Research Article

Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması

Volume: 22 Number: 3 December 22, 2025
TR EN

Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması

Abstract

Dijitalleşen günümüz dünyasındaki gelişmeler teknolojiye yeni bir ivme kazandırmıştır. Bu durum eğitim öğretimde hedeflenen öğrenme çıktılarına, beceri setlerine de yansımış ve düşünme becerilerinin önemi ön plana çıkmıştır. En genel anlamıyla problem çözme becerisi olarak tanımlanan bilgi işlemsel düşünme becerisinin eğitim öğretime entegrasyonu ve Bilgi İşlemsel Düşünme (BİD) düzeylerinin belirlenmesi için ölçme araçlarına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırmanın amacı, El-Hamamsy vd. (2022) tarafından geliştirilmiş olan “The competent Computational Thinking test (cCTt)”in İngilizceden Türkçeye uyarlama çalışmasını gerçekleştirmektir. cCTt, orijinalinde 25 madde ve 6 boyuttan oluşmaktadır. Gerekli izinler alındıktan sonra çeviri süreci tamamlanmıştır. Testin Türkçe formu uygun örnekleme yöntemi ile 250 dördüncü sınıf öğrencisine uygulanmıştır. Veriler SPSS 22.0 ve MPlus 7.0 programları ile analiz edilmiştir. KMO .76 ve Bartlett Küresellik testi sonucu χ2 (276)= 1087.96 ve p<.05 olarak hesaplanmış olup değerlerin faktör analizi için uygun olduğu görülmüştür. Geçerlik incelemeleri kapsamında doğrulayıcı faktör analizi (DFA) gerçekleştirilmiştir. Testten 16. ve 19. maddeler korelasyon matrisindeki düşük değerler sebebiyle çıkarılmıştır. WRMR=.91 kestirim yöntemi temelinde χ2/sd = 1.25; p=.00; RMSEA=.03; CFI=.95; TLI=.95 olarak iyi uyum indekslerine sahip olduğu ortaya çıkmıştır. 23 madde ve 6 boyuttan oluşan testin güvenirliği için incelenen KR-20 iç tutarlılık katsayısı .78 olarak hesaplanmıştır. Bilgi İşlemsel Düşünme Becerileri Testi’nin Türkçe versiyonunun geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu tespit edilmiştir. İlkokul dördüncü sınıf öğrencileri ile çalışma yürütecek olan araştırmacılara ve eğitimcilere bilgisayarsız (unplugged) olarak BİD becerisi düzeyi belirlemede kullanılabilecek ölçme aracı alanyazına kazandırılmıştır.

Keywords

Ethical Statement

Ethical permission for the study was obtained by the Marmara University Institute of Educational Sciences Research and Publication Ethics Committee, with approval numbered 1059123/06-25. Participant and parent consent forms were signed on a voluntary basis, and information was provided.

References

  1. Abanoz, T., & Kalelioğlu, F. (2024). Potansiyeli açığa çıkarmak: Erken çocukluk eğitimcileri tarafından STEM eğitiminde kullanılan aydınlatıcı pedagojik stratejiler, genç öğrencilerde algoritmik düşünme becerilerini geliştirmek için. Avrupa Erken Çocukluk Eğitimi Araştırma Dergisi, 33(1), 1–21. https://doi.org/10.1080/1350293X.2024.2339274
  2. Bandalos, D. L., & Finney, S. J. (2010). Factor analysis: Exploratory and confirmatory. In G. R. Hancock & R.O. Mueller (Eds.), The reviewer's guide to quantitative methods in the social sciences (ss. 93-114). Routledge.
  3. Bayık, M. E., & Gürbüz, S. (2016). Ölçek uyarlamada metodoloji sorunu: Yönetim ve örgüt alanında uyarlanan ölçekler üzerinden bir araştırma. İş ve İnsan Dergisi, 3(1), 1-20. http://dergipark.ulakbim.gov.tr/iid/
  4. Bellettini, C., Lonati, V., Malchiodi, D., Monga, M., Morpurgo, A., & Torelli, M. (2015, June). How challenging are Bebras tasks? An IRT analysis based on the performance of Italian students. In Proceedings of the 2015 ACM conference on innovation and technology in computer science education (ss. 27-32). https://doi.org/10.1145/2729094.2742603
  5. Bers, M. U. (2010). The TangibleK robotics program: Applied computational thinking for young children. Early Childhood Research & Practice, 12(2), 1-20. https://files.eric.ed.gov/fulltext/EJ910910.pdf
  6. Bers, M. U., Blake-West, J., Kapoor, M. G., Levinson, T., Relkin, E., Unahalekhaka, A., & Yang, Z. (2023). Coding as another language: Research-based curriculum for early childhood computer science. Early Childhood Research Quarterly, 64, 394-404. https://doi.org/10.1016/j.ecresq.2023.05.002
  7. Bocconi, S., Chioccariello, A., Kampylis, P., Dagienė, V., Wastiau, P., Engelhardt, K., Earp, J. Horvath, M.A., Jasutė, E., Malagoli, C., et al. (2022). Reviewing computational thinking in Compulsory Education, Inamorato Dos Santos, A., Cachia, R., Giannoutsou, N., Punie, Y., Eds.; Publications Office of the European Union. DOI: 10.2760/126955 https://op.europa.eu/en/publication-detail/-/publication/bbf875ec-a5a2-11ec-83e1-01aa75ed71a1/language-en
  8. Brackmann, C. P., Román-González, M., Robles, G., Moreno-León, J., Casali, A., & Barone, D. (2017, Kasım). Development of computational thinking skills through unplugged activities in primary school. In Proceedings of the 12th workshop on primary and secondary computing education (ss. 65-72). https://doi.org/10.1145/3137065.31370

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

Cross-Cultural Scale Adaptation, Primary Education, Specialist Studies in Education (Other)

Journal Section

Research Article

Publication Date

December 22, 2025

Submission Date

September 2, 2025

Acceptance Date

December 4, 2025

Published in Issue

Year 2025 Volume: 22 Number: 3

APA
Sever, B., Altun, D., & Aydemir, Z. (2025). Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 22(3), 1020-1039. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1776993
AMA
1.Sever B, Altun D, Aydemir Z. Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;22(3):1020-1039. doi:10.33711/yyuefd.1776993
Chicago
Sever, Banu, Dilek Altun, and Zeynep Aydemir. 2025. “Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 (3): 1020-39. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1776993.
EndNote
Sever B, Altun D, Aydemir Z (December 1, 2025) Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22 3 1020–1039.
IEEE
[1]B. Sever, D. Altun, and Z. Aydemir, “Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması”, Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 3, pp. 1020–1039, Dec. 2025, doi: 10.33711/yyuefd.1776993.
ISNAD
Sever, Banu - Altun, Dilek - Aydemir, Zeynep. “Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 22/3 (December 1, 2025): 1020-1039. https://doi.org/10.33711/yyuefd.1776993.
JAMA
1.Sever B, Altun D, Aydemir Z. Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025;22:1020–1039.
MLA
Sever, Banu, et al. “Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması”. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, vol. 22, no. 3, Dec. 2025, pp. 1020-39, doi:10.33711/yyuefd.1776993.
Vancouver
1.Banu Sever, Dilek Altun, Zeynep Aydemir. Bilgi İşlemsel Düşünme Becerisi Testinin Türkçeye Adaptasyon Çalışması. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi. 2025 Dec. 1;22(3):1020-39. doi:10.33711/yyuefd.1776993