Year 2018, Volume , Issue 3, Pages 303 - 397 2018-12-19

TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE

Turgay YAZAR [1]

105 255

Anadolu’nun kuzeydoğu kesimini oluşturan Tao-Klarceti bölgesi Ortaçağ Gürcü mimarlığının anıtsal örneklerinin bulunduğu bir bölgedir. Bölgedeki anıtsal mimarlık örnekleri bugüne kadar pek çok açıdan incelenmiş ve değerlendirilmiştir. Ancak yapılan çalışmalarda mimari bezemeye yeterince yer verilmemiş veya konu tüme yönelik bir bakış açısıyla ve detaylı olarak ele alınmamıştır. Bu nedenle sunduğumuz çalışmada Tao-Klarceti bölgesi Ortaçağ Gürcü mimarlığındaki bezeme üzerinde durulacaktır. 

Mimarinin ana unsurlarından biri olan bezeme; malzeme, teknik, tür, motif, kompozisyon ve ikonografi gibi farklı bakış açılarıyla ele alınabilecek geniş bir alan oluşturmaktadır. Bu nedenle çalışmamızda malzemeye yönelik bir sınırlama yapılarak konu daraltılmış ve sadece taş bezeme ele alınmıştır.

Konunun geliştirilmesinde bezemeyle ilgili temel sınıflandırmalar kullanılmıştır. Sınıflandırmalardan ilki bezemenin bulunduğu yerdir. Bu husus cephe ve iç mekân başlıkları altında ele alınmış ve detaylandırılmıştır. İkinci bölümü bezemenin türü oluşturmaktadır. Bu bölüm geometrik, bitkisel, figürlü, yazılı, haçlar ve diğerleri olmak üzere altı başlık altında toplanmıştır. Her bir başlık kendi içerisinde gruplanarak detaylandırılmıştır. Üçüncü bölümde kazıma, kabartma ve oyma gibi bezemenin tekniği, yani işleniş biçimleri ele alınmış ve taş bezemeyle ilgili genel bir değerlendirme yapılmıştır. 

Tao-Klarceti, Gürcü Mimarisi, Taş Bezeme
  • Aladashvili, Natela, A., Monumentalnaya skulptura Gruzii, Moscov 1977.Aladashvili, N, “Vosmigrannaya Kolonna Yuzhnoi Galeri Kharama Oskhi”, Ars Georgica, 10 (1991), s. 69-80. Aladashvili, N, Das Süd Portal der Kirche in Chahuli, Studies on Georgian Art, Tblisi 2004. Beridze V., Dzveli Kartuli khurotmodzghvreba, Tbilisi 1974.Beridze V., Arkhitektura Tao-Klarjeti, Tbilisi. 1981.Carile, Maria Cristina, “Buildings in their patrons’ hands? The multiform function of small size models between Byzantium and Transcaucasia”, Kunsttexte.de, 3(2014), s. 1-15. Djobadze, Wachtang, “The Donor Reliefs and the Date of the Oschki”, Byzantinische Zeitschrift, 69 (1976), s. 39-62.Djobadze, Wachtang, “Obzervation on the arhitectural sculpture of Tao-Klarjeti churches around one thousand A.D.”, Studien zur spätantiken und byzantinischen Kunst, Friedrich Wilhelm Deichmann Gewidmet, II, , Mainz 1986, s. 81-100.Djobadze, Wachtang, Early Medieval Georgian Monasteries in Historic Tao, Klarjet'i, and Savset'I, Stuttgart 1992.Eastmond, Antony, Royal Imagery in Medieval Georgia, Pennsylvania 1998.Eastmond, Antony -Lynn Jones, “Robing, Power, and Legitimacy in Armenia and Georgia”, Robes and Honor The Medieval World of Investiture, (ed. Stewart Gordon), New York 2001, s. 147-191.İşler, Bülent, “Gürcü Dinsel Mimarisinde Bani Tasvirli Taş Kabartmalar”, I. Uluslararsı Karadeniz Kültür Kongresi, 06-09 Ekim, Sinop, Türkiye, Karabük 2013, s. 299-310.Korkut, Tahsin, “Artvin’deki İşhan ve Cevizli (Tbeti) Manastır Kiliselerindeki Taş Süsleme Örnekleri”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sos. Bil. Enst. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Van, 2010.Korkut, Tahsin, “Artvin ve Erzurum İllerindeki Bagratlı Dönemi Hıristiyan Dini Mimarisinde Taş Bezeme”, Yüzüncü Yıl Üniversitesi, Sos. Bil. Enst. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Van, 2016. Khoshtaria D., Klarjetis eklesiebi da monastrebi, Tbilisi 2005.Khundadze, Tamar, “Images of historical persons in Georgian architectural sculpture of the middle ages (6th through 11th century)”, Vakhtang Beridze 1st International Symposium of Georgian Culture Georgian Art in the Context of European and Asian Cultures, June 21-29 2008, (ed. Peter Skinner-Dimiti Tumanishvili), Tbilisi 2009, 152-158.Kvatchatadze, Ekaterine, “Main Trends in the Early Medieval Georgian Façade Sculpture of the 12th-18th Centuries”, Vakhtang Beridze 1st International Symposium of Georgian Culture Georgian Art in the Context of European and Asian Cultures, June 21-29 2008, (ed. Peter Skinner-Dimiti Tumanishvili), Tbilisi 2009, s. 159-163.Marr, Nicolai, Grigol Hantstenis Sovreba, Tao-Klardjetida Savşatı Ekbetisa, St. Petersbourg, 1911.Takaişhvili, E., Arkheologicheskaya ekspeditsiya 1917-go goda v iuzhnye provintsii Gruzii, Tiflis 1952.Yazar, Turgay, “Ortaçağ Anadolu Türk Mimari Bezemesinde Vakvak Üslubu”, Bilig, 42 (2007), s. 1-33.Winfield, David, “Some Early Medieval Figure Sculpture from North-East Turkey”, Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, 31 (1968), s. 33-72.https://burusi.wordpress.com/2010/03/01/oshki/#jp-carousel-40694 (2015)
Primary Language tr
Subjects Art
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Turgay YAZAR (Primary Author)
Country: Turkey


Bibtex @conference paper { sema449097, journal = {Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi}, issn = {2651-2602}, eissn = {2548-0367}, address = {Necmettin Erbakan University}, year = {2018}, volume = {}, pages = {303 - 397}, doi = {}, title = {TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE}, key = {cite}, author = {YAZAR, Turgay} }
APA YAZAR, T . (2018). TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE. Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi, (3), 303-397. Retrieved from http://dergipark.org.tr/sema/issue/41285/449097
MLA YAZAR, T . "TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE". Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi (2018): 303-397 <http://dergipark.org.tr/sema/issue/41285/449097>
Chicago YAZAR, T . "TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE". Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi (2018): 303-397
RIS TY - JOUR T1 - TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE AU - Turgay YAZAR Y1 - 2018 PY - 2018 N1 - DO - T2 - Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 303 EP - 397 VL - IS - 3 SN - 2651-2602-2548-0367 M3 - UR - Y2 - 2018 ER -
EndNote %0 Seljuk Civilization Research Journal TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE %A Turgay YAZAR %T TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE %D 2018 %J Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi %P 2651-2602-2548-0367 %V %N 3 %R %U
ISNAD YAZAR, Turgay . "TAO- KLARCETİ MİMARLIĞINDA TAŞ BEZEME STONE ORNAMENT IN TAO-KLARJETİ ARCHITECTURE". Selçuklu Medeniyeti Araştırmaları Dergisi / 3 (December 2018): 303-397.