TÜRKİYE'DE ALFA KUŞAĞINA KAVRAMSAL BİR BAKIŞ: TÜİK VERİLERİNE DAYALI BETİMSEL BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Bu çalışma, Alfa Kuşağına ilişkin kavramsal bir çerçeve çizerek Türkiye’de bu kuşağı büyük ölçüde kapsayan çocukların dijital teknoloji kullanımını betimsel ikincil veri analiziyle incelemektedir. TÜİK Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım İstatistikleri 2024 kapsamında yayımlanan oranlar, 6–10 ve 11–15 yaş grupları ile cinsiyet bakımından karşılaştırılmıştır. Çalışmada dijital teknolojiye erişim, kullanım amaçları, kullanım süreleri ve dijital deneyimlere ilişkin değerlendirmeler ele alınmış; farklılıklar yüzde puan üzerinden değerlendirilmiştir. Bulgular, sosyal medya kullanımı ile yalnızca çocuğun kullanımında bulunan cep telefonu/akıllı telefon oranının 11–15 yaş grubunda daha yüksek olduğunu göstermektedir. Cinsiyet bakımından en belirgin farklılık dijital oyun kullanımında görülmüş; 11–15 yaş grubunda oyun oynama oranı erkeklerde %85,0, kızlarda %58,7 olarak belirlenmiştir. Her iki yaş grubunda da video izlemenin en yaygın internet kullanım amacı olduğu ve iki saat ve üzerindeki internet kullanım oranlarının hafta sonlarında hafta içine göre arttığı görülmüştür. Ekran süresi nedeniyle ders çalışma, kitap okuma ve uyku sürelerinin azaldığını belirtme oranlarının 11–15 yaş grubunda daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. İncelenen göstergeler, bu çocukların dijital teknoloji kullanımının yaş ve cinsiyet grupları arasında farklılaştığını göstermektedir. Yaş farklılıkları kuşağa özgü özelliklerin kanıtı olarak yorumlanmamalıdır. Uluslararası literatürde Alfa Kuşağına ilişkin ortaya konulan özelliklerin Türkiye bağlamında yeniden yorumlanmasına ihtiyaç bulunmaktadır. Mevcut verilerde demografik karşılaştırmaların yaş ve cinsiyetle sınırlı kalması ise konunun farklı değişkenler üzerinden yeniden araştırılması gerektiğini göstermektedir.
Anahtar Kelimeler
Alfa Kuşağı, Dijitalleşme, Dijital Çocukluk, Dijital Teknoloji Kullanımı, Türkiye
Kaynakça
- Adilah ‘Afaf, S., & Muthoifin. (2024). The Alpha generation and its role in Islamic world civilization. Solo International Collaboration and Publication of Social Sciences and Humanities, 2(3), 193–204. https://doi.org/10.61455/sicopus.v2i03.151
- Akan, S., Keskin, S., & Şener, K. (2024). Ebeveynlerin dijital ebeveynlik yeterlilikleri: Sosyoekonomik farklılıklar ve teknoloji deneyimi bağlamında bir inceleme. Educational Academic Research, 53, 40–54. https://doi.org/10.33418/education.1421262
- Altuntuğ, N. (2012). Kuşaktan kuşağa tüketim olgusu ve geleceğin tüketici profili. Organizasyon ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 4(1), 203–212.
- Andrade, C., Gillen, M., Molina, J. A., & Wilmarth, M. J. (2022). The social and economic impact of COVID-19 on family functioning and well-being: Where do we go from here? Journal of Family and Economic Issues, 43(2), 205–212. https://doi.org/10.1007/s10834-022-09848-x
- Apaydın, Ç., & Kaya, F. (2020). An analysis of the preschool teachers’ views on Alpha generation. European Journal of Education Studies, 6(11), 123–140. https://doi.org/10.5281/zenodo.3627158
- Apaydın Cırık, V., & Aksoy, B. (2023). Parents’ views of the impact of the COVID-19 pandemic on Generation Alpha: A descriptive study. İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 8(2), 439–448.
- Arslan, A. (2025). Ortaokul öğrencilerinin dijital okuryazarlıkları ve kodlama tutumları arasındaki ilişkinin demografik değişkenlere göre incelenmesi. Buca Eğitim Fakültesi Dergisi, 65, 2563–2583. https://doi.org/10.53444/deubefd.1418626
- Bağçı, E., & İçöz, O. (2019). Z ve Alfa kuşağı ile dijitalleşen turizm. Güncel Turizm Araştırmaları Dergisi, 3(2), 232–256. https://doi.org/10.32572/guntad.578926
- Bayzan, Ş., Yıldırım, Ö., Karakuş, T., Kurşun, E., Turgut, Y. E., & Aslan, A. (2023). Türkiye’deki çocukların internet kullanım alışkanlıkları ve dijital okuryazarlık becerileri üzerine bir araştırma. Korkut Ata Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 13, 1331–1364. https://doi.org/10.51531/korkutataturkiyat.1376739
- Bencsik, A., Horváth-Csikós, G., & Juhász, T. (2016). Y and Z generations at workplaces. Journal of Competitiveness, 8(3), 90–106. https://doi.org/10.7441/joc.2016.03.06