Year 2018, Volume 9, Issue 16, Pages 248 - 275 2018-12-30

Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler
The Variables That Effect University Senior Students’s Career Decision-Making Self-Efficacy Levels

Özlem Ulaş Kılıç [1]

86 246

Yetkinlik inançları insanların üretken düşünüp düşünmedikleri, kendi kendini çürütücü düşünce biçimlerinin olup olmaması ve iyimser ya da kötümser olup olmamaları, bir etkinlikte ne kadar zaman harcadıkları, kendilerini nasıl motive ettikleri ve güçlüklerle nasıl yüzleştikleri, düşünce ve davranışlarını nasıl düzenledikleri ve depresyon ve strese yatkınlıkları da dahil olmak üzere yaşamlarının her yönünü etkile-mektedir. Bu nedenle bu çalışmanın amacı üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararı verme yetkinliği düzeylerini etkileyen değişkenleri incelemektir. Bu amaçla araştırma kapsamına tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilmiş 569 üniversite son sınıf öğrencisi alınmıştır. Araştırmada Ulaş ve Yıldırım (2016) tarafından geliştirilen Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Ölçeği ile araştırmacı tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Verilerin analizinde bağımsız örneklemler için t testi ve tek yönlü varyans analizi yöntemlerinden faydalanılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre iş deneyimi olma ve aldıkları eğitimle mesleki yeterlik kazanma durumuna göre üniversite son sınıf öğrencilerinin kariyer kararı verme yetkinliği puanlarında manidar bir fark varken; cinsiyete, genel akademik not ortalamasına, staj yapma durumuna ve öğrenim gördüğü bölüme göre manidar bir fark olmadığı görülmektedir. Araştırmanın sonuçlarından bazıları literatürle benzerlik gösterirken bazı sonuçlarının literatürü desteklemediği görülmüştür. Buradan hareketle çalışmanın tüm sonuçları ilgili literatür ve kültürel farklılıklar açısından tartışılmıştır. 

Self-efficacy beliefs affect every aspect of human lives including whether people think productively or not, they have self-refuting way of thinking and they are optimistic or pessimistic, how much time they spend in an activity, how they motivate themselves and face the difficulties, how they regulate their thoughts and behaviour, and the tendency of depression and stress. For this purpose, in this study, it is aimed to examine the variables effect university senior students’ career decision-making self-efficacy levels. The study group for this research consists of 569 students in their senior year of university selected by random sampling method. In the research, Personal Information Form prepared by the researcher and Career Decision-Making Self-Efficacy Scale developed by Ulaş and Yıldırım (2016) were used. Independent sample T test and one-way anova were used for analysis. According to the results of the study, there is a significant difference in the self-efficacy scores of university senior students according to the status of having work experience and professional competence with the education they receive. Also, there is no significant difference in the self-efficacy scores of university senior students according to gender, general academic grade point average, the status of having internship and the major. Some of the results of the study were similar to the literature but some of the results did not support the literature. Therefore, all results of the study were discussed in terms of relevant literature and cultural differences. 

  • Abdalla, I. A. (1995). Sex, sex role self-concepts and career decision-making self-efficacy among arab students. Social Behavior and Personality, 23(4), 389-402.
  • Austin, C. Y. (2009). Factors influencing African American high school students in career decision-making self-efficacy and engineering related goal intentions (Unpublished Doctoral Dissertation). University of Minnesota, Minnesota.
  • Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H. Freeman and Company.
  • Bandura, A. (1999). A social cognitive theory of personality. In L. Pervin & O. John (Eds.). Handbook of personality. (2nd ed.), 154-196. New York: Guilford Publications. (Reprinted in D. Cervone & Y. Shoda [Eds.], The coherence of personality. New York: Guilford Press.)
  • Bandura, A., & Adams, N. E. (1977). Analysis of self-efficacy theory of behavioral change. Cognitive Therapy and Research, 1(4), 287-310.
  • Brown, C. & Lavish, L. A. (2006). Career assessment with native Americans: role salience and career decision-making self-efficacy. Journal of Career Assessment, 14(1), 116-129.
  • Brown, C., Garavalia, L. S., Fritts, M. L. H., & Olson, E. A. (2006). Computer science majors: Sex role orientation, academic achievement, and social cognitive factors. The Career Development Quarterly, 54(4), 331-345.
  • Büyüköztürk, Ş. (2007). Sosyal bilimler için veri analizi el kitabı. Ankara: Pegem Akademi.
  • Ceylan, H., & Erbir, M. A. (2015). Meslek yüksekokullarında kalite: Mevcut durum, sorunlar ve çözüm önerileri. Electronic Journal of Vocational Colleges, 5(1), 99-106.
  • Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Hillsdale: Erlbaum.
  • Concannon, J. P. &Barrow, L. H. (2012). A reanalysis of engineering majors’ self-efficacy beliefs. Journal of Science Education Technolo-gy, 21, 742-753.
  • Coon, K. L. (2009). Predicting career decision-making difficulties among undergraduate students: the role of career decision making self-efficacy, career optimism and coping (Unpublished Doctoral Dissertation). Southern Illinois University, Carbondale.
  • Creagh-Kaiser, M. G. (2003). The influence of ethnic identity, gender and trait anxiety on career decision-making self-efficacy for White and racial/ethnic minority students (Unpublished Doctoral Dissertation). University of Seton Hall, South Orange, NJ.
  • DeLorenzo, D. R. (1998). The relationship of cooperative education exposure to career decision-making self-efficacy and career locus of control. Journal of Cooperative Education, 35(1), 10-15.
  • Floyd, T. D. (2006). Family dysfunction, parental attachment and career (pleasetypo) decision-making self-efficacy among college students (Unpublished Doctoral Dissertation). Temple University, Philadel-phia.
  • Foltz, B. M., & Luzzo, D. A. (1998). Increasing the career decision‐making self‐efficacy of nontraditional college students. Journal of College Counseling, 1(1), 35-44.
  • Gianakos, I. (1995). The relation of sex role identity to career decision-making self-efficacy. Journal of Vocational Behavior, 46(2), 131-143.
  • Gianakos, I. (2001). Predictors of career decision-making self-efficacy. Journal of Career Assessment, 9(2), 101-114.
  • Hawkins, A. (2004). The impact of cooperative education participation on career indecision, career decision-making self-efficacy and career decision-making style among college students (Unpublished Doctoral Dissertation). Temple University, Philadelphia.
  • Jadidian, A., & Duffy, R. D. (2012). Work volition, career decision self-efficacy, and academic satisfaction: an examination of mediators and moderators. Journal of Career Assessment, 20(2), 154-165.
  • Jenkins, K. E. (2004). The influence of parental attachment, gender, and academic major choice on the career decision-making self-efficacy of first year African American college students (Unpublished Doctoral Dis-sertation). University of Pennsylvania State, State College, PA.
  • Kalkınma Bakanlığı (2016). Orta vadeli program 2017 - 2019. [Çevrim-içi: http://www.kalkinma.gov.tr/Lists/OrtaVadeliProgramlar/Attachments/13/Orta%20Vadeli%20Program%20(2017-2019).pdf, Erişim Tarihi:02.09.2018]
  • Kelly, R. R. & Hatcher, T. (2013). Decision making self-efficacy and barriers in career decision making among community college students. Community College Journal of Research and Practice, 37, 103-113.
  • Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (1994). Toward a unifying social cognitive theory of career and academic interest, choice, and performance [monograph]. Journal of Vocational Behavior, 45, 79-122.
  • Lent, R. W., Brown, S. D., & Hackett, G. (2002). Social cognitive career theory. In. D. Brown (Ed.). Career choice and development, 255-311. John Wiley & Sons.
  • Lent, R. W., Brown, S. D., & Larkin, K. C. (1984). Relation of self-efficacy expectations to academic achievement and persistence. Journal of Counseling Psychology, 31(3), 356-362. doi: http://dx.doi.org/10.1037/0022-0167.31.3.356
  • Lent, R. W., Brown, S. D., & Larkin, K. C. (1986). Self-efficacy in the prediction of academic performance and perceived career options. Journal of Counseling Psychology, 33(3), 265-269. doi: http://dx.doi.org/10.1037/0022-0167.33.3.265
  • Lent, R. W., Brown, S. D., Schmidt, J., Brenner, B., Lyons, H., & Treistman, D. (2003). Relation of contextual supports and barriers to choice behavior in engineering majors: Test of alternative social cognitive models. Journal of Counseling Psychology, 50(4), 458-465.
  • Nauta, M. M. (2007). Assessing college students' satisfaction with their academic majors. Journal of Career Assessment, 15(4), 446-462.
  • Nawaz, S. & Gilani, N. (2011). Relationship of parental and peer attachment bonds with career decision-making self-efficacy among adolescents and post-adolescents. Journal of Behavioral Sciences, 21(1), 33-47.
  • Özyürek, R. (1995). Fen bilimleri alanını seçen öğrencilerin kariyer yetkinlik beklentisi ile kariyer seçenekleri zenginliği ve üniversiteye giriş sınavlarındaki performansları arasındaki ilişkiler (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana. Paulsen, A. M., & Betz, N. E. (2004). Basic confidence predictors of career decision-making self-efficacy. The Career Development Quarterly, 52, 354-362.
  • Peterson, S. L. (1993). Career decision-making self-efficacy and institutional integration of underprepared college students. Research in Higher Education, 34(6), 659-685.
  • Peterson, S. L., & Delmas, R. C. (2001). Effects of career decision-making self-efficacy and degree utility on student persistence: A path analytic study. Journal of College Student Retention: Research, Theory & Practice, 3(3), 285-299.
  • Sneva, J. N. (2011). Exploring career decision-making self-efficacy, career maturity attitudes and racial identity attitudes of college students of color (Unpublished Doctoral Dissertation). University at Buffalo, New York.
  • Stajkovic, A. D., & Luthans, F. (1998). Social cognitive theory and self-efficacy: going beyond traditional motivational and behavioral approaches. Organizational Dynamics, 26, 62-74. doi:10.1016/S0090-2616(98)90006-7
  • Stringer, K. J., & Kerpelman, J. L. (2010). Career identity development in college students: Decision making, parental support, and work experience. An International Journal of Theory and Re-search, 10(3), 181-200.
  • Sumari, M. (2006). Family functioning and career decision-making self-efficacy: a study of first year malaysian undergraduate students (Unpublished Doctoral Dissertation). Western Michigan University, Michagan.
  • Super, E., D., Crites, J., O., Hummel, R., C., Moser, H., P., Overstreet, P., L. ve Warnath, C., F. (1957). Vocational development a frame-work for research. New York: Teachers College Press.
  • Tabacnhinch, B. G., & Fidell, L. S. (2015). Çok değişkenli istatistiklerin kullanımı (M. Baloğlu, Çev.). Ankara: Nobel Akademi. (2013).
  • Taylor, K. M., & Betz, N. E. (1983). Applications of self-efficacy theory to the understanding and treatment of career indecision. Journal of Vocational Behavior, 22(1), 63-81.
  • Türkiye İstatistik Kurumu (TUİK) (2018). İşgücü istatistikleri. [Çevrim-içi: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=27696, Erişim Tarihi: 01.09.2018]
  • Ulaş, Ö. (2016). Kariyer kararı verme öz-yetkinliği: Bir model testi (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
  • Ulaş, Ö., & Yıldırım, İ. (2016). Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Ölçeği’nin geliştirilmesi. Türk Psikolojik Danışma ve Rehberlik Dergisi, 6(45), 77-90.
  • Zimmerman, B. J., Bandura, A., & Martinez-Pons, M. (1992). Self-motivation for academic attainment: The role of self-efficacy beliefs and personal goal setting. American Educational Research Journal, 29(3), 663-676. Zunker, V. G. (2012). Career counseling: A holistic approach. Belmont: Brooks/Cole.
Primary Language tr
Subjects Education, Scientific Disciplines
Journal Section Articles
Authors

Orcid: 0000-0002-2757-7905
Author: Özlem Ulaş Kılıç (Primary Author)
Country: Turkey


Bibtex @research article { opus462704, journal = {OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi}, issn = {2528-9527}, eissn = {2528-9535}, address = {ADAMOR Toplum Araştırmaları Merkezi}, year = {2018}, volume = {9}, pages = {248 - 275}, doi = {10.26466/opus.462704}, title = {Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler}, key = {cite}, author = {Ulaş Kılıç, Özlem} }
APA Ulaş Kılıç, Ö . (2018). Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler. OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 9 (16), 248-275. DOI: 10.26466/opus.462704
MLA Ulaş Kılıç, Ö . "Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 9 (2018): 248-275 <http://dergipark.org.tr/opus/issue/39179/462704>
Chicago Ulaş Kılıç, Ö . "Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 9 (2018): 248-275
RIS TY - JOUR T1 - Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler AU - Özlem Ulaş Kılıç Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - doi: 10.26466/opus.462704 DO - 10.26466/opus.462704 T2 - OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 248 EP - 275 VL - 9 IS - 16 SN - 2528-9527-2528-9535 M3 - doi: 10.26466/opus.462704 UR - https://doi.org/10.26466/opus.462704 Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 OPUS International Journal of Society Researches Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler %A Özlem Ulaş Kılıç %T Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler %D 2018 %J OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi %P 2528-9527-2528-9535 %V 9 %N 16 %R doi: 10.26466/opus.462704 %U 10.26466/opus.462704
ISNAD Ulaş Kılıç, Özlem . "Üniversite Son Sınıf Öğrencilerinin Kariyer Kararı Verme Yetkinliği Düzeylerini Etkileyen Değişkenler". OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 9 / 16 (December 2019): 248-275. https://doi.org/10.26466/opus.462704