Tarımbor ((Na2B8O13.4(H2O)) Gübresinin Sera Koşullarında Tuta absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:Gelechiidae)’ya İnsektisit Etkisi ile Domates Bitkisinin Fizyolojisi ve Biyokimyası Üzerindeki Etkilerinin Saptanması
Öz
|
|
Türkiye’de,
örtüaltı domates üretiminde önemli bir yöre olan Muğla ili Ortaca ilçesinde,
2014 Şubat-Mayıs ayları arasında
gerçekleştirilen bu çalışmada Tarımbor (Na2B8O13.4(H2O))
gübresinin Domates galerigüvesi (Tuta
absoluta (Meyrick) (Lepidoptera:
Gelechiidae)) üzerindeki etkisi ile domateste bitki fizyolojisi ve biyokimyası
üzerindeki etkisi araştırılmıştır. Ayrıca, Tarımbor’un domateste bitki
fizyolojisi ve biyokimyası üzerindeki etkisinin saptanması amacıyla yapraklarda
bor, klorofil, karotenoid, prolin, FRAP, CAT, SOD, MDA (lipid peroksidasyonu)
analizleri gerçekleştirilmiştir. Tarımbor
gübresinin beş farklı konsantrasyonu (10, 20, 30, 40, 50 g/da) beş
tekerrürlü olarak denenmiştir. Değerlendirmeler sonucunda genel olarak Tarımbor
gübresinin uygulanan en yüksek konsantrasyonu (TB5) pozitif kontrol olarak
kullanılan Spinosad etken maddesi ile büyük ölçüde aynı grupta yer alarak
domates galerigüvesi mücadelesinde Spinosad’a yakın bir etki göstermiştir.
Tarımbor’un en yüksek konsantrasyonunda bile domates bitkisi yapraklarında
belirlenen Bor kapsamı toksik değerlere ulaşmamıştır. Ayrıca, Tarımbor
konsantrasyonundaki artışa paralel olarak, yapraklarda lipit peroksidasyon
oranının arttığı, bitki antioksidatif sisteminin uyarıldığı ve antioksidatif
enzim aktiviteleri ile prolin kapsamlarının yükseldiği saptanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Domates galerigüvesi,tarımbor,Tuta absoluta,stres,antioksidatif sistem
References
- Aebi, H. 1984. Oxygen radicals in biological systems B. isolation, purification, characterization, andassay of antioxygenic enzymes catalase in vitro. Methods in Enzymology, 105:121–126.
- Anonim, 2012. Sebze Zararlıları Standart İlaç Deneme Metotları, Domates Güvesi Standart İlaç Deneme Metodu, T.C. Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı, Ankara.
- Ardıç, M. 2006. Bor toksisitesinin nohut (Cicer arietinum L.) bitkisinde bazı fizyolojik ve biyokimyasal özellikler üzerindeki etkileri, Doktora Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Biyoloji A.B.D., Eskişehir, 83s.
- Bates, L.S., R.P. Waldren and I.D. Teare. 1973. Rapid determination of free proline for water stres studies. Plant and Soil, 39: 205-207.
- Bayat, R.A., Ş. Kuşvuran, Ş. Ellialtıoğlu ve A.S. Üstün. 2014. Tuz stresi altındaki genç kabak (Cucurbita pepo L. ve C. moschata) bitkilerine uygulanan prolinin, antioksidatif enzim aktiviteleri üzerine etkisi. Turkish Journal of Agricultural and Natural Science, 1(1): 25-33.
- Benzie, I.F.F.and J.J. Strain. 1996.The ferric reducing ability of plasma (FRAP) as a measure of antioxidant power: The FRAP assay. Analytical Biochemistry, 239(1): 70-76.
- Büyükgüzel, K. ve E. Büyükgüzel. 2004. İnsan çevre ve tarım açısından borik asitin zararlı böceklerin ve diğer artropodların mücadelesindeki önemi. Zonguldak Karaelmas Üniversitesi, Avrupa Birliği 6. Çerçeve Programı Kapsamında II. Bor Çalıştayı, Zonguldak.
- Braz, J. 2000. Iitial studies of mating disruption of the tomato moth, Tuta absoluta (Lepidoptera: Gelechiidae) using synthetic sex pheromone. Journal of the Brazilian Chemical Society,11(6): 621-628.
- Cervilla, L.M., B.Blasco, J.J. Ríos, L. Romero and J.M.Ruiz. 2007. Oxidative stress and antioxidants in tomato (Solanum lycopersicum) plants subjected to boron toxicity. Annals of Botany,100(4): 747-756.
- Civelek, H.S. ve O. Dursun. 2013. Örtüaltı yetiştiriciliğinde bazı zararlılar üzerinde bor içeren bazı bileşiklerin insektisit özelliklerinin araştırılması. Türkiye Entomoloji Bülteni, 3(3): 141-149.