Year 2019, Volume 6, Issue 1, Pages 43 - 62 2019-06-30

HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI

Çetin KASKA [1]

15 24

Sa‘dî-i Şîrâzî’nin muasırı olan Hümâm, Tebriz’in en meşhur mutasavvıf,
âlim ve şairlerindendir. Arapça, Farsça ve Azerice tasavvufi şiirler yazmıştır.
Özellikle gazel alanında üstad olup, bu türde Sa‘dî, Enverî ve Nizâmî’nin
üslubunu takip etmiştir. Çoğunluğu gazellerden oluşan divanında 3944
beyit bulunmaktadır. Bağdat ve Mekke’ye seyahat edip, Rum diyarında
Mevlânâ ile görüşüp sohbet etmiştir. Manzum ve mensur birçok eser yazan
Hümâm’ın dağınık halde toplanılan şiirleri ile kısa mensur bir eseri
günümüze ulaşmıştır. Bu makalede Hümam-i Tebrîzî’nin hayatı hakkında
detaylı bilgiler verildikten sonra memduhları, etkilendiği ve etkilediği şairler
ve divanı incelenmiştir.
Fars Dili ve Edebiyatı, Hümâm-i Tebrîzî, Sa‘dî, Mevlânâ, Dîvân
  • Devletşâh, Şair Tezkireleri, Çev. Necati Lugal, İstanbul: Pinhan, 2011. Dihhodâ, Ali Ekber, Lügatnâme-i Dihhodâ, Tahran: Dânişgâh-ı Tahran Müessese-i Lugâtname-i Dihhudâ, 14:1993. Enverî-i Ebîverdî, Dîvân-i Enverî, Nşr. Müderris Rezevî, (Tahran: Neşr-i Kitâb, 2:1340. Eyvazî, Reşîd, Dîvân-i Hümâm-i Tebrîzî, Tebriz: Enteşârât-i Müessese-i Târîh ve Ferheng-i İrân, 1351. Fasîh-i Hâfî, Mücmel-i Fasîhî, Nşr. Mahmud Ferruh, Meşhed: 3:1339. Hâfız-i Şîrâzî, Dîvân-i Hâfız, Nşr. Muhammed Kazvînî ve Kâsım Ganî, Tahran: Kitâbfrûşî-i Zevvâr. Hânlerî Kiyâ, Zehrâ, Ferheng-i Edebiyât-i Fârsî, Tahran: Enteşârât-i Bünyâd-i Ferheng-i İrân, 1969. Hidâyet, Muhammed Hâdî Rızâ Kullîhân, Riyâzü'l-Ârifîn, Nşr. Seyyid Razî Vâhidî ve Sohrâb Zâri‘, Tahran: 1352. Mes‘ûd-i Hocendî, Kemâleddîn, Dîvân-i Kemâleddîn Mes‘ûd-i Hocendî, Nşr. Azîz Devletâbâdî, Tebriz: Kitâbfrûşî-i Tahran, 1337. Müstevfî-i Kazvînî, Hamdullâh b. Ebî Bekr b. Ahmed b. Nasr, Târih-i Gozîde, Nşr. Abdulhüseyin Nevâî, Tahran: 1336. Öngören, Reşat, “Mevlânâ Celâleddîn-i Rûmî” DİA, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 29:2004. Safâ, Zebihullâh, Târîh-i Edebiyât Der Îrân, Tahran: Enteşârât-i Firdevsî, 3:1369. Sâyegânî, Leylâ, Sebk Şinâhtî-i Gazelhâ-i Hümâm-i Tebrîzî, Dânişgân-i Sîstân ve Belûçistân, Yüksek Lisans Tezi, 1387. Senâî-i Gaznevî, Dîvân-i Senâî, Nşr. Müderris Rezevî, Tahran: Şirket-i Teb‘-i Kitâb, 1320. Ubeyd-i Zâkânî, Külliyât-i Ubeyd-i Zâkânî, Nşr. Abbas İkbal Âştiyânî, Tahran: 1340. Vanlıoğlu, Mehmet, “Dehnâme” DİA, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları 9:1994. Yazıcı, Tahsin, “Mersiye” DİA, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 29:2004. Yıldırım, Nimet, “Seyf-i Fergânî” DİA, İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 37:2009.
Primary Language tr
Journal Section Makaleler
Authors

Author: Çetin KASKA (Primary Author)
Country: Turkey


Dates

Publication Date: June 30, 2019

Bibtex @research article { siirtilahiyat582164, journal = {Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {2148-385X}, address = {Siirt University}, year = {2019}, volume = {6}, pages = {43 - 62}, doi = {}, title = {HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI}, key = {cite}, author = {KASKA, Çetin} }
APA KASKA, Ç . (2019). HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI. Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, 6 (1), 43-62. Retrieved from http://dergipark.org.tr/siirtilahiyat/issue/46321/582164
MLA KASKA, Ç . "HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI". Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2019): 43-62 <http://dergipark.org.tr/siirtilahiyat/issue/46321/582164>
Chicago KASKA, Ç . "HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI". Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2019): 43-62
RIS TY - JOUR T1 - HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI AU - Çetin KASKA Y1 - 2019 PY - 2019 N1 - DO - T2 - Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 43 EP - 62 VL - 6 IS - 1 SN - 2148-385X- M3 - UR - Y2 - 2019 ER -
EndNote %0 Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI %A Çetin KASKA %T HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI %D 2019 %J Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P 2148-385X- %V 6 %N 1 %R %U
ISNAD KASKA, Çetin . "HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI". Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 1 (June 2019): 43-62.
AMA KASKA Ç . HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI. Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019; 6(1): 43-62.
Vancouver KASKA Ç . HÜMÂM-I TEBRÎZÎ, DÎVÂNI VE MEMDUHLARI. Siirt Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2019; 6(1): 62-43.