Sağlık, Turizm ve Özel Güvenlik Sektöründe Gece Çalışmasının Etkilerinin İncelenmesi
Abstract
Bu çalışmada, gece vardiyasında çalışan bireylerin gündüz uykululuk düzeyleri, algılanan stres düzeyleri, iş-yaşam dengesi ve iş doyumu arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Araştırmanın evrenini, Türkiye'de gece vardiyasında çalışan bireyler oluştururken; örneklem, turizm, özel güvenlik ve sağlık sektörlerinde gece vardiyasında görev yapan çalışanlardan seçilmiştir. Toplamda 105 katılımcıdan elde edilen veriler analiz edilmiştir. Araştırmada kullanılan anket formu beş bölümden oluşmaktadır: demografik özellikler, Epworth Uykululuk Ölçeği (EUÖ), Algılanan Stres Ölçeği, İş-Yaşam Dengesi Ölçeği ve İş Doyumu Ölçeği. Cinsiyet ile algılanan stres, iş doyumu ve iş-yaşam dengesi arasında anlamlı farklılıklar gözlemlenmiştir. Ayrıca, algılanan stres ile yaş ve sektör arasında da anlamlı farklılıklar bulunmuştur. Gündüz uykululuk düzeyi ile algılanan stres arasında pozitif yönlü; iş doyumu ve iş-yaşam dengesi ile negatif yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Benzer şekilde, algılanan stres ile iş doyumu ve iş-yaşam dengesi arasında negatif yönlü anlamlı ilişkiler bulunmuştur. İş doyumu ile iş-yaşam dengesi arasında da anlamlı bir ilişki olduğu belirlenmiştir. Turizm, özel güvenlik ve sağlık sektörlerinde gece vardiyasında çalışan bireyleri kapsayan bu çalışma, söz konusu alanlarda çalışanların iş yaşamına dair çeşitli psikososyal değişkenler arasındaki ilişkileri ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır.
Keywords
Ethical Statement
References
- Acarer, Ü. (1992). Vardiyalı Çalışma Düzeninin İşletmelerdeki Yeri Ve Önemi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İü İşletme Fakültesi, İstanbul.
- Alagüney, M. E., Atacan, S. E., Atlı, K., Çalık Başaran, N., Başaran, N., Bilek, Ö., ... & Yüksel, M. (2020). İş Sağlığı Ve Güvenliği Meslek Hastalıkları.
- Apaydın, Ç. (2011). Öğretim üyelerinin işe bağımlılık düzeyi ile iş-yaşam dengesi ve iş-aile yaşam dengesi arasındaki ilişki. Ankara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eğitim Yönetimi ve Politikası Anabilim Dalı, Yayınlanmamış Doktora Tezi.
- Arslan, I. (2018). Bilinçli farkindalik, depresyon düzeyleri ve algilanan stres arasindaki ilişki. Birey ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 8(2), 73-86.
- Arslan, M. (2012). İş-aile ve aile-iş çatışmalarının kadın çalışanların iş doyumları üzerindeki etkisi. Birey ve Toplum, 2(1), 99-114.
- Bacak, B., & Kazancı, E. (2014). Türk Çalışma Hayatında Vardiyalı Gece Çalışan İşçilerin Karşılaştığı Fizyolojik, Psikolojik Ve Sosyolojik Etkilerin Değerlendirilmesi. Hak İş Uluslararası Emek Ve Toplum Dergisi, 3(6), 132-149.
- Baycan, A. (1985). An analysis of the several aspects of job satisfaction between different occupational groups. Boğaziçi Üniversitesi SBE Doktora Tezi, İstanbul, 72-73.
- Bumin, G., Tatlı, İ. Y., Cemali, M., Kara, S., & Akyürek, G. (2019). Vardiyalı ve gündüz çalışan sağlık çalışanlarında uyku kalitesi, reaksiyon zamanı, stres ve iyilik halinin karşılaştırılması. Hacettepe Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 6(3), 170-176.
Details
Primary Language
Turkish
Subjects
Occupation and Workplace Health and Safety, Workplace Wellbeing and Quality of Working Life
Journal Section
Research Article
Publication Date
December 21, 2025
Submission Date
July 27, 2025
Acceptance Date
December 20, 2025
Published in Issue
Year 2025 Number: 70