A Comparative Analysis of Türkiye Century Maarif Model and Chinese Science Programs

Year 2025, Issue: 48, 20 - 43, 31.12.2025

Betül Demirci , Yasemin Bilge , Emine Sude İnce , İlknur Güven

https://doi.org/10.14582/zgefd.1729454

Abstract

Educational curricula are continuously updated to cultivate individuals responsive to society’s needs. In this regard, the science programs of Türkiye and China, which were revised in similar periods, have been examined comparatively by researchers. Türkiye's “Türkiye Century Maarif Model Science Program,” renewed in 2024, and China’s “Science Curriculum Standards,” revised in 2017 and slightly updated in 2022 for compulsory education, were obtained from the official websites of the respective ministries of the two countries. As a result of the review, the similarities and differences in the science curricula of the countries were tabulated. While similarities were observed in areas such as objectives, emphasized principles, subject distributions, and teaching methods in the science curricula of the countries, significant differences emerged in the integration of engineering skills and STEM-based activities into the programs. Based on these results, recommendations have been made to further integrate STEM and engineering skills into science education in Türkiye.

Keywords

Science education , Maarif model , Chinese science curriculum , STEM education

Ethical Statement

This study complied with all the rules required by the "Higher Education Institutions Scientific Research and Publication Ethics Directive." Furthermore, none of the actions listed under "Actions Contrary to Scientific Research and Publication Ethics" were taken. However, the study was conducted using document analysis and is not classified as requiring ethics committee approval.

Project Number

Bulunmamaktadır.

Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli ve Çin Fen Bilimleri Programlarının Karşılaştırmalı Olarak İncelenmesi

Abstract

Toplumların ihtiyaçlarına cevap verebilecek bireyler yetiştirmek için eğitim programları sürekli yenilenmektedir. Bu doğrultuda, fen bilimleri öğretim programlarını benzer dönemlerde güncelleyen Türkiye ve Çin’in programları araştırmacılar tarafından karşılaştırmalı olarak incelenmiştir. Türkiye’nin 2024 yılında yenilediği “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Fen Bilimleri Dersi Öğretim Programı” ve Çin’in 2017 yılında yenilediği ve 2022 yılında zorunlu eğitim için küçük değişikliklerle güncellediği “Fen Öğretim Programları Standartları” iki ülkenin bakanlıklarının resmî internet sitelerinden elde edilmiştir. Yapılan inceleme sonucunda ülkelerin fen bilimleri dersi programlarındaki benzerlikler ve farklılıklar tablolaştırılmıştır. Ülkelere ait fen bilimleri ders programlarında amaçlar, vurgulanan ilkeler, konu dağılımları, öğretim yöntemleri gibi alanlarda benzerlikler görülürken mühendislik becerisi ve STEM temelli etkinliklerin programa entegre edilme biçiminde önemli farklılıklar kaydedilmiştir. Elde edilen bu sonuçlar doğrultusunda Türkiye’de fen bilimleri dersinde STEM ve mühendislik becerilerinin daha çok entegre edilmesi için önerilerde bulunulmuştur.

Keywords

Fen eğitimi , maarif modeli , Çin fen müfredatı , STEM eğitimi

Ethical Statement

Bu çalışmada, “Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiği Yönergesi” kapsamında uyulması gereken tüm kurallara uyulmuştur. Ayrıca “Bilimsel Araştırma ve Yayın Etiğine Aykırı Eylemler” başlığı altında belirtilen eylemlerden hiçbirinin gerçekleştirilmemiştir. Ancak çalışma doküman analizi yöntemiyle yürütülmüş bir araştırma türünden olup etik kurul izni gerektiren çalışmalar sınıfına dâhil değildir.

Supporting Institution

Bulunmamaktadır.

Project Number

Bulunmamaktadır.

References

• Ahl, L. (2014). Examining the potential of textbooks and teacher guides to support mathematics learning and teaching [Yayımlanmamış lisansüstü tez (Licentiate)]. Malardalen Üniversitesi. https://mdh.diva-portal.org/smash/get/diva2:739821/FULLTEXT02.pdf
• Akgündüz, D., & Akpınar, B. C. (2018). Okul öncesi eğitiminde fen eğitimi temelinde gerçekleştirilen STEM uygulamalarının öğrenci, öğretmen ve veli açısından değerlendirilmesi. Yaşadıkça Eğitim, 32(1) , 1-26. https://journals.iku.edu.tr/yed/index.php/yed/article/view/69
• Altunel, M. (2018). STEM eğitimi ve Türkiye: Fırsatlar ve riskler. Seta Perspektif, 207(1), 1-7. https://www.researchgate.net/publication/330289243_STEM_Egitimi_ve_Turkiye_Firsatlar ve_Riskler_STEM_nedir_STEM_egitiminin_avantajlari_ve_dezavantajlari_nelerdir_Turkiye'de_STEM_egitimi_nasil_uygulanabilir/citations
• Arsal, Z. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji dersi öğretim programı kazanımlarının yapılandırmacılık ilkelerine göre değerlendirilmesi. Uluslararası Eğitim programları ve Öğretim Çalışmaları Dergisi, 2(3), 157-175. https://ijocis.epo-der.org/wp-content/uploads/2025/01/2_3_06_2012.pdf#page=11
• Bauml, M. (2015). Beginning primary teachers’ experiences with curriculum guides and pacing calendars for math and science instruction. Journal of Research in Childhood Education, 29(3), 390-409. https://www.researchgate.net/publication/281434313_Beginning_Primary_Teachers'_Experiences_With_Curriculum_Guides_and_Pacing_Calendars_for_Math_and_Science_Instruction
• Büyüköztürk, Ş., Kılıç Çakmak, E., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., & Demirel, F. (2024). Eğitimde bilimsel araştırma yöntemleri (36. baskı). Pegem Akademi.
• Coşkun, B., & Çelikten, M. (2020). Çin Halk Cumhuriyeti eğitim sistemi. OPUS International Journal of Society Researches, 15(24), 2982-3011. https://doi.org/10.26466/opus.669104
• Çakıcı, Y. (2010). Fen eğitiminde yapılandırmacı yaklaşım ve öğrencilerin kavram yanılgıları. Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(1), 89-115. https://dergipark.org.tr/tr/pub/trakyasobed/issue/30225/326340
• Çin Eğitim Bakanlığı [MOE]. (2022). 义务教育科学课程标准 (Compulsory education science curriculum standarts [Zorunlu eğitim fen müfredatı standartları]). https://www.moe.gov.cn/srcsite/A26/s8001/202204/t20220420_619921.html
• DeJarnette, N., Deeb, R., & Pallis, J. (2021). Academic collaborative cfforts to promote STEM equity in high needs schools. Education, Society and Human Studies, 2(3), 10-27. https://doi.org/10.22158/eshs.v2n3p10
• Duderstadt, J. (2011). Mühendislik tasarımı: 21. yüzyıl rönesansı için bir temel. Mekanik Tasarım Dergisi, 133(7). https://doi.org/10.1115/1.4004381
• Eğitim Reformu Girişimi. (2017). Pısa 2009 sonuçlarına ilişkin değerlendirme. https://egitimreformugirisimi.org/wp-content/uploads/2017/03/ERG_PISA-2009-Sonuclarina-Iliskin-Degerlendirme.pdf
• Ekiz, D. (2020). Bilimsel araştırma yöntemleri (6. baskı). Anı Yayıncılık.
• Elmas, R., & Gül, M. (2020). STEM eğitim yaklaşımının 2018 fen bilimleri öğretim programı kapsamında uygulanabilirliğinin incelenmesi. Türkiye Kimya Derneği Dergisi Kısım C: Kimya Eğitimi, 5(2), 223-246. https://doi.org/10.37995/jotcsc.794547
• Ergün, M. (1985). Karşılaştırmalı eğitim [Fakülte yayını]. İnönü Üniversitesi, Eğitim Fakültesi. https://avys.omu.edu.tr/storage/app/public/ismailgelen/57388/Tarihsel%20Surec%20Asamalari%20Kurulusu%20ve%20MA%20Jullien.pdf
• Gallian, C. V. A., & Arroio, A. (2012). Early science education and its relevance. Problems of Education in the 21st Century, (45), 4-11. https://doi.org/10.33225/pec/12.45.04.
• Gök, B., & Sayıcı, E. (2022). İlköğretim fen bilimleri öğretim programlarının karşılaştırmalı olarak incelenmesi: Türkiye, Singapur, Estonya örneği. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 13(2), 871-891. https://doi.org/10.51460/baebd.1064766
• Görücü, Y. (2018). 1960'dan günümüze kadarki apartman tipi konutlarda mekânsal dönüşümün incelenmesi: Gaziantep örneği. Mimarlık Bilimleri ve Uygulamaları Dergisi, 3(2), 21-51. https://doi.org/10.30785/mbud.393881
• Guo, L. (2012). The impact of new national curricular reform on teachers/L'impact de la réforme du nouveau curriculum national chez les professeurs. Comparative and International Education, 41(2), 87. https://scholar.archive.org/work/2obzgwsgnzdz3pmc362uehgvea/access/wayback/https://ojs.lib.uwo.ca/index.php/cie-eci/article/download/9205/7391
• Günkör, C. (2017). Eğitim ve kalkınma ilişkisinin incelenmesi. Uluslararası Sosyal Bilimler Eğitimi Dergisi, 3(1), 14-32. https://dergipark.org.tr/tr/pub/issej/issue/32023/341447
• Hamdiah, O. (1996). Correlates of stress among secondary school teachers in Penang [Yüksek lisans tezi]. Putra Malezya Üniversitesi. http://ir.upm.edu.my/find/Record/my-uum-etd.1518
• Hannum, E., & Park, A. (Eds.). (2007). Education and reform in China. Routledge.
• Hasanah, S., Mustofa, R., & Ardiansyah, R. (2020). Correlation between generic science skills and scientific attitudes on learning outcomes, Bioedu Science, 4(2), 124-128. https://doi.org/10.22236/j.bes/424942
• İş, E. & Çiçek, S. (2024). PISA 2022’de başarılı olan ülkelerin eğitim denetim sistemleri ve Türkiye'nin eğitim denetim sisteminin karşılaştırılması. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(2), 839-867. https://doi.org/10.51460/baebd.1462973
• İşman, A., Baytekin, Ç., Balkan, F., Horzum, B., & Kıyıcı, M. (2002). Fen bilgisi eğitimi ve yapısalcı yaklaşım. The Turkish Online Journal of Educatinoal Technology, 1(1), 41-47. https://www.researchgate.net/publication/272356176_Fen_Bilgisi_Egitimi_ve_Yapisalci_Yaklasim
• Karatay, R., Timur, S., & Timur, B. (2013). 2005 ve 2013 yılı fen dersi öğretim programlarının karşılaştırılması. Adıyaman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi (15), 233-264. https://dergipark.org.tr/tr/pub/adyusbd/article/16328
• Kıral, B. (2020). Nitel bir veri analizi yöntemi olarak doküman analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189. https://dergipark.org.tr/tr/pub/susbid/issue/54983/727462
• Küçüköner, Y. (2011). 2005 Fen ve teknoloji dersi öğretim programının uygulanmasında karşılaşılan sorunlar ve öğretmen gözüyle çözüm önerileri. Erzincan Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 13(2), 11-38. https://dergipark.org.tr/tr/pub/erziefd/issue/6008/80100
• Law, W. W. (2014). Understanding China’s curriculum reform for the 21st century. Journal of Curriculum Studies, 46(3), 332-360. https://hub.hku.hk/bitstream/10722/201008/1/Content.pdf?accept=1
• Liu, B., & Chu, H. (2022). The uncertain Changshi: Historical evolution of Changshi courses in elementary schools in China’s mainland. Cultures of Science, 5(4), 183-191. https://cos.cnais.org.cn/file/20230116103921713.pdf
• Liu, X., Liang, L. L., & Liu, E. (2012). Science education research in China: challenges and promises. International Journal of Science Education, 34(13), 1961-1970. https://www.researchgate.net/publication/258654244_Science_Education_Research_in_China_Challenges_and_Promises
• Ma, Y. (2021). Reconceptualizing stem education in china as praxis: A curriculum turn. Sustainability, 13(9), 4961. https://doi.org/10.3390/su13094961
• Meng, N., Yang, Y., Zhou, X., & Dong, Y. (2022). STEM education in mainland China. In Concepts and practices of stem education in Asia (pp. 43-62). Springer Nature Singapore. https://www.researchgate.net/publication/364393973_STEM_Education_in_Mainland_China
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2005). İlköğretim fen ve teknoloji dersi (4. ve 5. sınıflar) öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı. https://ridvansoydemir.wordpress.com/2005-fen-ve-teknoloji-ogretim-programi/
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2013). İlköğretim kurumları (ilkokullar ve ortaokullar) fen bilimleri dersi (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar) öğretim programı. Millî Eğitim Bakanlığı. https://ridvansoydemir.wordpress.com/2013-fen-bilimleri-ogretim-programi/
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2018). Fen bilimleri dersi öğretim programı (ilkokul ve ortaokul 3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı. https://mufredat.meb.gov.tr/Dosyalar/201812312311937-FEN%20B%C4%B0L%C4%B0MLER%C4%B0%20%C3%96%C4%9ERET%C4%B0M%20PROGRAMI2018.pdf
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2024a). Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli: Fen bilimleri dersi öğretim programı (3., 4., 5., 6., 7. ve 8. sınıflar). Millî Eğitim Bakanlığı. https://tymm.meb.gov.tr/upload/program/2024programfen345678Onayli.pdf
• Millî Eğitim Bakanlığı. (2024b). Fen bilimleri: 5. sınıf ders kitabı. MEB Yayınları. https://tymm.meb.gov.tr/upload/kitap/fen_bilimleri_5_1.pdf
• Millî Eğitim Bakanlığı, Yenilik ve Eğitim Teknolojileri Genel Müdürlüğü. (2016). STEM eğitimi raporu. https://yegitek.meb.gov.tr/stem_egitimi_raporu.pdf
• Organisation for Economic Co-operation and Development. (2023). PISA 2022 Results (Volume I): The State of Learning and Equity in Education. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-results-volume-i_53f23881-en.html
• Orman, F., & Çelebi, M. (2021). Veri toplama teknikleri. M. Çelebi (Ed.), Nitel araştırma yöntemleri (ss. 142-164) içinde. Pegem Akademi.
• Özkan, U. B. (2023). Doküman inceleme yönteminde geçerlik ve güvenirlik: eğitim bilimleri araştırmaları bağlamında kuramsal bir inceleme. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, (56), 823-848. https://doi.org/10.53444/deubefd.1258867
• Pei, W. (2019). Curriculum reform of science in elementary schools in China. Beijing International Review of Education, 1(2019), 573-578. https://brill.com/view/journals/bire/1/2-3/article-p573_573.xml
• Ritz, R., Burris, S., Brashears, T., & Fraze, S. (2013). The effects of a time management Professional development seminar on stress and job satisfaction of beginning agriscience teachers in West Texas. Journal of Agricultural Education, 54(3), 1-14. https://doi.org/10.5032/JAE.2013.03001
• Saban, Y., Aydoğdu, B., & Elmas, R. (2015). 2005 ve 2013 Fen bilgisi öğretim programlarının 4. ve 5. sınıf düzeylerinin bilimsel süreç becerileri açısından karşılaştırılması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(32), 62-85. https://doi.org/10.21764/efd.15782
• Sak, R., Şahin Sak, İ. T., Öneren Şendil, Ç., & Nas, E. (2021). Bir araştırma yöntemi olarak doküman analizi. Kocaeli Üniversitesi Eğitim Dergisi, 4(1), 227-250. http://doi.org/10.33400/kuje.843306
• Schimanke, F. (2021, 29 Kasım-1 Aralık). The impact of spaced repetition learning on the learning success in mobile learning games [Sözlü bildiri]. 2021 IEEE International Symposium on Multimedia (ISM), Napoli, İtalya. https://doi.org/10.1109/ism52913.2021.00054
• Seren, S., & Veli, E. (2018). 2005 yılı itibariyle değişen fen bilimleri dersi öğretim programlarında STEM eğitimine yer verilme düzeylerinin karşılaştırılması. Journal of STEAM Education, 1(1), 24-47. https://dergipark.org.tr/en/pub/steam/issue/37516/426950
• Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2015). Örnekleriyle eğitimde program değerlendirme (2. baskı). Anı Yayıncılık.
• Sönmez, V., & Alacapınar, F. G. (2020). Örneklendirilmiş bilimsel araştırma yöntemleri (8. baskı). Anı Yayıncılık.
• Şimşek, H., Hırça, N., Coşkun, S., & Coşkun, S. (2012). İlköğretim fen ve teknoloji öğretmenlerinin öğretim yöntem ve tekniklerini tercih ve uygulama düzeyleri: Şanlıurfa ili örneği. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 9(18), 249-268. https://dergipark.org.tr/tr/pub/mkusbed/issue/19552/208334
• Tan, C. (2017). Constructivism and pedagogical reform in China: Issues and challenges. Globalisation, Societies and Education, 15(2), 238-247. https://www.researchgate.net/publication/295011158_Constructivism_and_pedagogical_reform_in_China_Issues_and_challenges
• Wang, M. (2022). A landmark in China’s basic education curriculum reform. Science Insights Education Frontiers, 13(1), 1759-1762. https://www.researchgate.net/publication/364968112_A_Landmark_in_China's_Basic_Education_Curriculum_Reform
• Xie, J. (2021). The effects of boredom on efl learners' engagement. Frontiers in Psychology, 12. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2021.743313
• Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2021). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri (12. baskı). Seçkin Yayıncılık.