Bilim Sanat Merkezlerine Devam Eden Özel Yetenekli Öğrencilerin Müdür Kavramına İlişkin Metaforik Algıları

Bu çalışma okul öncesi, ilköğretim ve orta öğretim kurumlarına devam eden özel yetenekli öğrencilerin örgün eğitim kurumlarındaki eğitimlerini aksatmayacak şekilde bireysel yeteneklerinin bilincinde olmalarını ve kapasitelerini geliştirerek en üst düzeyde kullanmalarını sağlamak amacıyla açılmış olan Bilim ve Sanat Merkezlerine devam eden özel yetenekli öğrencilerin ’’Müdür” kavramına yönelik sahip oldukları algıları metaforlar aracılığıyla ortaya çıkarmak amacıyla yapılmıştır. Çalışma nitel araştırma desenlerinden olgubilim desenine göre yürütülmüştür. Araştırmanın verileri 2019-2020 eğitim öğretim yılı, Şanlıurfa Bilim ve Sanat Merkezinde eğitim görmekte olan özel yetenekli olduğu Milli Eğitim Bakanlığı’nın belirlediği uzmanlar tarafından uygulanan WISC-R testi ile daha önceden tespit edilmiş (zekâ testi puanı 130’un üzerinde olan) 24 kız, 30 erkek toplam 54 özel yetenekli öğrencinin “Müdür...….…gibidir. Çünkü……....…” ifadelerini tamamlamasıyla elde edilmiştir. Elde edilen bulgulara göre özel yetenekli öğrenciler “Müdür” kavramı için 54 geçerli metafor üretmiştir. Özel yetenekli öğrencilerin ‘’Müdür’’ kavramına yönelik oluşturdukları metaforların olumlu veya olumsuz olma durumlarına öğrencilerin okul müdürünü bir haftalık zaman zarfında görme ve müdür ile iletişime geçme sayıları bakımından bakıldığında Bir Haftalık Zaman Zarfında Okul Müdürünü Hiç Görmeyen veya En Fazla 1 kez Gören-İletişime Geçen öğrenciler ‘’Olumlu Bir Kavram Olarak Müdür’’ (%16,67) kategorisini yansıtan metaforları 9 kez üretirken, ‘’Olumsuz Bir Kavram Olarak Müdür’’ (%33,33) kategorisini yansıtan metaforları 18 kez üretmişlerdir. Bir Haftalık Zaman Zarfında Okul Müdürü İle 2 ile 5 Kez Arası Gören-İletişime Geçen öğrenciler ‘’Olumlu Bir Kavram Olarak Müdür’’ (%18,52) kategorisini yansıtan metaforları 10 kez üretirken, ‘’Olumsuz Bir Kavram Olarak Müdür’’ ’(%7,42) kategorisini yansıtan metaforları 4 kez üretmişlerdir. Bir Haftalık Zaman Zarfında Okul Müdürü İle 6 veya Daha Fazla Gören-İletişime Geçen öğrenciler ‘’Olumlu Bir Kavram Olarak Müdür’’ (%22,22) kategorisini yansıtan metaforları 12 kez üretirken, ‘’Olumsuz Bir Kavram Olarak Müdür’’ ’(%1,85) kategorisini yansıtan metaforları 1 kez üretmişlerdir. Üretilen bu metaforlar daha sonra ortak özellikleri ve benzetme yönleri dikkate alınarak kategorileştirilmiştir. Bu işlem sonucunda “Müdür” kavramı için sekiz kategori elde edilmiştir. Bu kavramsal kategoriler: ‘’Varlığı Belli Olmayan Unsur Olarak Müdür’’, ‘’Üretkenlik Unsuru Olarak Müdür’’, ‘’Danışman-Yol Gösterici Liderlik Unsuru Olarak Müdür’’, ‘’Değerli Unsur Olarak Müdür’’, ‘’Ciddiyet-Kural Unsuru Olarak Müdür’’, ‘’Koruyucu Unsur Olarak Müdür’’, ‘’Sorun Çözen ve Gerekli Unsur Olarak Müdür’’ ve ‘’Sertlik-Otorite Unsuru Olarak Müdür’’ başlıkları altında toplanmıştır. Özel yetenekli kız öğrenciler tüm kategoriler için metafor üretmiş olup öğrenciler en çok ‘’danışman-yol gösterici lider unsuru olarak müdür’’ (%18,52) kategorisini temsil eden metafor imgelerini üretirken en az ‘’ciddiyet-kural unsuru olarak müdür’’ (%1,85) ve ‘’sorun çözen ve gerekli unsur olarak müdür’’ (%1,85) kategorilerini temsil eden metafor imgelerini üretmiştir. Özel yetenekli erkek öğrenciler ‘’değerli unsur olarak müdür ve koruyucu unsur olarak müdür‘’ kategorilerine temsil eden metafor imgeleri dışındaki tüm kategoriler için metafor üretmişlerdir. Erkek öğrenciler en çok sertlik-otorite unsuru olarak müdür (%22,22) kategorisini temsil eden metafor imgelerini üretmiştir. Okul müdürünü bir haftalık zaman zarfında okulda hiç görmeyen veya en fazla 1 kez gören-iletişime geçen özel yetenekli öğrenciler metafor kategorilerinden en fazla ‘’sertlik-otorite unsuru olarak müdür’’ (%20,37) kategorisini temsil eden metafor imgelerini üretmişlerdir. Okul müdürünü bir haftalık zaman zarfında okulda 2 ile 5 kez arası gören veya iletişime geçen özel yetenekli öğrenciler metafor kategorilerinden en fazla ‘’ danışman-yol gösterici liderlik unsuru olarak müdür’’ (%12,96) kategorisini temsil eden metafor imgelerini üretmişlerdir. Okul müdürünü bir haftalık zaman zarfında okulda 6 veya daha fazla gören veya iletişime geçen özel yetenekli öğrenciler metafor kategorilerinden en fazla ‘’değerli unsur olarak müdür’’ (%5,56) ve ‘’koruyucu unsur olarak müdür’’ (%5,56) kategorilerini temsil eden metafor imgelerini üretmişlerdir. Çıkan sonuçlara göre de yapılan çıkarımlar ve tartışmalar makale sonunda paylaşılmıştır.