
APA
Yeşilova, B., & Kalkancı, Y. (2024). İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 21(1), 399-475. https://izlik.org/JA78HG49MF
AMA
1.Yeşilova B, Kalkancı Y. İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler. YÜHFD. 2024;21(1):399-475. https://izlik.org/JA78HG49MF
Chicago
Yeşilova, Bilgehan, and Yasemin Kalkancı. 2024. “İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 (1): 399-475. https://izlik.org/JA78HG49MF.
EndNote
Yeşilova B, Kalkancı Y (March 1, 2024) İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21 1 399–475.
IEEE
[1]B. Yeşilova and Y. Kalkancı, “İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler”, YÜHFD, vol. 21, no. 1, pp. 399–475, Mar. 2024, [Online]. Available: https://izlik.org/JA78HG49MF
ISNAD
Yeşilova, Bilgehan - Kalkancı, Yasemin. “İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 21/1 (March 1, 2024): 399-475. https://izlik.org/JA78HG49MF.
JAMA
1.Yeşilova B, Kalkancı Y. İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler. YÜHFD. 2024;21:399–475.
MLA
Yeşilova, Bilgehan, and Yasemin Kalkancı. “İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, vol. 21, no. 1, Mar. 2024, pp. 399-75, https://izlik.org/JA78HG49MF.
Vancouver
1.Bilgehan Yeşilova, Yasemin Kalkancı. İLK TALEPTE ÖDEME KAYITLI BANKA TEMİNAT MEKTUBU BEDELİNİ ÖDEYEN BANKANIN MUHATABA YÖNELİK İADE TALEBİ VE HUKUKÎ DAYANAĞI İlk Talepte Ödeme Kaydının Mahiyeti Hakkında Düşünceler. YÜHFD [Internet]. 2024 Mar. 1;21(1):399-475. Available from: https://izlik.org/JA78HG49MF