Araştırma Makalesi

Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri

Cilt: 6 Sayı: 4 30 Aralık 2025
PDF İndir
TR EN

Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri

Öz

Bu çalışma, dijital toplumda kamuoyunun nasıl şekillendiğini, teknik arayüzler, duygusal ivmeler ve meşruiyet dizilimleri arasındaki etkileşim üzerinden incelemektedir. Amaç, kamuoyunu süreklilik taşıyan bir irade değil, dijital ortamlarda geçici hizalanmalar üreten dinamik bir süreç olarak açıklamaktır. Üç aşamalı bir yöntem uygulanmıştır. İlk olarak, 1990–2025 dönemine ait Türkçe ve İngilizce kaynaklardan “kamuoyu, kamusal alan, algoritmik görünürlük, meşruiyet” anahtar sözcükleriyle kapsamlı bir literatür taraması yapılmıştır. İkinci aşamada, kavramsal çözümleme protokolüyle tanımın sınırları, ayırt edici nitelikler ve eksenler belirlenmiştir. Üçüncü aşamada, Türkiye bağlamında, koordineli hashtag kampanyaları, anket güvenilirliği tartışmaları ve lider merkezli iletişim olmak üzere üç gösterge olay arayüz temelli olarak incelenmiştir. Veriler, kamuya açık trend listeleri, ekran kayıtları, medya kapsaması ve platform doğrulama uygulamalarından derlenmiştir. Bulgular, kamuoyunun artık rasyonel müzakereyle değil, sıralama algoritmaları, duygusal yayılım hızları ve meşruiyet göstergelerinin etkileşimiyle şekillendiğini göstermektedir. Görünürlük ve duygusal yoğunluk, kamusal algının geçici olarak nasıl kristalleştiğini belirleyen ana faktörlerdir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu çalışma, herhangi bir kamu veya özel kurumdan maddi destek almadan, araştırmacının kendi akademik faaliyetleri kapsamında gerçekleştirilmiştir.

Etik Beyan

Bu makalede bilimsel araştırma ve yayın etiğine uyulmuştur. Araştırmada kullanılan tüm veriler, kamuya açık veri setlerinden (örneğin Harvard Dataverse ve Twitter API arşivleri) elde edilmiştir. Kişisel veriler anonimleştirilmiş, bireysel gizliliği ihlal edebilecek hiçbir bilgi kullanılmamıştır. Bu çalışma, etik kurul onayı gerektirmemektedir çünkü insan katılımcılarla doğrudan temas içermemekte, yalnızca kamusal çevrim içi veriler üzerinden yürütülmüştür.

Teşekkür

Yazar, ViralLab Secim2023 Dataset (Najafi vd., 2024) veri kümesini kamuya açık şekilde paylaşan araştırma ekibine, ayrıca çalışmanın geliştirilme sürecinde katkı sağlayan meslektaşlarına ve geri bildirimde bulunan hakemlere teşekkür eder.

Kaynakça

  1. Adorno, T. W. (1973). Negative dialectics (E. B. Ashton, Trans.). New York, NY: Seabury Press.
  2. Benjamin, W. (1999). The arcades project (H. Eiland & K. McLaughlin, Trans.). Cambridge, MA: Belknap Press of Harvard University Press.
  3. Bourdieu, P. (1991). Language and symbolic power (J. B. Thompson, Ed.). Cambridge, MA: Harvard University Press.
  4. Boyd, d. (2010). Social network sites as networked publics: Affordances, dynamics, and implications. In Z. Papacharissi (Ed.), A networked self: Identity, community, and culture on social network sites (pp. 39–58). New York, NY: Routledge.
  5. Brady, W. J., Wills, J. A., Jost, J. T., Tucker, J. A., & Van Bavel, J. J. (2017). Emotion shapes the diffusion of moralized content in social networks. Proceedings of the National Academy of Sciences, 114(28), 7313–7318. https://doi.org/10.1073/pnas.1618923114
  6. Bruns, A., & Highfield, T. (2016). Is Habermas on Twitter? Social media and the public sphere. In A. Bruns, G. Enli, E.
  7. Skogerbø, A. O. Larsson, & C. Christensen (Eds.), The Routledge companion to social media and politics (pp. 56-73). New York, NY: Routledge.
  8. Bucher, T. (2012). Want to be on the top? Algorithmic power and the threat of invisibility on Facebook. New Media & Society, 14(7), 1164–1180. https://doi.org/10.1177/1461444812440159

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyasal İletişim

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Aralık 2025

Gönderilme Tarihi

3 Kasım 2025

Kabul Tarihi

5 Aralık 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 4

Kaynak Göster

APA
Şimşek, S. S. (2025). Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 6(4), 15-30. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1816117
AMA
1.Şimşek SS. Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri. 19maysbd. 2025;6(4):15-30. doi:10.52835/19maysbd.1816117
Chicago
Şimşek, Serpil Seda. 2025. “Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 6 (4): 15-30. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1816117.
EndNote
Şimşek SS (01 Aralık 2025) Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 6 4 15–30.
IEEE
[1]S. S. Şimşek, “Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri”, 19maysbd, c. 6, sy 4, ss. 15–30, Ara. 2025, doi: 10.52835/19maysbd.1816117.
ISNAD
Şimşek, Serpil Seda. “Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 6/4 (01 Aralık 2025): 15-30. https://doi.org/10.52835/19maysbd.1816117.
JAMA
1.Şimşek SS. Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri. 19maysbd. 2025;6:15–30.
MLA
Şimşek, Serpil Seda. “Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, c. 6, sy 4, Aralık 2025, ss. 15-30, doi:10.52835/19maysbd.1816117.
Vancouver
1.Serpil Seda Şimşek. Belirsizlikler Çağında Konstelatif Kamuoyu: Arayüz Mantıkları, Duygusal İvme ve Meşruiyet Dizilimleri. 19maysbd. 01 Aralık 2025;6(4):15-30. doi:10.52835/19maysbd.1816117

© 2019–2026 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi. 
Bu dergi, Çanakkale Eğitim, Bilim, Sosyal ve Kültürel Araştırmalar ve Uygulamalar Derneği tarafından yayımlanmakta ve DergiPark altyapısıyla açık erişimli olarak sunulmaktadır. 
ISSN: 2717-736X | Yayın Periyodu: Yılda 4 Sayı | Baş Editör: Halil Emre Deniş 
Yayın Ücreti: Alınmamaktadır | Yayın Dili: Türkçe ve İngilizce 
Web adresi: https://dergipark.org.tr/tr/pub/19maysbd  | İletişim: editor@cebsader.com

Creative Commons Lisansı: BY-NC 4.0
Bu dergide yayımlanan tüm içerikler, Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International (CC BY-NC 4.0) lisansı ile lisanslanmıştır.