The Relationship Between the Agile Leadership Characteristics and The Crisis Management Skills of Primary School Principals

Year 2026, Volume: 23 Issue: 1 , 253 - 274 , 24.04.2026

Fatih Çelik , Rezzan Uçar

https://doi.org/10.33711/yyuefd.1775142

https://izlik.org/JA43XM33XW

Abstract

The aim of this research is to reveal the relationship between primary school principals' agile leadership characteristics and crisis management skills according to teacher perceptions and to examine them according to some variables. The universe of the research consists of teachers working in public primary schools in the Central and Tatvan districts of Bitlis province in the 2022-2023 academic year. The study population of the research consists of 27 primary schools and 466 teachers with 10 or more teachers in the Central and Tatvan districts of Bitlis province. Since it was aimed to reach the entire study universe of the research, sampling was not used. Two different scales were used in the research, namely the "Marmara Agile Leadership Scale" developed by Özgenel and Yazıcı (2020) and the "Crisis Management Skills of Primary School Principals" scale developed by Aksu and Deveci (2009). According to the findings obtained from the research, Independent Samples T Test and Anova test, which are parametric tests, were applied. Tukey test was used to reveal the sub-dimensions of the difference between teachers' opinions. It was concluded that the agile leadership scale differs according to the variables of the current principals workingtime and the number of students at the school, and in the Crisis Management Skills Scale, it was concluded that it differs according to the variables of marital status, working time with the current principal and the number of students in the school. Pearson Correlation analysis was conducted to determine the relationship between the agile leadership characteristics of primary school principals and their crisis management skills, and it was concluded that the relationship between them was positive. Simple linear regression analysis was conducted to determine the level of prediction between primary school principals' agile leadership characteristics and crisis management skills. Based on the findings, it was determined that agile leadership predicted crisis management skills.

Keywords

Leadership , agile leadership , crisis , crisis management

Öğretmen Algılarına Göre İlkokul Müdürlerinin Çevik Lider Özellikleri ile Kriz Yönetimi Becerileri Arasındaki İlişki

https://izlik.org/JA43XM33XW

Abstract

Bu araştırmanın amacı, öğretmen algılarına göre ilkokul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymak ve bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırmanın evrenini 2022-2023 eğitim öğretim yılında Bitlis ili Merkez ve Tatvan ilçelerindeki resmi ilkokullarda görev yapan öğretmenler oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evrenini ise Bitlis ili Merkez ve Tatvan ilçelerindeki öğretmen mevcudu 10 ve üzeri olan 27 ilkokul ve 466 öğretmen oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma evreninin tamamına ulaşmak hedeflendiğinden örneklem alma yoluna gidilmemiştir. Araştırmada Özgenel ve Yazıcı (2020) tarafından geliştirilen ‘’Marmara Çevik Liderlik Ölçeği’’ ve Aksu ve Deveci (2009) tarafından geliştirilen ‘’İlköğretim Okulu Müdürlerinin Kriz Yönetim Becerileri’’ ölçeği olmak üzere 2 farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre parametrik testlerden olan Bağımsız Örneklemler T Testi ve Anova testi uygulanmıştır. Öğretmen görüşleri arasındaki farkın hangi alt boyutlarda olduğunu ortaya koymak için Tukey testine başvurulmuştur. ‘’Çevik Liderlik Ölçeği’’nin mevcut müdürler çalışma süresi ve okuldaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna varılmış Kriz Yönetimi Becerileri Ölçeğinde ise medeni durum, mevcut müdürle çalışma süresi ve okuldaki öğrenci sayısı değişkenlerine göre farklılaştığı sonucuna ulaşılmıştır. İlkokul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki ilişkiyi tespit etmek için Pearson Correlation analizi yapılmış ve aralarındaki ilişkinin yüksek düzeyde pozitif yönde olduğu neticesi elde edilmiştir. İlkokul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile kriz yönetimi becerileri arasındaki yordama düzeyini belirlemek amacıyla çoklu regresyon analizi yapılmıştır. Bulgulara dayanarak çevik liderliğin kriz yönetimi becerilerini yordadığı tespit edilmiştir.

Keywords

Liderlik , çevik liderlik , kriz , kriz yönetimi

References

• Akkaya, B., Bayram, V. (2021). Yönetim araştırmalarında postmodern bir liderlik: Çevik liderlik. Yönetim, Ekonomi ve Pazarlama Araştırmaları Dergisi, 5(3), 173-188.
• Aksu, A. ve Deveci, S. (2009). İlköğretim okulu müdürlerinin kriz yönetimi becerileri. E Journal of New World Sciences Academy, 4(2), 448-464.
• Aslan, M. ve Doğan, Ü. (2021). Çevik liderlik. A. Göçen (Ed), Eğitimde yeni normal liderlik yaklaşımları (ss.63-74), Nobel Yayıncılık.
• Bakan, İ. (2008). Örgüt Kültürü ve Liderlik Türlerine İlişkin Algılamalar ile Yöneticilerin Demografik Özellikleri Arasındaki İlişki, KMU İİBF Dergisi, 10(14). https://izlik.org/JA97SY96MN
• Breakspear, S. (2017). Embracing Agile Leadership for Learning-how leaders can create impact despite growing complexity. Australian Educational Leader, 39(3), 68.
• Büyüköztürk, Ş. (2014). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Pegem Akademi.
• Çakır, B. (2022) Okul müdürlerinin çevik liderlik özelliklerinin okul kültürüne etkisi. [Yüksek lisans tezi]. Sabahattin Zaim Üniversitesi.
• Çelik, K. (2005). Eğitimde acil durum yönetimi modeli önerisi. Eurasian journal of educational Research, 20, 87-98.
• Çetin, M. ve Özdemir, N. (2020). Vuca dünyası sarmalında çevik liderlik paradigması ve bağlılık. Nobel Yayınları.
• Erdinç, F. (2018). Kriz yönetiminde etkin liderlik. [Yüksek lisans tezi]. Okan Üniversitesi.
• Field, A. (2005). Discovering statistics using SPSS. London: Sage Publication.
• Güney, S. (2012). Liderlik. Nobel Yayın Dağıtım.
• İnandı, Y. (2008). Resmi ilk ve ortaöğretim okulları müdürlerinin okullarındaki kriz durumlarına ilişkin yaklaşımlarının değerlendirilmesi. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, (10), 36-55.
• Joiner, B. & Joesph, S. (2007). Developing agile leaders. Industrial and Commercial Training, 39(1), 35-42.
• Kabadayı, E. (2019). Çevik ürün yönetimi ve çevik dönüşümün etkileri: keşif çalışması. [Yüksek lisans tezi]. Bahçeşehir Üniversitesi.
• Karasar, N. (2016). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel Yayıncılık.
• Klopper, C. & Pendergast, D. (2017). Agile leadership and responsive innovation in initial teacher education: an australian case study. International Journal for Cross-Disciplinary Subjects in Education, 8(3), 3160-3168.
• Kuşay, Y. (2005). Kriz iletişiminde internetin etkisi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Maya, İ. (2014). Kamu ilkokullarında yöneticilerin sergiledikleri kriz yönetimi beceri düzeylerine ilişkin öğretmen görüşleri, Yönetim Bilimleri Dergisi, 12(23), 209-235.
• McPherson, B. (2016). Agile, adaptive leaders. Human Resource Management International Digest, 24(2).
• Medinilla, Á. (2012). Agile management: leadership in an agile environment. Springer Science & Business Media.
• Örnek, A.Ş. ve Aydın, Ş. (2008). Kriz ve stres yönetimi. Detay yayıncılık.
• Özdemir, T. (2002). İlköğretim okullarında görevli yöneticilerin kriz yönetimi konusundaki koordinasyon yeterliliklerinin değerlendirilmesi. [Yayımlanmamış yüksek lisans tezi]. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
• Özdemir, N. ve Çetin, M. (2019). Çevik Liderlik Ölçeğinin Geliştirilmesine Yönelik Güvenirlik ve Geçerlilik Çalışması: Eğitim Örgütleri Üzerine Bir Uygulama. R&S- Research Studıes Anatolıa Journal, 2(7), 312-332.
• Özdemir, A.N. (2020). Okul yöneticilerinin çevik liderlik özelliklerinin örgütsel bağlılığa etkisi: İngiltere ve Türkiye okullarında karşılaştırmalı analiz. [Doktora tezi]. Marmara Üniversitesi.
• Özer, M. A. (2008). 21. Yüzyılda yönetimde yöneticiler. Nobel Yayın Dağıtım.
• Özgenel, M., ve Yazıcı, Ş. (2020). Marmara çevik liderlik ölçeğinin geliştirilmesi, geçerlik ve güvenirlik çalışması. Anadolu 4. Uluslararası Sosyal Bilimler Kongresi, 25-26 Temmuz 2020, Diyarbakır, Türkiye.
• Özgenel, M. ve Yazıcı, S. (2021). Learning agility of schooladministrators: An empiricalinvestigation. International Journal of Progressive Education, 17(1), 247-261.
• Savçı, S. (2008). Ortaöğretim okullarında çalışan öğretmenlerin kriz yönetimine ilişkin algıları. [Doktora tezi]. Pamukkale Üniversitesi.
• Saylı, H. ve Baytok, A. (2014). Örgütlerde Liderlik Teori Uygulama ve Yeni Perspektifler. Nobel Yayın Dağıtım. Swisher, W. (2013). Learning Agility: The ‘’X’’ factor in Identifying and developing future leaders. Industrial and Commercial Training, 45, 139-142.
• Şişman, M. (2004). Öğretim liderliği. Pegem A Yayıncılık.
• Tüz, M. V. (2008). Kriz yönetimi uygulama için temel adımlar. Şah-Mat.
• Uçar, R. ve Uçar, İ. H. (2014). Müfettişlerin örgütsel bağlılık düzeyleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 5(2), 1-12.
• Ulusoy, Z. K. (2020). Okul müdürlerinin kriz yönetimi becerilerinin liderlik stilleri açısından incelenmesi İzmir örneği. [Yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Ulutaş, S. (2010). Kriz yönetimi ve dönüşümcü liderlik. [Yüksek lisans tezi]. Dokuz Eylül Üniversitesi.
• Wade M. & Tarling A. (2016). The digital business agility imperative: how companies can fight digital disruption. IMD. https://imd.widen.net/view/pdf/fctttkkhzl/tc044-16---digital-business-agility-pdf.pdf
• Yılmaz Ç. F. (2021). Okul müdürlerinin çevik liderlik özellikleri ile okul etkililiği arasındaki ilişki. [Yüksek lisans tezi]. İstanbul Sabahattin Zaim Üniversitesi.
• Yurtsever, G., ve Altınok, V. (2021). Okul yöneticilerinin otantik liderlik davranışlarının kriz yönetimi becerilerine etkisi. 3. Uluslararası eğitim araştırmaları ve öğretmen eğitimi kongresi bildiriler kitabı içinde (s.355-374). 3. Uluslararası eğitim araştırmaları ve öğretmen eğitimi kongresinde sunulan bildiri, Uşak. https://ertecongress.usak.edu.tr/icerik/63/6.
• Zain, M., Rose, R. C., Abdullah, I., & Masrom, M. (2005). The relationship between ınformation technology acceptance and organizational agility in Malaysia. Information & Management, 42(6), 829-839. Zel, U. (2011). Kişilik ve liderlik. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.