1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’

Arda Can Çelik; Serhat Kaya

1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’

Öz

Bu çalışma, Seçici Müdahale olarak adlandırdığımız doktrini anlayabilmek için Palmerston’ın Dışişleri Bakanı olduğu dönemden başlayarak, Başbakanlık görevini sürdürürken öldüğü 1865 yılına kadar ortaya çıkan dış politika tercihlerini inceleyecektir. Makale, bu zaman zarfını kapsayan dönemin dış politika oluşumunu dikotomik kararlar çerçevesinde sınıflandıracak ve ortaya çıkan Palmerston’cu tercihleri Seçici Müdahale çerçevesinde analiz edecektir. Dönemin İngiliz dış politikasının neden Önleyici Müdahale yahut Zorlayıcı Diplomasi şablonu içinde değerlendirilmemesi gerektiği ayrıca belirtilecektir. İngiliz dış politikasının; diplomatik ve askeri enstrümanlar vasıtasıyla aldığı kararların sadece pozitif sonuç alınabileceği noktada müdahale yönünde girişim yarattığı yahut pozitif sonuç alınamayacağı için hareket edilmediği şeklindeki Palmerston’cu dinamiklerin liberal normativism çerçevesinde eleştirisi ayrıca ortaya konulacaktır. Çalışma, bu hedef üzerinden ilk önce Belçika Krizini pilot bir nokta olarak Seçici Müdahale doktrini çerçevesinde değerlendirecek ve ardından 3 vaka karşılaştırması içinde 8 dış politika krizini inceleyecektir. Söz konusu vaka gruplaması, teorik olarak benzer krizlerin kategorizasyonundan oluşmakta, dolayısıyla yapısal bir karşılaştırmaya imkân tanımaktadır. Bu çerçevede Belçika Krizi’ni takiben Polonya İsyanı ile Yunan İsyanı sürecinin İngiliz Dış Politikası nezdinde karşılaştırması yapılacak ardından Portekiz ve İspanya İç Savaşları ile Amerika Birleşik Devletleri ve İsviçre İç Savaşları sınıflandırması üzerinden krizlerin benzer yönleri ve ayrıldıkları noktalar incelenecektir. Takiben, Kırım Savaşı ve Schleswig- Holstein’in Prusya tarafından işgal edilmesi süreci, krizlerin niteliği ve İngiliz Hariciyesindeki tepkileri üzerinden tartışılacaktır.

Anahtar Kelimeler

Teşekkür

Bu yayının ortaya çıkmasında fikir babası olan ve projemiz esnasında tavsiyelerini esirgemeyen Prof. Faruk Ataay'a teşekkürü bir borç biliriz.

Kaynakça

Armaoğlu, F. H. (1997) ‘’19. Yüzyıl Siyası̂ Tarihi (1789-1914) ‘’ Türk Tarih Kurumu Basımevi.
Ashley, Anthony Evelyn Melbourne (1879) ‘’The Life and Correspondence of Henry John Temple, Viscount Palmerston ‘’ Vol. 1. R. Bentley & Son
Bell, H. C. F. (1966) ‘’Lord Palmerston’’ (Vol. 2). Archon Books
Bienen, H. S. (1994) ‘’The Morality of Selective Intervention: Foreign Policy: We Should Act Only Where We Can Assist a Positive Outcome—In Bosnia, Say, but Not in Rwanda’’ The Los Angeles Times
Bourne, K. (1970) ‘’The Foreign Policy of Victorian England, 1830-1902 ‘’ Clarendon Press.
Bulwer Henry Lytton, (1870) ‘’The Life of Henry John Temple, Viscount Palmerston: With Selections from His Diaries and Correspondence ‘’Adegi Graphics LLC
Black, J. (2015) ‘’ The British Empire: A History and a Debate’’ Ashgate Publishing, Ltd.
Brown, D. (2002) ‘’ Palmerston and The Politics of Foreign Policy, 1846-55’’ Manchester University Press.

Brown, D. (2001) ‘’ Compelling But Not Controlling?: Palmerston and the Press, 1846–1855’’ History, 86(281), 41-61
Carrié,Albrecht- R. (1958) ’’A Diplomatic History of Europe Since The Congress of Vienna’’ London: Methuen.
Chamberlain, M. E. (1980) ‘’ British Foreign Policy in the Age of Palmerston’’ Longman Publishing Group
Chambers, J. (2004) ‘’Palmerston:" The People's Darling" Murray
Clark, C. M. (2006) ‘’ Iron Kingdom: The Rise and Downfall of Prussia, 1600-1947 ’’ Harvard University Press.
Cross, A. L. (1915) ‘’Palmerston and Louis Napoleon ‘’ The American Historical Review, 21(1), 98-100.
Davies, N. (2014) ‘’ Europe: A History ‘’ Random House
Fisher, J. & Best, A. (Eds.). (2011) ‘’ On The Fringes of Diplomacy: Influences On British Foreign Policy, 1800-1945 ‘’ Ashgate Publishing, Ltd.
Fraser, R. (2006) ‘’The Story of Britain: From the Romans To the Present: A Narrative History’’ WW Norton & Company
Guedalla, P. (1928) ‘’Gladstone and Palmerston: Being the Correspondence of Lord Palmerston ‘’ With Mr. Gladstone, London 18, 51-I865.
Hayes, Paul M. (1975) ‘’The Nineteenth Century, 1814-80 ‘’ Modern British Foreign Policy. A. and C. Black
Hobsbawm, E. (1962)’’Age of Revolution: 1789-1848’’ Hachette UK.
James, L. (1997) ‘’ The Rise and Fall of the British Empire’’ St. Martin's Press
Judd, D. (2015) ‘’ Palmerston’’ I.B. Tauris; 1 edition August 21
Kennedy, P. (1987) ‘’The Rise And Fall of the Great Powers: Economic Change and Military Conflict From 1500 to 2000’’ Vintage.
Lloyd, T. O. (1997) ‘’The British Empire 1558-1995’’ (Short Oxford History of the World of the Modern World) Oxford University Press;
Macknight, T. (1855) ‘’Thirty Years of Foreign Policy: A History of the Secretaryships of the Earl of Aberdeen and Viscount Palmerston’’ London, Longman.
Mearsheimer, John J(2001) ‘’The Tragedy of Great Power Politics’’ WW Norton & Company,
Merriman, J. (2009) ‘’A History of Modern Europe: From the Renaissance To the Present’’ WW Norton & Company
Porter, A., & Low, A. M. (1999) ‘’ The Oxford History of the British Empire: The Nineteenth Century’’ (Vol. 3). Oxford University Press
Ramsay Muir, R. (Ed.). (1915) ‘’The Making of British India, 1756-1858 ‘’(No. 28). University Press
Ridley, Jasper Godwin (1971)’’ Lord Palmerston ‘’ Dutton; 1st American Edition
Ritchie, J. E. (2014) ‘’The Life and Times of Viscount Palmerston: Embracing the Diplomatic and Domestic History of the British Empire During the Last Half Century’’ HardPress Publishing
Sanders, Lloyd Charles (1888) ‘’ Life of Viscount Palmerston’’ JB Lippincott,
Southgate, D. (1966) ‘’ The Most English Minister: The Policies and Politics of Pamerston ‘’ London: Macmillan; New York: St. Martin's Press.
Schroeder, P. (2016) ‘’ Systems, Stability, and Statecraft: Essays On the International History of Modern Europe ‘’ Springer.
Shaw, R. P. (1981) ‘’Women's Employment in the Arab World: A Strategy of Selective Intervention. Development and Change’’ 12(2), 237-271
Steele, E. D. (1991)’’ Palmerston and Liberalism, 1855-1865 ‘’CUP Archive
Taylor, A. J. P. (1954) ‘’The Struggle For Mastery in Europe, 1848-1918 ‘’Oxford University Press
Temperley, H. W. V. ve Penson, L. M. (Eds.). (1938) ‘’ Foundations of British Foreign Policy: 1792–1902 ‘’ Routledge
Trollope, Anthony (1883) ‘’ Lord Palmerston ‘’ Wm. Isbister,
Urquhart, D. (1866) ‘’ Materials For the True History of Lord Palmerston’’
Waltz, K. N. (2010)’’ Theory of International Politics’’ Waveland Press
Ward, A. W. ve Gooch, G. P. (Eds.). (2011) ‘’The Cambridge History of British Foreign Policy, 1783-1919’’ 3 Volumes. Cambridge University Press.
Williams, C. (2004). ''A Companion to Nineteenth-Century Britain'' Blackwell Pub..
Ziegler, Paul (2002) ‘’Palmerston ‘’ Macmillan International Higher Education,

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Siyaset Bilimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Arda Can Çelik ^*
0000-0003-3325-7112
Türkiye

Serhat Kaya
0000-0002-3832-8234
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

22 Aralık 2020

Kabul Tarihi

25 Şubat 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 2 Sayı: 1

IZ

https://izlik.org/JA68MW49YS

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çelik, A. C., & Kaya, S. (2021). 1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 81-106. https://izlik.org/JA68MW49YS

AMA

1.Çelik AC, Kaya S. 1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’. 19maysbd. 2021;2(1):81-106. https://izlik.org/JA68MW49YS

Chicago

Çelik, Arda Can, ve Serhat Kaya. 2021. “1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 2 (1): 81-106. https://izlik.org/JA68MW49YS.

EndNote

Çelik AC, Kaya S (01 Mart 2021) 1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 2 1 81–106.

IEEE

[1]A. C. Çelik ve S. Kaya, “1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’”, 19maysbd, c. 2, sy 1, ss. 81–106, Mar. 2021, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68MW49YS

ISNAD

Çelik, Arda Can - Kaya, Serhat. “1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi 2/1 (01 Mart 2021): 81-106. https://izlik.org/JA68MW49YS.

JAMA

1.Çelik AC, Kaya S. 1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’. 19maysbd. 2021;2:81–106.

MLA

Çelik, Arda Can, ve Serhat Kaya. “1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’”. 19 Mayıs Sosyal Bilimler Dergisi, c. 2, sy 1, Mart 2021, ss. 81-106, https://izlik.org/JA68MW49YS.

Vancouver

1.Arda Can Çelik, Serhat Kaya. 1830-1865 Yılları Arası, İngiliz Dış Politikasına Dair Alternatif Bir Doktrin Önerisi: Palmerston Dönemi ve ‘’Seçici Müdahale’’. 19maysbd [Internet]. 01 Mart 2021;2(1):81-106. Erişim adresi: https://izlik.org/JA68MW49YS