Year 2019, Volume 27, Issue 3, Pages 1149 - 1162 2019-05-15

Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi
Concept Maps For The General Biology Course On The Effects Of Academic Achievement And Attitude

Bilgi Başak Gökçen Özgün [1] , Fehime Sevil YALÇIN [2]

8 29

Bu çalışmanın amacı, genel biyoloji dersinde kavram haritalama ve geleneksel öğretim yöntemlerini kullanmanın öğretmen adaylarının akademik başarısı ve biyoloji dersine yönelik tutumları üzerindeki etkilerini incelemektir. Araştırma Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi Eğitim Fakültesi Fen Bilgisi Öğretmenliği 2.sınıfta öğrenim gören 103 öğretmen adayının katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada ön test-son test kontrol gruplu deneysel araştırma modeli kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak Genel Biyoloji Dersi Akademik Başarı Testi ve Biyoloji Dersine Yönelik Tutum Ölçeği kullanılmıştır. Araştırma sonucunda; deney ve kontrol grubundaki öğrencilerin akademik başarı ve tutum son testlerinden aldıkları puanlar arasında anlamlı bir fark tespit edilememiştir (p>.05). Deney ve kontrol gruplarının akademik başarı ve tutum ön test/son test karşılaştırmalarına göre hem kavram haritalama ile hem de geleneksel öğretim yöntemi ile ders alan öğrencilerin başarı ve tutumlarında son test lehine anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir (p<.05).

The purpose of this study, examine the impact of using conceptual mapping and traditional teaching methods on preservice teachers’ academic achievement and attitudes towards biology lessons in the general biology course. The research was carried out with the participation of 103 preservice teachers who were educated in the second grade of the Canakkale Onsekiz Mart University Faculty of Education of Science Education. Experimental research model with pretest-posttest control group was used in the research. The General Biology Course Academic Achievement Test and the Attitude Scale towards Biology Course were used as data collection tools. As a result of the research; there was no significant difference between students’ academic achievement and attitude scores (p>.05). According to the academic achievement and attitude pretest/posttest comparisons of experimental and control groups, significant differences were found in favor of the posttest in the achievement and attitudes of the students taking the course with both concept mapping and traditional teaching method (p<.05).

  • Açar, B. (2007). Öğrencilerin kuvvet konusundaki başarılarının kavram haritası ile ölçülmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Akay, S. Ö. (2010). Lise 3. sınıf biyoloji dersinde okutulan boşaltım sistemi konusunun kavaram haritaları ile öğretilmesinin öğrencilerin akademik başarısına ve tutumlarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • Akay, S. Ö., Kaya, B., & Kılıç, S. (2012). The effects of concept maps on the academic success and attitudes of 11th graders while teaching urinary system. International Journal of New Trends in Arts, Sports & Science Education (IJTASE), 1(3), 55-62.
  • Akbaş, Y. & Toros, S. (2016). Sosyal bilgiler öğretiminde interaktif kavram karikatürleri ve kavram haritaları kullanımının akademik başarıya etkisi. Electronic Turkish Studies, 11(9).
  • Akgündüz, D. & Bal, Ş. (2013). İlköğretim fen bilgisi dersi 6. Sınıf biyoloji konularında kavram haritalarının kullanılmasının öğrencilerin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum Eğitim Bilimleri ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(5).
  • Akınoğlu, O. & Yaşar, Z. (2007). The effects of note taking in science education through the mind mapping technique on students' attitudes, academic achievement and concept learning. Journal of Baltic Science Education, 6(3), 34-43.
  • Altınok, H. (2004). İşbirlikli Öğrenme, Kavram Haritalama, Fen Başarısı, Strateji Kullanımı ve Tutum. Doktora Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Altunay, A. Y. & Şeker, R. (2008). Bilgisayar ortamında hazırlanan kavram haritalarının bir öğretim materyali olarak fen bilgisi dersinde kullanılmasının ilköğretim öğrencilerinin başarılarına etkisi. Türkiye Sosyal Araştırmalar Dergisi, 12(3), 19-32.
  • Ausubel, D.P. (1968). Educational Psychology, New York: Holt, Rinehart ve Winston.
  • Aykanat, F., Doğru, M. & Kalender, S. (2005). Bilgisayar destekli kavram haritaları yöntemiyle fen öğretiminin öğrenci başarısına etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 13(2), 391-400.
  • Aykutlu, I. & Şen, A. I. (2012). Üç aşamalı test, kavram haritası ve analoji kullanılarak lise öğrencilerinin elektrik akımı konusundaki kavram yanılgılarının belirlenmesi. Eğitim ve Bilim, 37(166), 275.
  • Bağcı, K. G. (2003). Concept maps and language: A turkish experience, International Journal of Science Education, 25(11), 1299- 1311.
  • Batdı, V. (2014). Kavram haritası tekniği ile geleneksel öğrenme yönteminin kullanılmasının öğrencilerin başarıları, bilgilerinin kalıcılığı ve tutumlarına etkisi: Bir meta-analiz çalışması. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (42).
  • Bayram, H. & Ersoy, N. (2014). 7. sınıf öğrencilerinin maddelerin sınıflandırılması ve değişimi konusundaki kavram yanılgılarının deney ve kavram haritası yöntemi ile giderilmesi. Eğitim Bilimleri Dergisi, 40, 31-46.
  • Binzat, O. (2000). Kavram haritalama ve diğer değişkenlerin insan boşaltım sisteminin öğrenilmesine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Büyüköztürk, Ş. (2010). Sosyal Bilimler İçin Veri Analizi El Kitabı (11.Baskı b.). Ankara: Pegem A Yayıncılık.
  • Canbolat, S. (2008). Fen teknoloji dersinde kavram haritası kullanımının öğrencilerin tutumları ve başarılarına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Chawla, J., & Singh, G. (2015). Effect of concept mapping strategy on achievement in chemistry of ix graders in relation to achievement motivation. Asia Pacific Journal of Research, 1(24), 53-65.
  • Çağlayan, Ç. (2006). Sekizinci sınıf fen bilgisi dersi genetik ünitesinin öğretiminde kavram haritalarının kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve kavram kazanmalarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
  • Çakmak, N. & Baysen, E. (2013). Kavram haritalarının bilgi arama süreçlerinde kullanılması. Bilgi Dünyası, 14(2), 358-372.
  • Çetinkaya, M. & Taş, E. (2011). Canlıların sınıflandırılması için web destekli kavram haritaları ve anlam çözümlemesi tablolarının öğrenme hakkındaki etkisini araştırılması. Dicle Üniversitesi Ziya Gökalp Eğitim Fakültesi Dergisi, 16, 180-195.
  • Çimer, A. & Çimer, O. S. (2002). Öğrencilerin biyoloji konularının tekrar edilmesinde bir araç olarak kavram haritası tekniğini kullanmaya karşı tutumları. V. Ulusal Fen Bilimleri ve Matematik Eğitimi Kongresi, 16-18 Eylül, Ankara.
  • Çömek, A., Akınoğlu, O., Elmacı, E. & Gündoğdu, T. (2016). The effect of concept mapping on students’ academic achievement and attitude in science education. Journal of Human Sciences, 13(1), 348-363.
  • Demirci, C. (2003). Fen bilgisi öğretiminde etkin öğrenme yaklaşımının erişi, tutum ve kalıcılığa etkisi. Yayınlanmamış Doktora Tezi. Hacettepe Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ankara.
  • Doğru, P. (2002). Kavramsal değişim metinleri ve kavram haritaları kullanılarak öğrencilerin difüzyon ve osmoz konularında kavramsal değişimin geliştirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Ekmekçioğlu, E. (2007). Ortaöğretim kimya dersinde asit baz konusunun anlamlı öğrenme kuramı ve kavram haritası ile öğretiminin başarıya etkisi. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • Erdem, E. (2008). Genel kimya dersinde öğrencilerin kavram haritalama ve problem çözme inancının incelenmesi. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 35(35).
  • Erdoğan, A. (2007). Kavram haritalarının calculus öğretiminde kullanılması. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • Erdoğan, Y. (2016). An investigation of the effectiveness of concept mapping on Turkish students' academic success. Journal of Education and Training Studies, 4(6), 1-9.
  • Esiolu, G. & Soyibo, K. (1995). Effects of concept and vee mapping under three learning models on students' cognitive achievement in ecology and genetics. Journal Of Research In Science Teaching , 32 (9), 971-995.
  • Evrekli, E., İnel, D. & Balım, A. G. (2009). Kavram ve zihin haritası kullanımının öğrencilerin kavramları anlama düzeyleri ile fen ve teknolojiye yönelik tutumları üzerindeki etkileri. Abant İzzet Baysal Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 229–250.
  • Evrekli, E. & Balım, A. G. (2010). Fen ve teknoloji öğretiminde zihin haritası ve kavram karikatürü kullanımının öğrencilerin akademik başarılarına ve sorgulayıcı öğrenme becerileri algılarına etkisi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi (BAED), 1(2), 76-98.
  • Güçlüer, E. (2006). İlköğretim fen bilgisi eğitiminde kavram haritaları ile verilen bilişsel desteğin başarıya, hatırda tutmaya ve fen bilgisi dersine ilişkin tutuma etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
  • Güneş, T., Güneş, M. H., & Çelikler, D. (2006). Fen bilgisi öğretmenliği programı biyoloji II ders konularının öğretilmesinde kavram haritası kullanımının öğrenci başarısı üzerine etkileri. Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 39-49.
  • Günhan, F. (2009). Kavram haritaları öğretim stratejisinin öğrenci başarısına etkisi: bir meta analiz çalışması. Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
  • Gürlek, M. (2002). Ortaöğretim biyoloji (botanik) öğretiminde anlam çözümleme tabloları, kavram ağları ve kavram haritalarının uygulanması. Yüksek Lisans Tezi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Van.
  • Harman, G. & Çelikler, D. (2012) Eğitimde Hazır Bulunuşluğun Önemi Üzerine Bir Derleme Çalışması. Eğitim ve Öğretim Araştırmaları Dergisi, cilt (1),3.
  • Kalaycı, N. (2001). İki boyutlu görsel öğrenme ve öğretme araçları. 10. Ulusal Eğitim Bilimleri Kongresi. Abant İzzet Baysal Üniversitesi.
  • Kaptan, F. (1998). Fen öğretiminde kavram haritası yönteminin kullanılması. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14, 95-99.
  • Kasapoğlu, E. (2011). Lise 12. sınıf biyoloji dersi protein sentezi konusunun kavram haritalarıyla öğretiminin öğrencilerin akademik başarılarına ve tutumlarına etkisi. Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
  • Kaya, O. N. & Ebenezer, J. V. (2003). Alongitudinal study of the effects of concept mapping and vee diagramming on senior university students’ achievement, attitudes and perceptions in science laboratory. Paper presented at the annual conference of the National Association for Research in Science Teaching (NARST, USA), Philadelphia, March.
  • Kaya, O. N. (2003a). Eğitimde alternatif bir değerlendirme yolu: kavram haritaları. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 25(25).
  • Kaya, O. N. (2003b). Fen eğitiminde kavram haritaları. Pamukkale Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 1(13), 70-79.
  • Kendirli, B. (2008). Fen ve teknoloji dersinde kavram haritası kullanımının öğrenci tutumu, başarısı ve bilgi kalıcılığına etkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Kılınç, U. A. (2007). Bir öğretim stratejisi olarak kavram haritalarının kullanımı. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 4(2), 21-48.
  • Kinchin, I. (2000). Concept mapping in biology. Journal of Biological Education , 34 (2), s. 61-68.
  • Kulaberoğlu, N. & Gürdal, A. (2001). Fen bilgisi derslerinde kavram haritaları yönteminin öğrenci başarısına etkisi. Yeni Binyılın Başında Türkiye’de Fen Bilimleri Eğitimi Sempozyumu, Maltepe Üniversitesi, 7-8.
  • Lehman, J., Carter, C. & Kahle, J. (1985). Concept mapping, vee mapping, and achievement: results of a field study with black high school students. Journal of Research in Science Teaching , 22 (7), s. 663-672.
  • Lin, Y. T., Chang, C. H., Hou, H. T. & Wu, K. C. (2015). Exploring the effects of employing google docs in collaborative concept mapping on achievement, concept representation, and attitudes. Interactive Learning Environments, 1-22.
  • Maleki, M., & Dabbaghi, A. (2014). The influences of concept mapping strategy on reading comprehension of those students challenging in studying invalid books at some high schools. International Journal of Psychology and Behavioral Research, 3 (1), 44-54.
  • Novak, J. (2002). Meaningful Learning: The Essential Factor for Conceptual Change in Limited or Inappropriate Propositonal Hiearcihies Leading to Empowerment of Learners. Science Education , 86, s. 548-571.
  • Novak, J. D. & Gowin, D. B. (1984). Learning how to learn. Cambridge; New York: Cambridge University Press.
  • Novak, J.D., Gowin, D.B. & Johansen, G.T. (1983). The use of concept mapping and knowledge vee mapping with junior high school science students. Science Education, 67(5), 625-645.
  • Öztürk, C., & Karayağız, G. (2006). Teori ile uygulama arasında yeni bir köprü: Kavram haritası. CÜ Hemşirelik Yüksekokulu Dergisi, 10(1), 29-31.
  • Pehlivan, H. & Köseoğlu, P. (2010). The reliability and validity study of the attitude scale for biology course. Procedia Social and Behavioral Sciences 2 , 2, s. 2185–2188.
  • Polat, B. & Doğan, N. (2015). Vee diyagramı, tanılayıcı dallanmış ağaç, kavram haritalarının matematik dersine yönelik tutum ve başarıya etkileri. Eğitimde Kuram ve Uygulama, 11(3), 851-874.
  • Qarareh, A. O. (2010). The effect of using concept mapping in teaching on the achievement of fifth graders in science. Stud Home Comm Sci, 4(3), 155-160.
  • Sarıca, R. & Çetin, B. (2012). Öğretimde kavram haritaları kullanımının öğrencilerin akademik başarısına ve kalıcılığa etkisi. İlköğretim Online, 11(2).
  • Şimşek, A. (2006). Kavramların öğretimi. Ali Şimşek (Editor). İçerik türlerine dayalı öğretim içinde (s. 27-70). Ankara: Nobel.
  • Tabachnick B. G. and Fidell L. S. (2013) Using Multivariate Statistics (sixth ed.). Pearson: Boston.
  • Taricani, E.M. (2002). Effects of the level of generativity in concept mapping with knowledge of correct response feedback on learning. Ph.D. Thesis. The Pennsylvania State University, ABD. Retrieved November 11, 2017 from https://www.learntechlib.org/p/118235/.
  • Tavşancıl, E. (2002). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Ankara: Nobel Yayıncılık.
  • Türkmen, L., Çardak, O. & Dikmenli, M. (2005). Lise 1 biyoloji dersi alan öğrencilerin canlıların çeşitliliği ve sınıflandırılmasıyla ilgili kavram yanılgılarının belirlenmesi ve kavram haritası yardımıyla değiştirilmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi , 25(1), s. 155-168.
  • Ural, A., ve Kılıç, I. (2005). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
  • Uzuntiryaki, E. (1998). Kavram haritası destekli kavram değiştirme yönteminin öğrencilerin çözelti konusunu anlamalarına etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Wandersee, J. H. (1990). Concept mapping and the cartography of cognition. Journal of research in science teaching, 27(10), 923-936.
  • Yavuz, S. & Büyükekşi, C. (2015). Tepkime hızı konusundaki öğrenci kavram haritalarının değerlendirilmesi. Karaelmas Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(2).
  • Yılmaz, H., Akandere, O. & Korkmaz, İ. (2010). İlköğretim birinci kademe 5. sınıf sosyal bilgiler dersinde kavram haritalarının kullanılmasının başarıya olan etkisi. Selçuk Üniversitesi Ahmet Keleşoğlu Eğitim Fakültesi Dergisi, 29, 19-27.
  • Yılmaz, K. & Çolak, R. (2012). Sosyal bilgiler öğretiminde kavram haritaları kullanımının öğrencilerin tutum, akademik başarı ve bilgilerinin kalıcılık düzeylerine etkisi. Cumhuriyet International Journal of Education, 1(1), 1-9.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Published Date Mayıs-2019
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0001-7955-0897
Author: Bilgi Başak Gökçen Özgün

Orcid: 0000-0003-0661-6431
Author: Fehime Sevil YALÇIN

Bibtex @research article { kefdergi561335, journal = {Kastamonu Eğitim Dergisi}, issn = {}, eissn = {2147-9844}, address = {Kastamonu University}, year = {2019}, volume = {27}, pages = {1149 - 1162}, doi = {10.24106/kefdergi.2724}, title = {Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi}, key = {cite}, author = {Gökçen Özgün, Bilgi Başak and YALÇIN, Fehime Sevil} }
APA Gökçen Özgün, B , YALÇIN, F . (2019). Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi. Kastamonu Eğitim Dergisi, 27 (3), 1149-1162. DOI: 10.24106/kefdergi.2724
MLA Gökçen Özgün, B , YALÇIN, F . "Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 (2019): 1149-1162 <http://dergipark.org.tr/kefdergi/issue/45133/561335>
Chicago Gökçen Özgün, B , YALÇIN, F . "Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 (2019): 1149-1162
RIS TY - JOUR T1 - Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi AU - Bilgi Başak Gökçen Özgün , Fehime Sevil YALÇIN Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - doi: 10.24106/kefdergi.2724 DO - 10.24106/kefdergi.2724 T2 - Kastamonu Eğitim Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 1149 EP - 1162 VL - 27 IS - 3 SN - -2147-9844 M3 - doi: 10.24106/kefdergi.2724 UR - https://doi.org/10.24106/kefdergi.2724 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Kastamonu Education Journal Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi %A Bilgi Başak Gökçen Özgün , Fehime Sevil YALÇIN %T Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi %D 2019 %J Kastamonu Eğitim Dergisi %P -2147-9844 %V 27 %N 3 %R doi: 10.24106/kefdergi.2724 %U 10.24106/kefdergi.2724
ISNAD Gökçen Özgün, Bilgi Başak , YALÇIN, Fehime Sevil . "Kavram Haritalarının Genel Biyoloji Dersine Yönelik Tutum ve Akademik Başarıya Etkisi". Kastamonu Eğitim Dergisi 27 / 3 (May 2019): 1149-1162. https://doi.org/10.24106/kefdergi.2724