Year 2019, Volume 6, Issue 21, Pages 673 - 690 2019-08-01

1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği

İbrahim Özgül [1]

12 29

Diyarbakır vilayetinde vergi toplama işlemleri sırasında toprak tasarrufu ve ona bağlı üretim ilişkileri, sosyal zümreler, şahıslar ve yerleşim birimlerinden halk ile askeri sınıf arasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar; Diyarbakır Ahkâm defterleri incelenerek ve bu konudaki diğer kaynaklardan istifade edilerek ortaya konulmaya çalışılmıştır. Çalışmamızın konusu olan dönem incelendiğinde Osmanlı Devlet anlayışının kanun riayeti, kanunların uygulanışı, halkın karşılaştığı haksızlıkları üst mercilere ve idareye karşı dava hakkı olan reayanın rahatlıkla şikâyetlerde bulunduğu belirtilmeye çalışılmıştır. Yetkililerin ise şikâyetleri kanun, adalet ve ahlak prensipleri bağlamında icra etme zorunda oldukları ve bu konularda sık sık adaletnameler ve fermanlar yayımladığı gerçeği belirtilmiştir. Vergi düzenini teferruatlı bir şekilde kısım, sınıflar, zümreleri en ince ayrıntısına kadar kayıt altına alarak ve kayıtlar doğrultusunda yapılan iş ve işlemlerin suiistimallerin nasıl engellendiğine vurgu yapılmıştır. Ehli örfün vergi tahsilatı sırasında fazladan vergi tahsili ile vergi muafiyeti olan zümreleri ve görevlilerden fazla para ve diğer haksız kazanç elde etme yoluna gidenlere de değinilmiştir.

Kadı, Sipahi, Reaya, Vergi, Hüküm
  • Afyoncu, Erhan. Sorularla Osmanlı İmparatorluğu-V, Yeditepe Yayınları, İstanbul, 2007.
  • Akdağ, Mustafa. Türkiye’nin İktisadî ve İçtimaî Tarihi-I, Barış Kitap Basım Yayın Dağıtım, Ankara, 1999.
  • Buzpınar, Şit Tufan. “Nakibüleşraf”, DİA. İstanbul, C 32, s. 322-324, 2006.
  • Bilge, Sadık Müfit. “XV-XVIII Yüzyıllarda Osmanlı Devletinde Vergi Muafiyeti, www. Academia.edu. 2018.
  • Göyünç, Nejat. “Diyarbakır”, DİA. İstanbul, C.9, s. 464-469, 1994.
  • İnalcık, Halil. Osmanlı İmparatorluğunun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, C. I, Eren Yayınları, İstanbul, 2004.
  • Faroqhi, Suraiya. Siyaset ve Ekonomi Arasındaki Yönetici Seçkinler” Eren Yayınları, İstanbul, 2006. (Haz. Halil İnalcık, Donalt Quarteat,.) Osmanlı İmparatorluğunun Ekonomik ve Sosyal Tarihi, C. II
  • İnalcık, Halil. Osmanlı İmparatorluğu Toplum ve Ekonomi, Eren Yayınları, İstanbul, 1996.
  • İnalcık, Halil. Osmanlı’da Devlet, Hukuk, Adalet, Eren Yayıncılık, İstanbul, 2005.
  • İnalcık, Halil. “Adaletnâme,” DİA, İstanbul, C.1, s.346-347.1988.
  • İnalcık, Halil. Devleti Aliyye Osmanlı İmparatorluğu Üzerine Araştırmalar-I, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, İstanbul. 2011.
  • Sahillioğlu, Halil. “Ahkâm Defteri”, DİA, İstanbul, C.1, s.551. 1988.
  • Sarıcık, Murat. Osmanlı İmparatorluğu’nda Nakîbü’l-Eşrâflık Müessesesi, Türk Tarih Kurumu Yayınları, İstanbul, 2003.
Primary Language tr
Subjects Social
Published Date 2019 Yaz
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-5325-8326
Author: İbrahim Özgül (Primary Author)
Institution: AĞRI İBRAHİM ÇEÇEN ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: August 1, 2019

Bibtex @research article { insanveinsan516626, journal = {İnsan ve İnsan}, issn = {}, eissn = {2148-7537}, address = {Okur Yazar Derneği}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {673 - 690}, doi = {10.29224/insanveinsan.516626}, title = {1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği}, key = {cite}, author = {Özgül, İbrahim} }
APA Özgül, İ . (2019). 1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği. İnsan ve İnsan, 6 (21), 673-690. DOI: 10.29224/insanveinsan.516626
MLA Özgül, İ . "1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği". İnsan ve İnsan 6 (2019): 673-690 <http://dergipark.org.tr/insanveinsan/issue/47527/516626>
Chicago Özgül, İ . "1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği". İnsan ve İnsan 6 (2019): 673-690
RIS TY - JOUR T1 - 1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği AU - İbrahim Özgül Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.29224/insanveinsan.516626 DO - 10.29224/insanveinsan.516626 T2 - İnsan ve İnsan JF - Journal JO - JOR SP - 673 EP - 690 VL - 6 IS - 21 SN - -2148-7537 M3 - doi: 10.29224/insanveinsan.516626 UR - https://doi.org/10.29224/insanveinsan.516626 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 İnsan ve İnsan 1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği %A İbrahim Özgül %T 1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği %D 2019 %J İnsan ve İnsan %P -2148-7537 %V 6 %N 21 %R doi: 10.29224/insanveinsan.516626 %U 10.29224/insanveinsan.516626
ISNAD Özgül, İbrahim . "1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği". İnsan ve İnsan 6 / 21 (August 2019): 673-690. https://doi.org/10.29224/insanveinsan.516626
AMA Özgül İ . 1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği. İnsan ve İnsan. 2019; 6(21): 673-690.
Vancouver Özgül İ . 1742-1754 Yıllarında Vergi Tahsilatındaki Usulsüzlüklere Dair Bazı Tespit, Teşhis ve Tahliller: Diyarbakır Vilayeti Örneği. İnsan ve İnsan. 2019; 6(21): 690-673.