Year 2019, Volume 20, Issue 1, Pages 102 - 123 2019-01-04

Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi
Şükrü Sayan’s Article Titled “On a Novel Theory Concerning the Designation of Imaginary Quantities”

Semiha Betül Takıcak [1]

60 195

Türk dilinde yazılmış devrin en iyi analitik geometri kitabı sayılabilecek Hendese-i Tahlîliyye (Cild-i evvel, İstanbul, 1331/1915) adlı eserinin sonuna Şükrü Sayan, (?-1943)Kemmiyyât-ı mevhûmenin sûret-i irâesine dair yeni bir nazariyye” adlı bir makale eklemiştir. Şükrü Sayan makalesinin başlığında “yeni bir nazariyye” ifadesini kullanmakla birlikte, bu çalışmasında yeni bir fikir ortaya atmadığı gibi yeni bir cebirsel hesaplama kolaylığı da getirmemiştir. Esas fikri bir gösterim değişikliğinden ibaret kalan bu makale, özgün bir katkıdan ziyade Osmanlı matematikçileri arasında o devirde yaygınlık kazanan ortaya yeni bir şey koyabilmek arzusunun verimsiz bir ürünü olarak görülebilir. Şükrü Sayan’ın makalesi, söz konusu arzuya dikkat çekmek amacıyla burada incelenmiştir.

Mathematician Şükrü Sayan (d. 1943) appended an article entitled “On a novel theory concerning the designation of imaginary quantities” to the end of his analytical geometry textbook Hendese-i Tahlîliyye (Vol.1, Istanbul, 1915), which is held to be the most proficient publication on the subject of the period, in Turkish. Although Sayan proposed to expose “a novel theory” the article, in fact, does not introduce a novel mathematical concept or facilitate algebraic calculations. Sayan’s article is primarily an explication of a notational modification, and represents yet another outcome of the Ottoman mathematicians’ ambition to come up with new work, rather than original and fundamental contributions to the field. Şükrü Sayan’s article is reviewed and assessed within the context of contemporary mathematics and analytical geometry.

  • Altunya, Niyazi. Gazi Eğitim Enstitüsü Gazi Orta Öğretmen Okulu ve Eğitim Enstitüsü (1926-1980). Ankara: Gazi Üniversitesi Yayını, 2006.
  • Arslan, Ali. Darül Fünun'dan Üniversiteye. İstanbul: Kitabevi, 1995.
  • Binark, İsmet. Türk Parlemento Tarihi TBMM-VI. Dönem (3 Nisan 1939-15 Ocak 1943). 4. cilt. Ankara: Türkiye Büyük Millet Meclisi Vakfı Yayınları, 2004.
  • Devellioğlu, Ferit. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat. Ankara: Aydın Kitapevi, 2012.
  • Dölen, Emre. “Salih Zeki ve Darülfünun.” Osmanlı Bilimi Araştırmaları 7 (2005): 123-135.
  • Günergun, Feza. “Darülfünun Fünun (Fen) Fakültesi Mecmuası (1916-1933).” Osmanlı Bilimi Araştırmaları içinde. Yayına hazırlayan Feza Günergun, 285-349. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi, 1995.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin, Ramazan Şeşen ve Cevat İzgi. Osmanlı Matematik Literatürü Tarihi. İstanbul: IRCICA, 1999.
  • İhsanoğlu, Ekmeleddin, Ramazan Şeşen, Serdar Bekar, Gülcan Gündüz, ve Veysel Bulut. Osmanlı Bilim Literatürü Tarihi Zeylleri. Cilt 2. İstanbul: IRCICA, 2011.
  • İshakoğlu-Kadıoğlu, Sevtap. İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Tarihçesi (1900-1946). İstanbul: Bilim Tarihi Müzesi ve Dokümantasyon Merkezi Yay., 1998.
  • Salih Zeki. Darülfünun Konferansları. Cilt 2. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1331/1915.
  • Salih Zeki. Kâmûs-ı Riyâziyyât. Cilt 1. İstanbul: Karabet Matbaası, 1315/1897.
  • Sayan, Şükrü. “Kemmiyyât-ı mevhûmenin sûret-i irâesine dair yeni bir nazariyye.” Hendese-i Tahlîliyye Cild-i evvel içinde, 1-30. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1331/1915.
  • Sayan, Şükrü; Hendese-i Tahlîliyye, Cild-i evvel. İstanbul: Matbaa-i Âmire, 1331/1915.
  • Takıcak, Semiha Betül. “Osmanlılar’da Analitik Geometri: Hendese-i Halliyye ve Hendese-i Tahlîliyye.” Doktora Tezi, Ankara Üniversitesi, 2017.
  • Tuncer, Talât. Matematik Sözlüğü. İstanbul: İstanbul Üniversitesi Fen Fakültesi Döner Sermaye İşletmesi Prof. Dr. Nazım Terzioğlu Basım Atölyesi, 1995.
  • Yayın Kurulu. “Değerli Matematikçimiz Şükrü Sayan'ın Ölümü.” Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi 1 (1943): 194.
  • Yüngül, Naci. “Ord. Prof. Fikri Santur, Hayatı-Şahsiyeti-Eserleri.” Ord. Prof. Fikri Santur'un (1878-1951) Hatırasına içinde, 1-18. İstanbul: Teknik Üniversitesi İnşaat Fakültesi, 1952.
  • Tezer, Cem. “Vidinli Hüseyin Tevfik Paşa.” 1-14. Erişim: 22 Aralık 2015. http://sertoz.bilkent.edu.tr/turk/VIDINLI.pdf
Primary Language tr
Subjects History
Journal Section Research Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-8196-5589
Author: Semiha Betül Takıcak (Primary Author)
Institution: KASTAMONU ÜNİVERSİTESİ
Country: Turkey


Dates

Publication Date: January 4, 2019

Bibtex @research article { iuoba487638, journal = {Osmanlı Bilimi Araştırmaları}, issn = {1303-3123}, eissn = {2458-7982}, address = {Istanbul University}, year = {2019}, volume = {20}, pages = {102 - 123}, doi = {10.30522/iuoba.487638}, title = {Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi}, key = {cite}, author = {Takıcak, Semiha Betül} }
APA Takıcak, S . (2019). Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi. Osmanlı Bilimi Araştırmaları, 20 (1), 102-123. DOI: 10.30522/iuoba.487638
MLA Takıcak, S . "Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 20 (2019): 102-123 <http://dergipark.org.tr/iuoba/issue/42241/487638>
Chicago Takıcak, S . "Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 20 (2019): 102-123
RIS TY - JOUR T1 - Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi AU - Semiha Betül Takıcak Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.30522/iuoba.487638 DO - 10.30522/iuoba.487638 T2 - Osmanlı Bilimi Araştırmaları JF - Journal JO - JOR SP - 102 EP - 123 VL - 20 IS - 1 SN - 1303-3123-2458-7982 M3 - doi: 10.30522/iuoba.487638 UR - https://doi.org/10.30522/iuoba.487638 Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Osmanli Bilimi Arastirmalari (Studies in Ottoman Science) Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi %A Semiha Betül Takıcak %T Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi %D 2019 %J Osmanlı Bilimi Araştırmaları %P 1303-3123-2458-7982 %V 20 %N 1 %R doi: 10.30522/iuoba.487638 %U 10.30522/iuoba.487638
ISNAD Takıcak, Semiha Betül . "Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi". Osmanlı Bilimi Araştırmaları 20 / 1 (January 2019): 102-123. https://doi.org/10.30522/iuoba.487638
AMA Takıcak S . Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi. Osmanlı Bilimi Araştırmaları. 2019; 20(1): 102-123.
Vancouver Takıcak S . Şükrü Sayan’ın “Kemmiyyât-ı Mevhûmenin Sûret-i İrâesine Dair Yeni bir Nazariyye” Adlı Makalesi. Osmanlı Bilimi Araştırmaları. 2019; 20(1): 123-102.