Araştırma Makalesi

F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi

Sayı: 369 1 Ekim 2020
PDF İndir
EN TR

F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi

Öz

Kuraklık, özellikle tane dolum döneminde gerçekleşen kuraklık buğdayda tane verimini sınırlandırmasının yanı sıra kalite parametrelerini de olumsuz etkileyen önemli faktörlerden biridir. Bu araştırma, sekiz farklı ekmeklik buğday genotipinin (Midas, As-14, Rumeli, Esperia, Gl-14, Krasunia odes’ka, Masaccio ve Lucilla) 8 x 8 yarım diallel melezlemesi ile elde edilen 28 adet F4 döl kuşağı popülasyonunun, sulanan (IR) ve yağmura dayalı (RF) koşullar altında tane verimi açısından heterotik etki, kuraklığa toleranslarını saptamak amacıyla yürütülmüştür. Araştırma Lüleburgaz-Kırklareli lokasyonunda 2017-2018 üretim sezonunda tesadüf blokları deneme deseninde 4 tekerrürlü olarak yürütülmüştür. Bulgulara göre, tane verimi bakımından sulanan koşullarda negatif, yağmura dayalı koşullar altında ise pozitif heterosis değeri bulunurken, yağmura dayalı koşullarda pozitif heterobeltiosis, sulanan koşullarda negatif heterobeltiosis değerleri saptanmıştır. Sulanan koşullarda heterosis % -5.25 belirlenirken, heterobeltiosis ise % -10.73 olarak tespit edilmiştir. Diğer taraftan, yağmura dayalı koşullarda heterosis % 7.61, heterobeltiosis ise % 2.39 olarak belirlenmiştir. Kuraklığa direnç göstergelerinden kuraklığa tolerans etkinliği (DTE) % 62.39 ile 83.11 arasında değişim gösterirken, kuraklığa duyarlılık indeksi (DSI) 0.624 ile 1.390 arasında değişmiştir. Bu çalışma sonucuna göre, araştırmada incelenen F4 döl kuşağı popülasyonun normal ve stres koşulları altında tane verimleri bakımından uygun genotipler olduğu gözlenmektedir. Rumeli×Lucilla, Midas×As-14, Midas×Lucilla, G1-14×Masaccio ve Masaccio×Lucilla kombinasyonlara ait F4 döl kuşağı popülasyonlarının, ümitvar popülasyonlar olarak öne çıkmışlardır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Anonim, 2019. Food and Agricultural Organization. http://www.fao.org (Erişim Tarihi: 17.02.2020)
  2. Abdel-Moneam, M.A., 2009. Heterosis in some crosses of bread wheat under irrigation and drought conditions. Pakistan Journalof Biological Sciences, 12 (6), 486-491.
  3. Amiri, R., Bahraminejad, S., Jalali-Honarmand, S., 2013. Effect of terminal drought stress on grain yield and some morphological traits in 80 bread wheat genotypes. International Journal of Agriculture and Crop Sciences, 5(10), 1145.
  4. Ayrancı, R., Sade, B., Soylu, S., 2017. Ekmeklik buğday genotiplerinin verim ve fenolojik özelliklerinin tane doldurma dönemindeki kuraklık stresine tepkileri. Tarla Bitkileri Merkez Araştırma Enstitüsü Dergisi, 26, 112-118.
  5. Bahar, B., Yıldırım, M., 2010. Heat and drought resistances criteria in spring bread wheat: Drought resistance parameters, Scientific Research and Essays, 5(13), 1742-1745.
  6. Chang, M.S., Smith, J.D., 1967. Diallel analysis of inheritance of quantitative characters in grain sorghum, I. Heterosis and Inbreding Depression. Can.J.Genet.Cytol., 9, 44-51.
  7. Dadbakhsh, A., Yazdansepas, A., Ahmadizadeh, M., 2011. Study drought stress on yield of wheat (Triticum aestivum L.) genotypes by drought tolerance indices. Advances in Environmental Biology, 5(7), 1804-1810.
  8. Dumlupınar, Z., Karakuzulu, H., Demirtaş, M.B., Uğurer, M., Gezginç, H., Dokuyucu, T., Akkaya, A., 2015. A heterosis study for some agronomic traits in oat. Journal of Agricultural Sciences. 21(3), 414-419.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ziraat, Veterinerlik ve Gıda Bilimleri, Agronomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Ekim 2020

Gönderilme Tarihi

20 Mart 2020

Kabul Tarihi

22 Nisan 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Sayı: 369

Kaynak Göster

APA
Güngör, H., Yüce, İ., & Dumlupınar, Z. (2020). F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği, 369, 58-68. https://doi.org/10.33724/zm.706722
AMA
1.Güngör H, Yüce İ, Dumlupınar Z. F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği. 2020;(369):58-68. doi:10.33724/zm.706722
Chicago
Güngör, Hüseyin, İlker Yüce, ve Ziya Dumlupınar. 2020. “F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi”. Ziraat Mühendisliği, sy 369: 58-68. https://doi.org/10.33724/zm.706722.
EndNote
Güngör H, Yüce İ, Dumlupınar Z (01 Ekim 2020) F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği 369 58–68.
IEEE
[1]H. Güngör, İ. Yüce, ve Z. Dumlupınar, “F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi”, Ziraat Mühendisliği, sy 369, ss. 58–68, Eki. 2020, doi: 10.33724/zm.706722.
ISNAD
Güngör, Hüseyin - Yüce, İlker - Dumlupınar, Ziya. “F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi”. Ziraat Mühendisliği. 369 (01 Ekim 2020): 58-68. https://doi.org/10.33724/zm.706722.
JAMA
1.Güngör H, Yüce İ, Dumlupınar Z. F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği. 2020;:58–68.
MLA
Güngör, Hüseyin, vd. “F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi”. Ziraat Mühendisliği, sy 369, Ekim 2020, ss. 58-68, doi:10.33724/zm.706722.
Vancouver
1.Hüseyin Güngör, İlker Yüce, Ziya Dumlupınar. F4 Döl kuşağı Ekmeklik Buğday (Triticum aestivum L.) popülasyonlarının Tane Verimi Yönünden Heterotik Etkiler ve Kuraklığa Toleranslılık Parametreleri ile Değerlendirilmesi. Ziraat Mühendisliği. 01 Ekim 2020;(369):58-6. doi:10.33724/zm.706722