Review

Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme

Volume: 58 Number: 4 December 21, 2021
Celal İzci *, Fatma Çuhadar Erdal , Melek Yıldız
TR EN

Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme

Abstract

Modern yöntemlerin uygulandığı süt sığırcılığı işletmelerinde, yıllar içinde topallıkların artması dikkat çekicidir. Bu bağlamda ortalama verim arttıkça, topallığın gelecekte daha da büyük bir sorun haline geleceği öngörülebilir. Süt sığırlarında topallığa neden olan ayak hastalıkları enfeksiyöz ve nonenfeksiyöz olmak üzere iki kategoride incelenebilir. Bu hastalıklar, sığırları etkileyen en önemli ağrılı hastalıklar grubundandır. Bu nedenle topallık süt sığırlarında önemli bir hayvan refahı problemi olarak tanımlanır. Süt sığırcılığında hayvan refahı üç bileşen üzerinden değerlendirilebilir. Bunlar; hayvanın doğal davranış ve ihtiyaçlarını gerçekleştirme yeteneği ve imkânı, hayvanın duygusal durumu ve hayvanın sağlığı olarak sıralanabilir. Bir hayvanın refahı, onun doğal fiziksel ve zihinsel durumunun korunması ve ihtiyaçlarının giderilmesini içerir. İnsan tarafından kontrol altına alınmış herhangi bir hayvanın bu durum ve ihtiyaçlarının korunması ve giderilmesi o hayvanın en doğal hakkıdır. Bu bağlamda iyi bir hayvan refahının hem sağlık hem de iyi olma duygusu anlamına geldiği söylenebilir. Bu üç bileşeni dikkate alarak hayvan refahını tehdit eden faktörleri incelemek mümkündür. Hayvan refahı kapsamında değerlendirilen olumsuzlukların hayvanlar üzerinde oluşturduğu stres, sürü sağlığını etkileyerek önemli ekonomik kayıplara neden olur. Bu derlemenin amacı; süt sığırlarında topallıkların hayvan refahı ve davranışı üzerindeki olumsuz etkilerini vurgulamak ve böylece süt sığırcılığının yetiştirici, çiftlik çalışanları vb. tüm paydaşlarında topallıklar konusunda bir farkındalık oluşturmaktır.

Keywords

Ağrı, inek, konforsuzluk, korku

References

  1. Akköse, M. & C. İzci, 2017. Süt ineklerinde yatma süresinin topallıklara etkisi ve yatma süresini etkileyen faktörler. Lalahan Hayvancılık Araştırma Enstitüsü Dergisi 57(1): 44-51.
  2. Alsaaod, M., M. Luternauer, T. Hausegger, R. Kredel & A. Steiner, 2017. The cow pedogram analysis of gait cycle variables allows the detection of lameness and foot pathologies. Journal of Dairy Science, 100: 1417–1426.
  3. Bach, A., M. Binares, M. Devant & X. Carre, 2007. Associations between lameness and production, feding and milking attendance of Holstein cows milked with an automatic milking system. Journal of Dairy Research, 74: 40-46.
  4. Barkema, H.W., M.A.G. Von Keyserlingk, J.P. Kastelic, T.J.G.M. Lam, C. Luby, J.P. Roy, S.J. LeBlanc, S.J., G.P. Keefe & D.F. Kelton, 2015. Invited review: Changes in the dairy industry affecting dairy cattle health and welfare. Journal of Dairy Science, 98: 7426–7445.
  5. Barker, Z.E., K.A. Leach & H.R. Whay, 2010. Assessment of lameness prevalence and associated risk factors in dairy herds in England and Wales. Journal of Dairy Science, 93: 932-941.
  6. Becker, J., A. Steiner ,S. Kohler, A. Koller-Bahler, M. Wuthrich & M. Reist, 2014. Lameness and foot lesions in Swiss dairy cows: I. Prevalence. Schweizer Archiv Für Tierheilkunde,156: 71-78.
  7. Bell, N.J., M.J. Bell, T.G. Knowles, H.R. Whay, D.C.J. Main, & A.J.F. Webster, 2009. The development, implementation and testing of a lameness control programme based on HACCP principles and designed for heifers on dairy farms. The Veterinary Journal, 180: 178-188.
  8. Bicalho, R.C., V.S. Machado & L.S. Caixeta, 2009. Lameness in dairy cattle: a debilitating disease or a disease of debilitated cattle A cross-sectional study of lameness prevalence and thickness of the digital cushion. Journal of Dairy Science, 92(7): 3175-3184.
  9. Bran, J.A., R.R. Daros, M.A.G. Von Keyserlingk, S.J. Leblanc & M.J. Hötzel, 2018. Cow and herd-level factors associated with lameness in small-scale grazing dairy herds in Brazil. Preventive Veterinary Medicine, 151: 79-86.
  10. Bruijnis, M.R.N., B. Beerda, H. Hogeveen & E.N. Stassen, 2011. Assessing the welfare impact of foot disorders in dairy cattle by a modeling approach. Animal, 6: 962-970.
APA
İzci, C., Çuhadar Erdal, F., & Yıldız, M. (2021). Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, 58(4), 629-639. https://doi.org/10.20289/zfdergi.870888
AMA
1.İzci C, Çuhadar Erdal F, Yıldız M. Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 2021;58(4):629-639. doi:10.20289/zfdergi.870888
Chicago
İzci, Celal, Fatma Çuhadar Erdal, and Melek Yıldız. 2021. “Süt Sığırlarında Topallık: Hayvan Refahı Ve Davranışına Etkisi üzerine Bir Değerlendirme”. Journal of Agriculture Faculty of Ege University 58 (4): 629-39. https://doi.org/10.20289/zfdergi.870888.
EndNote
İzci C, Çuhadar Erdal F, Yıldız M (December 1, 2021) Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme. Journal of Agriculture Faculty of Ege University 58 4 629–639.
IEEE
[1]C. İzci, F. Çuhadar Erdal, and M. Yıldız, “Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme”, Journal of Agriculture Faculty of Ege University, vol. 58, no. 4, pp. 629–639, Dec. 2021, doi: 10.20289/zfdergi.870888.
ISNAD
İzci, Celal - Çuhadar Erdal, Fatma - Yıldız, Melek. “Süt Sığırlarında Topallık: Hayvan Refahı Ve Davranışına Etkisi üzerine Bir Değerlendirme”. Journal of Agriculture Faculty of Ege University 58/4 (December 1, 2021): 629-639. https://doi.org/10.20289/zfdergi.870888.
JAMA
1.İzci C, Çuhadar Erdal F, Yıldız M. Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 2021;58:629–639.
MLA
İzci, Celal, et al. “Süt Sığırlarında Topallık: Hayvan Refahı Ve Davranışına Etkisi üzerine Bir Değerlendirme”. Journal of Agriculture Faculty of Ege University, vol. 58, no. 4, Dec. 2021, pp. 629-3, doi:10.20289/zfdergi.870888.
Vancouver
1.Celal İzci, Fatma Çuhadar Erdal, Melek Yıldız. Süt sığırlarında topallık: hayvan refahı ve davranışına etkisi üzerine bir değerlendirme. Journal of Agriculture Faculty of Ege University. 2021 Dec. 1;58(4):629-3. doi:10.20289/zfdergi.870888