Year 2018, Volume 3, Issue 2, Pages 9 - 24 2018-11-30

SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN

Gülsüm Çalışır [1] , Gonca Uncu [2]

72 129

“Mardin, Türkiye’nin güneydoğusunda ülkenin en eski kentlerinden biri. Gökyüzüne komşu bir kalenin eteklerine kurulmuş bir Taşkent.” Murathan Mungan

ÖZET

İnsanlık var olduğu günden bu yana iletişim vardır. İletişimin devamlılığı da yine insanın varoluşuyla birlikte sözlü kültür ile sağlanmıştır. İnsanlık henüz yazmayı ve teknolojiyi kullanmayı öğrenmeden, konuşmayı öğrenmiştir. En eski iletişim şeklidir sözlü iletişim. Bu anlamda sözlü iletişim ile sözlü kültür arasında sıkı bir bağ bulunmaktadır. Aralarındaki harmoni, günümüze kadar kültürün ve iletişimin taşınmasında etken olmuştur. İnsanlığın binlerce yıllık mirası, yaşamı, deneyimleri, gelenek ve görenekleri; kısacası geçmişi, sözlü kültürün sözlü iletişimle kurulan bağı sonucunda bugüne ulaşmıştır. Mezopotamya toprakları üzerine kurulu olan Mardin, kuruluşundan bugüne pek çok uygarlığa ev sahipliği yapmıştır. Bu durum ona kültürel zenginlik kazandırmıştır. Söz konusu zenginlik ise dünden bugüne sözlü kültürün uzantısı olan sözlü iletişimle aktarılarak gelmiştir. Sözlü kültür unsurları arasında yer alan efsanelerin, mitolojilerin en güzel örneğini de Şahmeran oluşturmaktadır. Şahmeran ve Camısab/Tahmasp arasındaki imrenilecek aşkı anlatan efsane, sözlü kültürün en önemli örneklerinden birisini oluşturmaktadır. Bu çalışmanın amacını sözlü kültürün bir çıktısı olan Şahmeran efsanesinde yer verilen hikâyedeki sözlü iletişim unsurlarını göstermek oluşturmaktadır. Şahmeran efsanenin detaylı bir şekilde incelenmesi sonucunda, adı geçen efsanede sözlü iletişim öğelerinin sıklıkla kullanıldığı belirlenmiştir. Efsanede özellikle sözlü iletişimin bir uzantısı olarak kişilerarası iletişimin varlığı dikkat çekmektedir. Çünkü efsanenin anlatımı boyunca karşılıklı konuşmaların yer aldığı görülmektedir. Bu durum da sözlü kültürün bir öğesi olan efsanede iletişim için gerekli zeminin sözel olarak gerçekleştirildiğini göstermektedir. Bu bağlamda sözlü kültür ve sözlü iletişim arasındaki anlamlı harmoniden söz etmek mümkündür. Böylelikle bu çalışmada bir yöreye ait olan sözlü kültür örneklerinin sözlü iletişim ile dünden bugüne taşındığını Mardin’e özgü Şahmeran efsanesi üzerinden örneklendirerek, açıklanabileceği sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Sözcükler: Efsane, Mardin, Şahmeran, Kültürel Miras, Sözlü Kültür, Sözlü İletişim.

 



Efsane, Mardin, Şahmeran, Kültürel Miras, Sözlü Kültür
  • Kitaplar:Referans 1: Çobanoğlu, Özkul (2000). Aşık Tarzı Kültür Geleneği ve Destan Türü, Ankara: Kültür Bakanlığı Yayınları.Referans 2: Gürüz, Demet ve Temel Eğinli, Ayşen (2012). Kişilerarası İletişim, Bilgiler-Etkiler-Engeller, 3. Basım, İstanbul: Nobel Akademik Yayıncılık.Referans 3: Mc Quail, Denis ve Windahl, Sven (1994). Kitle İletişim Çalışmaları İçin İletişim Modelleri, Yayına Hazırlayanlar: Banu Dağtaş, Uğur Demiray, Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Eğitim, Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Vakfı Yayınları No: 92.Referans 4: İsen, Galip ve Batmaz, Veysel (2002). Ben ve Toplum, İstanbul: OM Yayınevi.Refrans 5: Ong, Walter (2003). Sözlü ve Yazılı Kültür-Sözün Teknolojileşmesi, (Çeviren: Sema Postacıoğlu Banon), İstanbul: Metis Yayınları.Referans 6: Telman, Nursel ve Ünsal, Pınar (2009). İnsan İlişkilerinde İletişim, 2. Baskı, İstanbul: Epsilon Yayıncılık.Referans 7: Uztuğ, Ferruh (2003). Halkla İlişkiler ve İletişim, Anadolu Üniversitesi Yayın No: 1482, Eskişehir: Açıköğretim Fakültesi Yayınları No: 792.Referans 8: Yıldırım, Dursun (1998). Tarih Yazımı ve Sözlü Ortam Kaynakları, Türk Bitiği: Araştırma-İnceleme Yazıları, Ankara: Akçay Yayınları.Referans 9: Zıllıoğlu, Merih (2003). İletişim Nedir?, İstanbul: Cem Yayınevi.
  • İnternetReferans 10: Alp, M. (2017). Efsanelerden Masallara Mardin, https://www.avrupa.info.tr/tr/node/6916, Erişim Tarihi: 18 Mart 2018.Refrans 11: Goody, Jack. (2009). Sözlü Kültür, Milli Folklor Dergisi, Yıl: 21, Sayı: 83. http://www.millifolklor.com, Erişim Tarihi: 20 Mart 2018.
Primary Language tr
Journal Section Makaleler
Authors

Orcid: 0000-0003-3631-6819
Author: Gülsüm Çalışır (Primary Author)
Institution: GÜMÜŞHANE ÜNİVERSİTESİ, İLETİŞİM FAKÜLTESİ, HALKLA İLİŞKİLER VE TANITIM BÖLÜMÜ
Country: Turkey


Orcid: 0000-0002-2384-7306
Author: Gonca Uncu
Institution: Marmara Üniversitesi İletişim fakültesi
Country: Turkey


Bibtex @conference paper { inifedergi455448, journal = {İNİF E- DERGİ}, issn = {2528-9519}, address = {Inonu University}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {9 - 24}, doi = {}, title = {SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN}, key = {cite}, author = {Çalışır, Gülsüm and Uncu, Gonca} }
APA Çalışır, G , Uncu, G . (2018). SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN. İNİF E- DERGİ, 3 (2), 9-24. Retrieved from http://dergipark.org.tr/inifedergi/issue/41264/455448
MLA Çalışır, G , Uncu, G . "SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN". İNİF E- DERGİ 3 (2018): 9-24 <http://dergipark.org.tr/inifedergi/issue/41264/455448>
Chicago Çalışır, G , Uncu, G . "SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN". İNİF E- DERGİ 3 (2018): 9-24
RIS TY - JOUR T1 - SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN AU - Gülsüm Çalışır , Gonca Uncu Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - İNİF E- DERGİ JF - Journal JO - JOR SP - 9 EP - 24 VL - 3 IS - 2 SN - 2528-9519- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Inonu University E-Journal of Faculty of Communication SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN %A Gülsüm Çalışır , Gonca Uncu %T SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN %D 2018 %J İNİF E- DERGİ %P 2528-9519- %V 3 %N 2 %R %U
ISNAD Çalışır, Gülsüm , Uncu, Gonca . "SÖZLÜ KÜLTÜRÜN SÖZLÜ İLETİŞİMLE HARMONİSİ: ŞAHMERAN". İNİF E- DERGİ 3 / 2 (November 2018): 9-24.