Research Article

Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları

Number: Salgın Hastalıklar Özel Sayısı July 15, 2020
  • Sevda Özen Eratalay

Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları

Abstract

Bireyler, yaşadıkları çevrede kültürel bağlamda edindiği her bilgiyi kendilerinden sonra gelecek nesillere ulaştırmak için belli bir çaba harcamaktadır. İnsanoğlu hayatı boyunca, edindiği tüm bilgiyi beyninde işleyerek dile taşımakta ve oradan da sözcükler vasıtasıyla dış dünyaya aktarmaktadır. Dilin anlamlı ses birlikleri olan bu sözcükler aynı zamanda pek çok varlığın ve nesnenin de adıdır. Çoğu zaman bu varlık ve nesnelerin özelliğinden ötürü konulan adların benzetme yoluyla oluşturulduğu bilinmektedir. Bu çerçevede halkın ürettiği hastalık adlarından bazıları hastalığın özelliği, görüntüsü, kişide bıraktığı his gibi farklı sebeplerle konulmaktadır. Halk kendi diline özgü oluşturduğu bu adları, nerede olursa olsun, arada mesafeler olan ve aynı milliyetten olan ülkeler arasında bile aynı biçim ve anlamda kullanmaya devam eder. Bu, ortak bir kültürden gelen ve daha sonra ayrı kalan milletlerin geçmiş kültürlerini ve geleneklerini iyi bilmeleriyle ilgili olmalıdır. Örneğin bugün Türkiye Türkçesi ve ağızlarında kullanılan pek çok hastalık adının Irak (Kerkük) Türkmen ağzında da aynı şekilde yaşadığı görülmektedir. Çalışmada, Kerkük’te anlamsal ve biçimsel bağlamda Türkiye’deki ile aynı olduğu gözlemlenen pek çok hastalık adının nasıl konulmuş olabileceği üzerinde durulmuştur.

Keywords

References

  1. Bilal, Z. (2015). Erbil Türkmen Ağzı (İnceleme-Metin). (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi). Hacettepe Üniversitesi / Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  2. Buluç, S. (1966). Kerkük Hoyrat ve Manilerinde Ağız Özellikleri. XI. Türk Dil Kurultayında Okunan Bilimsel Bildiriler Tam Metni içinde (s. 109-118).
  3. Buluç, S. (1972). Mendeli (Irak) Ağzının Özellikleri. Bilimsel Bildiriler Tam Metni içinde (s. 181-183).
  4. Buluç, S. (2007). Irak’ta Hanekin Türk Ağzı Üzerine. Korkmaz, Z. (Haz.), Makaleler/Sadettin Buluç içinde (s.884). Ankara: Türk Dil Kurumu Yayınları.
  5. Ercilasun, A. B. (1987). Irak Türkleri Dil ve Edebiyatı. Irak Türkleri Sempozyumu Tebliğleri Tam Metni içinde (s. 39).
  6. Gökdağ, B. A. (2012). Irak Türkmen Türkçesinin Şekil Bilgisine Dair Notlar. Uluslararası Türkçe Edebiyat Kültür Eğitim (TEKE) Dergisi, 1(1), 113-123.
  7. Gökdağ, B. A. (2019). Telafer Ağzı. Karadeniz Araştırmaları, 61, 102-119.
  8. Gülensoy, T.& Alkaya, E. (2011). Türkiye Türkçesi Ağızları Bibliyografyası. Ankara: Akçağ Yayınları.

Details

Primary Language

Turkish

Subjects

-

Journal Section

Research Article

Authors

Sevda Özen Eratalay This is me
Türkiye

Publication Date

July 15, 2020

Submission Date

June 12, 2020

Acceptance Date

-

Published in Issue

Year 2020 Number: Salgın Hastalıklar Özel Sayısı

APA
Özen Eratalay, S. (2020). Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Salgın Hastalıklar Özel Sayısı, 171-188. https://izlik.org/JA55SH73TH
AMA
1.Özen Eratalay S. Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;(Salgın Hastalıklar Özel Sayısı):171-188. https://izlik.org/JA55SH73TH
Chicago
Özen Eratalay, Sevda. 2020. “Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. Salgın Hastalıklar Özel Sayısı: 171-88. https://izlik.org/JA55SH73TH.
EndNote
Özen Eratalay S (July 1, 2020) Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi Salgın Hastalıklar Özel Sayısı 171–188.
IEEE
[1]S. Özen Eratalay, “Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. Salgın Hastalıklar Özel Sayısı, pp. 171–188, July 2020, [Online]. Available: https://izlik.org/JA55SH73TH
ISNAD
Özen Eratalay, Sevda. “Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. Salgın Hastalıklar Özel Sayısı (July 1, 2020): 171-188. https://izlik.org/JA55SH73TH.
JAMA
1.Özen Eratalay S. Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 2020;:171–188.
MLA
Özen Eratalay, Sevda. “Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları”. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, no. Salgın Hastalıklar Özel Sayısı, July 2020, pp. 171-88, https://izlik.org/JA55SH73TH.
Vancouver
1.Sevda Özen Eratalay. Kerkük Türkmen Ağzında Hastalık Adları. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi [Internet]. 2020 Jul. 1;(Salgın Hastalıklar Özel Sayısı):171-88. Available from: https://izlik.org/JA55SH73TH

Journal of Yüzüncü Yıl University Graduate School of Social Sciences is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License (CC BY NC).