STATISTICAL ANALYSIS OF THE ANNUAL CONSUMPTION OF BEE PRODUCTS IN MUŞ

Öz

The aim of this study is to examine the beekeeping activity potential of Muş province based on consumer analysis. In this context, the annual amount of honey consumed by the people in the center and surrounding districts of Muş was analyzed. In addition, the factors affecting the annual honey consumption were determined. In order to achieve realistic results, a survey was created for consumers and appropriate parameters were determined. Then, the criteria needed for the evaluation of the parameters were set and appropriate question forms were determined for better analysis of the criteria. Statistical analysis based on the results of the survey was made and main and auxiliary criteria were determined for various examinations. In the study, it was found appropriate to conduct two independent studies, such as the general analysis of the consumption of bee products and the determination of the role of Muş province in beekeeping. As a result of the survey conducted on 150 people in Muş province and surrounding districts, it was determined that 136 people consumed honey. As a result of the examination, it has been revealed that there are many factors affecting the annual consumption of bee products in Muş province. According to the statistical results, it was determined that the factors affecting the annual consumption of bee products are monthly income, education status, while other factors are age, occupation and marital status. SPSS and MATLAB programs were used in this study for statistical analysis. In the analysis phase to determine the relationships, properties and shapes between the criteria, different mathematical models were examined based on personal explanation and comparisons were made between these models. The results of the analysis of the factors affecting the annual honey consumption are shown in the tables and graphics.

Anahtar Kelimeler

• Bee Products
• SPSS
• MATLAB
• Mathematical Models
• Linear and Nonlinear Regression Analysis.

MUŞ’TA ARI ÜRÜNLERİNİN YILLIK TÜKETİMİNE BAĞLI İSTATİSTİKSEL

Öz

Bu çalışmanın amacı, tüketici analizine dayanarak Muş ilinin arıcılık faaliyeti potansiyelinin incelenmesidir. Bu kapsamda Muş merkez ve çevre ilçelerinde halkın tükettiği yıllık bal miktarı analiz edilmiştir. Ayrıca yıllık bal tüketim miktarını etkileyen faktörler tespit edilmiştir. Gerçekçi sonuçlara ulaşabilmek için tüketicilere yönelik anket oluşturulmuştur ve uygun parametreler tespit edilmiştir. Daha sonra parametrelerin değerlendirilmesi için ihtiyaç duyulan kriterler ortaya konulmuş ve kriterlerin daha iyi analizi için uygun soru şekilleri belirlenmiştir. Anket sonuçlarına bağlı istatistiksel analiz yapılarak çeşitli incelemeler için esas ve yardımcı kriterler belirlenmiştir. Çalışmada arı ürünleri tüketiminin genel analizi ve arıcılıkta Muş ili rolünün tespiti gibi iki bağımsız inceleme yapılması uygun bulunmuştur. Muş ili ve çevre ilçelerde 150 kişiye yapılan anket çalışması sonucu 136 kişinin bal tükettiği tespit edilmiştir. İnceleme sonucunda Muş ilinde arı ürünlerinin yıllık tüketim miktarını etkileyen birçok faktörlerin olduğu ortaya konulmuştur. İstatistiksel sonuçlara göre arı ürünlerinin yıllık tüketim miktarını etkileyen faktörler, aylık gelir, eğitim durumu olmakla beraber diğer faktörler ise yaş, meslek ve medeni hal olduğu belirlenmiştir. İstatistiksel analizler için bu çalışmada SPSS ve MATLAB programları kullanılmıştır. Kriterler arasındaki ilişkilerin, özelliklerinin ve şekillerinin belirlenmesi için yapılan analiz aşamasında kişisel açıklamaya dayanarak farklı matematiksel modeller incelenmiş ve bu modeller arasında karşılaştırma yapılmıştır. Yıllık bal tüketim miktarını etkileyen faktörlerin analizinin sonuçları tablo ve grafiklerde gösterilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Arı Ürünleri
• SPSS
• MATLAB
• Matematiksel Modeller
• Doğrusal ve Doğrusal Olmayan Regrasyon Analizi.

Kaynakça

1. Anonymous, (2012) Geleceğin Bilinçli Tüketicileri Yetiştiriliyor. Ordu’da Gıda Güvenliği. Ankara, 6(18),26-27.
2. Borowska, A (2016) Production, Consumption and Foreign Trade of Honey in Poland in The Years 2004 to 2015. Roczniki Naukowe Ekonomii Rolnictwa i Rozwoju Obszarów Wiejskich, 103(4), 97-98
3. Chanthayod, S., Zhang, W. & Chen, J. (2017). People’s Perceptions of The Benefits of Natural Beekeeping and Its Positive Outcomes for Forest Conservation: A Case Study in Northern Lao PDR, Tropical Conservation Science 10, 3-5
4. Food and Argiculture Organization of The United Nations, (2019), http://www.fao.org/resources/infographics/infographics-details/en/c/1202954/
5. Garcia, N. (2018). The Current Situation on the International Honey Market, Taylor&Francis, 95, 94. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/0005772X.2018.1483814
6. Gujarati, Damodar . Essentials of Econometrics, Mc Graw-Hill Companies, 2004. ss:1002
7. Marangoz M. ve Tayçu Dolu Z.(2019) Tüketicilerin Arı Ürünlerine İlişkin Bilgi ve Güven Düzeyleri İle Satın Alma Davranışlarının Araştırılması, Uludağ Arıcılık Dergisi, 19 (2): 110-125
8. Muş İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü (2015). Muş İl Gıda Tarım ve Hayvancılık Müdürlüğü Brifingi.Muş: Muş Valiliği.

9. Nega.T. Eshete, Y.(2018). Review of Ethiopia’s Global Position in Honey and Other Bee Products Production and Marketing: Analysis of Sectoral Opportunities and Limitations Bıomedıcal Journal of Scientıfıc &Technical Research, 5, (4 ), 1-5.
10. Niyaz, Ö., Demirbaş, N. (2017). Arı Ürünleri Tüketicilerinin Genel Özellikleri ve Tüketim Tercihleri: Çanakkale İli. Örneği Tarım Ekonomisi Dergisi.23(2), 256-262
11. Sıralı, R.(2015). Süzme Bal Satın Alma Sürecinde Tüketici Tercihlerini Etkileyen Faktörler. Orduda Gıda Güvenliği içinde. Ordu Gıda, Tarım ve Hayvancılık Yayını, 9(25), 44-47.
12. Şahinler, N., Şahinler, & Suat. Gül, A., Görgölü, Ö. (2004) Arı Ürünlerinin Tüketici Özelliklerinin Belirlenmesi Üzerine Bir Araştırma, IV Ulusal Zootekni Bilim Kongresi, At Suleyman Demirel University, Isparta, 1-5.
13. T.C. Tarım ve Orman Bakanlığı Araştırma Kuruluşları, 2019,http://www.fao.org/resources/infographics/infographics-details/en/c/1202954/
14. Türkiye İstatistik Kurumu, Diyarbakır Bölge Müdürülüğü, https://arastirma.tarimorman.gov.tr/tepge/Belgeler/PDF%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Piyasalar%C4%B1/2018- Temmuz%20Tar%C4%B1m%20%C3%9Cr%C3%BCnleri%20Raporu/2018-Temmuz%20Ar%C4%B1c%C4%B1l%C4%B1k.pdf
15. Türkiye İstatistik Kurumu, 2019, Hayvansal üretim istetistikleri,https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=101&locale=tr
16. Yurtoğlu, N. (2017). Cumhuriyet Türkiye'sinde Arıcılık Faaliyetleri (1923- 1960). Journal of History School. 30(10),187-190.