Year 2016, Volume 32, Issue 32, Pages 145 - 156 2016-12-19

TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME

Birol İPEK [1]

554 1615

Dil, bir iletişim aracıdır. İletişim aracı olarak kullandığımız sözcüklerin anlamları kullanım sırasında ortaya çıkar. Sözün tam ve eksiksiz anlaşılması için çeşitli söyleyiş biçimleri vardır. Bunlardan biri de pekiştirmedir. Pekiştirme, anlamı güçlendirmek, keskinleştirmek veya bir unsura daha çok dikkat çekmek için yapılır. Pekiştirilmiş sözcüğün anlamı daha iyi anlaşılır. Arapça ’da “tekit”, İngilizce ’de “intensify” terimiyle karşılanan bu anlatım tarzı Türkçede “tekit, berkitme, kuvvetlendirme, pekiştirme” terimleri ile karşılanmaktadır.

Türkçe, pekiştirme bakımından çok zengin bir anlatım gücüne sahiptir. Bu çalışmada daha çok sözcük türleriyle yapılan pekiştirmeler üzerinde durulmuştur.  Türkçede sözcük türleriyle yapılan pekiştirmeleri ana başlıklarıyla şöyle sınıflandırabiliriz: 1. Sıfatlarda pekiştirme. 2. Zamirle yapılan pekiştirme. 3. Zarflarla yapılan pekiştirme. 4. Fiillerde Pekiştirme 5. Edatlarla yapılan pekiştirme. 6. Bağlaçlarla yapılan pekiştirme. 7. Ünlemlerle yapılan pekiştirme. Pekiştirme konusu, gramer kitaplarında sözcük türleri başlığı altında dağınık bir şekilde yer almaktadır. Bu çalışmada sözcük türleriyle yapılan bütün pekiştirmeler toplu halde değerlendirilmiştir.

dil, Türkiye Türkçesi, gramer, sözcük, pekiştirme
  • ALYILMAZ, Cengiz (1999). “Ünlemlerin Seslenmeleri Kuvvetlendirici işlevleri”, Türk Gramerinin Sorunları-II, TDK Yayınları, Ankara. s. 534-540.
  • ATABAY, Neşe-ÖZEL, Sevgi-KUTLUK, İbrahim(2003). Sözcük Türleri, Papatya Yayıncılık, İstanbul.
  • AYVERDİ, İlhan (2005). Misalli Büyük Türkçe Sözlük I, II, III, Kubbealtı Neşriyat, İstanbul.
  • BANGUOĞLU, Tahsin (1986). Türkçenin Grameri, TDK Yayınları, Ankara.
  • BİLGEGİL, M. Kaya (1984).Türk Dilbilgisi, Dergah Yayınları, İstanbul.
  • DELİCE, İbrahim (2003). Türkçe Sözdizimi, Kitabevi Yayınları, İstanbul.
  • EFENDİOĞLU, Süleyman (2007). “Edatların Sınıflandırılması”, Erciyes Dergisi, Yıl: 30, Sayı: 353, s. 27-29,
  • EMRE, Ahmet Cevat (1945). Türk Dilbilgisi, TDK Yayınları, Ankara.
  • ERGİN, Muharrem (2009).Türk Dil Bilgisi, Bayrak Yayınları, İstanbul.
  • GENCAN, Tahir Necat (2001). Bilbilgisi, Birinci Baskı, Ayraç Yayınları, Ankara.
  • HACIEMİNOĞLU, Necmettin (1971).Türk Dilinde Edatlar, M.E.B. Yayınları, İstanbul.
  • HATİBOĞLU, Vecihe (1973). Pekiştirme ve Kuralları, TDK Yayınları, Ankara.
  • HATİBOĞLU, Vecihe (1981). Türk Dilinde İkileme, TDK Yayınları, Ankara.
  • HENGİRMEN, Mehmet (1997). Türkçe Dilbilgisi, 2. Basım, Engin Yayınları, Ankara.
  • HENGİRMEN, Mehmet (1999). Dilbilgisi ve Dilbilim Terimleri, 1. Basım, Engin Yayınları, Ankara.
  • HEPÇİLİNGİRLER, Feyza (2004). Öğretenlere ve Öğrenenlere Türkçe Dilbilgisi, Birinci Basım, Remzi Kitabevi, İstanbul.
  • KARAAĞAÇ, Günay, (2013). Dil Bilimi Terimleri Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankra-2013.
  • KARABAY, Turgut-ATALAY, Mehmet (2000). Ahmet Cevat Paşa Belâgat-ı Osmaniyye, 1. Baskı, Akçağ Yayınları, Ankara.
  • KOÇ, Nurettin (1996). Yeni Dilbilgisi, 3. Baskı, İnkılâp Kitabevi, İstanbul.
  • KORKMAZ, Zeynep (1995). “Türkçede ok/ök Pekiştirme (İntensivum) Edatı Üzerine”, Türk Dili Üzerine Araştırmalar, C. I, TDK Yayınları, Ankara. s. 98-109.
  • KORKMAZ, Zeynep (2003). Türkiye Türkçesi Grameri (Şekil Bilgisi), TDK Yayınları, Ankara.
  • KORKMAZ, Zeynep (2007). Gramer Terimleri Sözlüğü, TDK Yayınları, Ankara.
  • ÖZKAN, Nevzat (2000). Ahmet Cevat Paşa Medhal-i Kavâ’id, TDK Yayınları, Ankara.
  • ÖZMEN, Mehmet (2013). Türkçenin Sözdizimi, Karahan Kitabevi, Adana.
  • PUL, Mehmet (2002).Türkiye Türkçesinde Edat, Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, (Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi), Sakarya.
  • TDK (2005). Türkçe Sözlük, TDK Yayınları, Ankara.
  • ÜSTÜNER, Ahat (2003). Türkçede Pekiştirme, Fırat Üniversitesi Basımevi, Elazığ.
  • VURAL, Hanifi-BÖLER Tuncay (2012). Ses ve Şekil Bilgisi, İkinci Baskı, Kesit Yayınları, İstanbul.
Subjects
Journal Section Articles
Authors

Author: Birol İPEK
Country: Turkey


Bibtex @research article { kdeniz279536, journal = {Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi}, issn = {1308-6200}, address = {Kültür Ajans}, year = {2016}, volume = {32}, pages = {145 - 156}, doi = {10.17498/kdeniz.279536}, title = {TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME}, key = {cite}, author = {İPEK, Birol} }
APA İPEK, B . (2016). TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 32 (32), 145-156. DOI: 10.17498/kdeniz.279536
MLA İPEK, B . "TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 145-156 <http://dergipark.org.tr/kdeniz/issue/26521/279536>
Chicago İPEK, B . "TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 (2016): 145-156
RIS TY - JOUR T1 - TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME AU - Birol İPEK Y1 - 2016 PY - 2016 N1 - doi: 10.17498/kdeniz.279536 DO - 10.17498/kdeniz.279536 T2 - Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi JF - Journal JO - JOR SP - 145 EP - 156 VL - 32 IS - 32 SN - 1308-6200- M3 - doi: 10.17498/kdeniz.279536 UR - https://doi.org/10.17498/kdeniz.279536 Y2 - 2016 ER -
EndNote %0 Black Sea TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME %A Birol İPEK %T TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME %D 2016 %J Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi %P 1308-6200- %V 32 %N 32 %R doi: 10.17498/kdeniz.279536 %U 10.17498/kdeniz.279536
ISNAD İPEK, Birol . "TÜRKİYE TÜRKÇESİNDE SÖZCÜK TÜRLERİYLE YAPILAN PEKİŞTİRME". Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi 32 / 32 (December 2016): 145-156. https://doi.org/10.17498/kdeniz.279536