Araştırma Makalesi

Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)

Cilt: 6 Sayı: 3 30 Eylül 2025
PDF İndir
EN TR

Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)

Öz

Altınordu egemenliğinden kurtulduktan sonra Rusya, iç sorunlarını çözüp güneye, Karadeniz’e, doğru yayılma siyasetine başladı. Rusların bu politikasının karşısında en büyük engel Osmanlı Devleti’nin egemenliğindeki Kırım Hanlığıydı. 18. yüzyılda Rusların askeri olarak güçlenmesi ve Osmanlı Devleti ile Kırım Hanlığının güç kaybetmesiyle Rusların güneye akınları arttı. 1768-1774 Osmanlı-Rus savaşında Kırım’ı Osmanlı Devleti’nden koparıp bağımsız hale getiren Rusya, 1783’te Kırım’ı ilhak etti. Kırım’ın ilhakı sonrasında Karadeniz’in kuzeyini Ruslaştırma siyaseti izleyen Rusya, bu siyasetini gerçekleştirmek için ihtiyaç duyduğu insan gücünü Kırım topraklarına çekmeye çalıştı. Bunun için Rusya’dan ve dışarıdan göçmenler getirerek Kırım’a yerleştirdi. Göçmenlere topraklar verildiği gibi bir takım mali imtiyazlar da sunuldu. Kırım’da tarımın, sanayinin ve ticaretin gelişmesi için önemli adımlar atıldı. Limanlar inşa edilerek ve gümrük vergileri kaldırılarak bölgenin iktisadi kalkınması sağlanmaya çalışıldı. Kırım’ın Ruslar tarafından ilhakı Avrupalı devletlerin çıkarlarına ters gelmekle birlikte, bu ilhaka Fransa dışında bir tepki gelmedi. O tarihlerde Rusya’nın müttefiki konumunda olan Avusturya, Osmanlı Devleti’ne karşı Rusya’nın yanında yer aldı. Prusya, o tarihlerde Avusturya ile rekabet halinde bulunuyordu ve Rusya ile Avusturya arasındaki ittifakı bitirip Rusya ile ittifak yapmak istediğinden dolayı Osmanlı Devleti’ne yardım etmedi. Amerika’nın bağımsızlığı savaşında yenilgiye uğrayan İngiltere, Rusya ile bir savunma antlaşması yapmak istemesinden dolayı Kırım’ın ilhakı konusunda Rusya’nın yanında yer aldı. Fransa bölgedeki ticari çıkarlarını kaybedeceği endişesinden dolayı Kırım konusunda Rusya ile Osmanlı Devleti arasında arabuluculuk teklifinde bulunsa da bu teklif Ruslar tarafından kabul edilmedi. Avrupalı devletlerden beklediği desteği alamayan Osmanlı Devleti, Kırım’ın ilhakını onaylamak zorunda kaldı.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Cevdet Paşa, A. (1972). Cevdet Tarihi, III. Dündar Günday-Mümin Çevik (Haz.). İstanbul: Üçdal Neşriyat.
  2. Anderson, M.S. (1958). The Great Powers And The Russian Annexation Of The Crimea 1783-4. Slavonic And East European Review, 37 (88).
  3. Anderson, M.S. (2001). Doğu Sorunu, 1774-1923, Çeviren: İdil Eser (Çev.). İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
  4. Beydilli, K. (1985). Büyük Friedrich ve Osmanlılar, XVIII. Yüzyılda Osmanlı-Prusya Münasebetleri, İstanbul: İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları.
  5. Çerkasov, P.P. (2004). Ekaterina II İ Lyudovik XVI, Russko-Frantsuzkie Otnoşeniya 1774-1792, Moskva.
  6. Bobıleva, S.İ.-Boçarova, N. V.-Beznosova, O. V.- Tutik, L. S.-Ostaşeva, N. V.-Atamanko, S. V. (1999). Oçerki İstorii Nemtsev İ Mennonitov Yuga Ukraynı (Konets XVIII-Pervaya Polovine XIX v), Dnepropetrovsk.
  7. Brikner, A.G. (2004). İstoriya Ekaterinı Vtoroy, Moskva.
  8. Drujinina, E.İ. (1955). Kyuçuk Kaynardjiyskiy Mir, Moskva.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sosyal Bilimlerin Tarihi , Spesifik Alanların Tarihi (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

21 Temmuz 2025

Kabul Tarihi

26 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Yüksel, S. (2025). Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787). 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 6(3), 30-35. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1746874
AMA
1.Yüksel S. Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787). 19maysbd. 2025;6(3):30-35. doi:10.52835/19maysbd.1746874
Chicago
Yüksel, Sinan. 2025. “Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 6 (3): 30-35. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1746874.
EndNote
Yüksel S (01 Eylül 2025) Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787). 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 6 3 30–35.
IEEE
[1]S. Yüksel, “Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)”, 19maysbd, c. 6, sy 3, ss. 30–35, Eyl. 2025, doi: 10.52835/19maysbd.1746874.
ISNAD
Yüksel, Sinan. “Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 6/3 (01 Eylül 2025): 30-35. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1746874.
JAMA
1.Yüksel S. Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787). 19maysbd. 2025;6:30–35.
MLA
Yüksel, Sinan. “Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787)”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, c. 6, sy 3, Eylül 2025, ss. 30-35, doi:10.52835/19maysbd.1746874.
Vancouver
1.Sinan Yüksel. Kırım’ın İlhakına Avrupalıların Tepkisi ve Rusya’nın Karadeniz’i Ruslaştırma Politikası (1783-1787). 19maysbd. 01 Eylül 2025;6(3):30-5. doi:10.52835/19maysbd.1746874

© 2019–2026 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi. 
Bu dergi, Çanakkale Eğitim, Bilim, Sosyal ve Kültürel Araştırmalar ve Uygulamalar Derneği tarafından yayımlanmakta ve DergiPark altyapısıyla açık erişimli olarak sunulmaktadır. 
ISSN: 2717-736X | Yayın Periyodu: Yılda 4 Sayı | Baş Editör: Halil Emre Deniş 
Yayın Ücreti: Alınmamaktadır | Yayın Dili: Türkçe ve İngilizce 
Web adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/19maysbd  | İletişim: editor@cebsader.com

Creative Commons Lisansı: BY-NC 4.0
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmıştır.