Year 2018, Volume 3, Issue 2, Pages 107 - 129 2018-11-30

CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI

Tülay Şeker [1] , Bünyamin Uzun [2]

79 207

Türkiye’de gazetecilik Avrupa’ya kıyasla daha geç başlamış ancak Avrupa ve bütün dünyada 20. yüzyılda yaşanan değişimlere ayak uydurmuştur. Bu değişimler daha çok basının ekonomi politik anlamda sahipliği noktasında önemli olmuştur. 1980 yılında yayınlanan 24 Ocak Ekonomik İstikrar Programı, Türkiye’de basının yaşadığı değişimin başlangıç noktasını oluşturmuştur.  Özellikle 1980’li yıllarda ekonomideki liberalleşme hareketleriyle birlikte basın dışı sermaye alana giriş yapmıştır. Ticari televizyonların yayın hayatına girmesiyle birlikte “medya” konumuna geçen Türk basını büyük holdinglerin ilgisini çekmeye başlamıştır. 1980’li yıllarda başlayan bu süreç bugün Türk basınını neredeyse tamamı büyük holdinglerin kontrolünde olan bir yapı haline getirmiştir.

1980 sonrası Türk basınının ekonomi politik yapısını inceleyen bu çalışma, Ciner Yayın Holding’i ele almaktadır. Ciner Yayın Holding, Ciner Grubu bünyesinde yer alan birçok iş kolundan sadece birisidir. Çalışma aslında iki ayrı medya grubunu incelemektedir. Bu durum Ciner Grubu’nun sahipliğinde olan medya organlarının değişmesinden kaynaklanmaktadır.

Ciner Grubu, 2000 yılında Sabah Yayıncılık A.Ş.’ye  %50 ortak olarak medyaya girmiştir. Bir anlamda Aydın Doğan’ın Milliyet’i satın almasıyla başlayan basın dışı patronların son halkası Turgay Ciner olmuştur. Türk medyasının büyük medya grupları içerisinde yer alan Sabah grubu, gazeteci kökenli bir patrondan bir holding patronuna aktarılmış ve Türk medyasının holdingleşmesi tamamlanmıştır. Sabah-ATV’nin eski patronu Dinç Bilgin’in Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu’na (TMSF) Turgay Ciner ile ortak olduğunu gösteren belgeler sunması sonrası TMSF Ciner’in Merkez Medya Holding’ine el koydu. Daha sonra Ciner Grubu ve TMSF arasında yapılan anlaşma ile bazı medya organları Ciner Grubu’na iade edildi. Ciner Grubu, gazeteci Ufuk Güldemir’in kurduğu Habertürk markasını satın alarak medya alanında var olmayı sürdürmüştür. Bu çalışma Ciner Yayın Holding’i Sabah-ATV dönemi ve Habertürk dönemi olarak iki ayrı başlık altında incelemiştir.

Ekonomi Politik, Medya, Herman ve Chomsky
  • Kaynakça Adaklı, Gülseren (2006). Türkiye’de Medya Endüstrisi Neoliberalizm Çağında Mülkiyet ve Kontrol İlişkileri, Ankara: Ütopya Yayınevi. Aksoy, Metin (2009). Medya Savaşları, Ed: Korkmaz Alemdar, Türkiye’de Kitle İletişimi Dün-Bugün-Yarın, Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları, 610-617.Altaylı Fatih (2016) “Gazete”. http://www.fatihaltayli.com.tr/kose-yazilari/2008/03/28/gazete (erişim tarihi: 14.12.2016). Aras, Özlem (2008). Türk Basınında Mülkiyet ve Sahiplik Yapısı Bağlamında Özelleştirme Uygulamaları: Ciner Medya Grubu. Gazi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara. Barjonet, Andre (1967). Ekonomi Politik Nedir?, Anadolu Yayınları, Çev. Erdoğan Başar.Ciner Grubu; http://www.cinergroup.com.tr/genel (erişim tarihi: 2.04.2016)Ciner Grubu; http://www.cinergroup.com.tr/genel (erişim tarihi: 30.07.2018)Demir, Sevtap (2013). Türkiye’de 2001 Yılı Sonrasında Medya İktidar İlişkileri ve Gazetecilik Pratiklerine Yansıması, Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Ankara. En Son Haber; http://www.ensonhaber.com/haberturk-tvye-yeni-genel-yayin-yonetmeni-2012-10-09.html (erişim tarihi: 26.12.2016).Fung, Anthony (2006). Medya Ekonomisinin Politikası ve Medya Politikasının Ekonomisi: Kısa Bir Bakış, Dalbaz Yayıncılık, Çev. Levent Yaylagül, Ed: Levent Yaylagül Kitle İletişiminin Ekonomi Politiği, Ankara, 31-60. Garnham, Nicholas (2008). Ekonomi Politik ve Kültürel Çalışmalar: Uzlaşma Mı Boşanma Mı?, De Ki Yayınevi, Çev. Sevilay Çelenk, Ed: Sevilay Çelenk, İletişim Çalışmalarında Kırılmalar ve Uzlaşmalar, Ankara, 115-129. Golding, Peter ve Murdock, Graham (2014). Kültür, İletişim ve Ekonomi Politik, Ed: Süleyman İrvan, Medya, Kültür, Siyaset, Ankara: Pharmakon Yayınevi, 49-75. Güngör, Nazife (2013). İletişim Kuramlar Yaklaşımlar. Ankara: Siyasal Kitabevi. Herman, Edward ve Chomsky Noam (2006). Rızanın İmalatı: Kitle Medyasının Ekonomi Politiği, BGST Yayınları, Çev. Ender Abadoğlu, İstanbul. Herman, Edward ve Chomsky, Noam (1999). Medya Halka Nasıl Evet Dedirtir, Minerva Yayınları, Çev. Berfu Akyoldaş, İstanbul. Kaya, A.Raşit (2009). İktidar Yumağı Medya-Sermaye-Devlet. Ankara: İmge Kitabevi.Kellner, Douglas (2008). Ayrımın Üstesinden Gelmek: Kültürel Çalışmalar ve Ekonomi Politik, De Ki Yayınevi Çev. Hakan Ergül Ed: Sevilay Çelenk, İletişim Çalışmalarında Kırılmalar ve Uzlaşmalar, Ankara, 147-172.Kılıçatan, E. Pınar (2011). Türk Medyasında Dönüşüm ve Değişen Sahiplik Yapısı Sabah Grubu Örneğinde Tarihsel Bir İnceleme, Konya: Literatürk Yayınevi.Kurban, Dilek ve Sözeri, Ceren (2012). İktidar Çarkında Medya: Türkiye’de Medya Bağımsızlığı ve Özgürlüğü Önündeki Siyasi, Yasal ve Ekonomik Engeller, İstanbul: TESEV Yayınları.Medyatava; http://www.medyatava.com/tiraj (erişim tarihi: 12.03.2016)Öztekin, Hülya (2008). Haber Üretim Sürecinde Medyanın Ekonomi Politiği: Star Gazetesi Örneği, İstanbul Üniversitesi İletişim Fakültesi Dergisi, 32, 129-144. Shoemaker, Pamela ve Reese, Stephen D. (2014). İdeolojinin Medya İçeriği Üzerindeki Etkisi, Ed: Süleyman İrvan, Medya, Kültür, Siyaset. Ankara: Pharmakon Yayınevi, 97-132. Sönmez, Mustafa (2014). Dünden Bugüne Türkiye’de Medyanın Ekonomi Politiği, Ed: Savaş Çoban, ve Esra Arsan, Medya ve İktidar Hegemonya, Statüko ve Direniş, İstanbul: Evrensel Kültür Kitapları, 86-102. Sözeri, Ceren (2014). Dönüşen Medya Değişmeyen Sorunlar, Ed: Savaş, Çoban ve Esra Arsan, Medya ve İktidar Hegemonya, Statüko ve Direniş, İstanbul: Evrensel Kültür Kitapları, 70-85. Tellan, Tolga ve Güngör, Nazife (2009). Türk Basınında Tekelleşme ve Oligopolleşme, Ed: Korkmaz Alemdar, Türkiye’de Kitle İletişimi Dün-Bugün-Yarın, Ankara: Gazeteciler Cemiyeti Yayınları, 330-346. TMSF; http://www.tmsf.org.tr/2016.tr?bid=195 (erişim tarihi: 12.04.2016) Toruk, İbrahim (2008). Gutenberg’den Dijital Çağa Gazetecilik Türkiye’de Haber Siteleri, Konya: LiteraTürk Yayınları.Tuncel, Hakan (1994). Bab-ı Ali’den İkitelli’ye, Birikim Dergisi, 64, 33-38.Uzun B. (1 Aralık 2016) Fatih Altaylı ile Söyleşi, Fatih Altaylı’nun Haber Türk’teki Ofisi, İstanbul. Zürcher ,Eric J. (2013). Modernleşen Türkiye’nin Tarihi, İletişim Yayınları, Çev. Yasemin Saner. Wikipedia; https://tr.wikipedia.org/wiki/Kanal_1 (erişim tarihi: 12.04.2016) 5N 1K CNN Türk; http://tv.cnnturk.com/video/2014/02/11/programlar/5n1k/fatih-altayli-5n-1ka-konuk-oldu-5n-1k-10-02-2014/2014-02-10T1930/index.html (erişim tarihi: 09.12.2016).
Primary Language tr
Subjects Social
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Tülay Şeker
Institution: AKDENIZ UNIVERSITY
Country: Turkey


Author: Bünyamin Uzun

Bibtex @research article { inifedergi462068, journal = {İNİF E- DERGİ}, issn = {2528-9519}, address = {Inonu University}, year = {2018}, volume = {3}, pages = {107 - 129}, doi = {}, title = {CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI}, key = {cite}, author = {Şeker, Tülay and Uzun, Bünyamin} }
APA Şeker, T , Uzun, B . (2018). CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI. İNİF E- DERGİ, 3 (2), 107-129. Retrieved from http://dergipark.org.tr/inifedergi/issue/41264/462068
MLA Şeker, T , Uzun, B . "CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI". İNİF E- DERGİ 3 (2018): 107-129 <http://dergipark.org.tr/inifedergi/issue/41264/462068>
Chicago Şeker, T , Uzun, B . "CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI". İNİF E- DERGİ 3 (2018): 107-129
RIS TY - JOUR T1 - CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI AU - Tülay Şeker , Bünyamin Uzun Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - İNİF E- DERGİ JF - Journal JO - JOR SP - 107 EP - 129 VL - 3 IS - 2 SN - 2528-9519- M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Inonu University E-Journal of Faculty of Communication CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI %A Tülay Şeker , Bünyamin Uzun %T CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI %D 2018 %J İNİF E- DERGİ %P 2528-9519- %V 3 %N 2 %R %U
ISNAD Şeker, Tülay , Uzun, Bünyamin . "CİNER GRUBUNUN EKONOMİ POLİTİK YAPISI". İNİF E- DERGİ 3 / 2 (November 2018): 107-129.