Analysis From The Perspective of Analytical Psychology and Individual-Centered Approach: The Series of “Bir Başkadır” - The Case of Meryem and Peri

Öz

The contemporary surge in media content consumption has spurred its integration into the realm of psychology education. This study investigates the utilization of media content, specifically the television series "Bir Başkadır" as a pedagogical tool within the domain of psychological counseling education. By engaging with media content, students are afforded the opportunity to connect their acquired knowledge and theoretical insights with narratives presented in movies and TV series. In this study, turned our attention to "Bir Başkadır" a series featuring two principal characters embodying contrasting lifestyles. We undertake a dual examination from the vantage points of “analytical psychology”, rooted in the psychodynamic approach as expounded by Carl Gustav Jung, and “person-centered approach”, a humanist approach associated with Carl R. Rogers. Analytical psychology distinguishes itself by adopting a holistic perspective, comprehensively assessing both positive and negative facets of individuals. This approach delves deeply into personality analysis, encompassing concepts such as personal unconscious, collective unconscious, archetypes, self, and individuation. Conversely, person-centered approach posits the innate goodness of humans and posits a lifelong journey toward self-realization, delineated by specific developmental steps. In this framework, notions of conditional and unconditional acceptance, self, and ideal self are central. The selection of these two divergent theories serves the dual purpose of enhancing comprehension of these theories and discerning distinctions through contextual examples. The characters Meryem and Peri are chosen due to their prominent roles in the series, with their client-counselor relationship intricately intertwined with their individual challenges. This study aspires to present an innovative instructional approach, utilizing characters from "Bir Başkadır" as case studies analyzed through two distinct theoretical lenses. The aim is to provide valuable instructional material for courses encompassing Personality Theories and Psychological Counseling Theories within the curriculum of the Psychological Counseling and Guidance undergraduate program.

Anahtar Kelimeler

• Analytical psychology
• Rogers’ self theory
• personality
• counselor education

Analitik Psikoloji ve Birey Merkezli Yaklaşım Bağlamında Dizi Analizi: Bir Başkadır Dizisi- Meryem ve Peri Örneği

Öz

Günümüzde medya içeriklerinin kullanımının artması bu içeriklerin psikoloji eğitiminde kullanılmasını da beraberinde getirmiştir. Psikolojik danışmanlık eğitiminde medya içeriklerinin kullanılması sayesinde öğrenciler öğrendikleri bilgi ve kuramları film ve dizilerle özdeşleştirme imkânı bulmaktadırlar. Bu çalışmada farklı yaşam tarzlarına sahip olan iki ana karakteri barındıran Bir Başkadır dizisi, hem psikodinamik bir yaklaşım olan “analitik psikoloji” (Carl Gustav Jung) hem de hümanist bir yaklaşım olan “birey merkezli yaklaşım” (Carl R. Rogers) açısından incelenmiştir. Analitik psikoloji insana bütüncül bakması ve olumlu olumsuz yanlarını tümüyle değerlendirmesi bakımından ortaya çıktığı zamanın bakış açısından farklılık göstermektedir. Kişisel bilinç dışı, kolektif bilinç dışı, arketipler, benlik, bireyleşme gibi çok sayıda kavramı barındıran analitik psikoloji kişiliği açıklamada derinlere inmektedir. Birey merkezli yaklaşım ise insanın özünde iyi olduğunu savunur. Kişi yaşamı boyunca kendini gerçekleştirme sürecini belirtilen adımlar doğrultusunda geçirir. Bu bağlamda koşullu-koşulsuz kabul, benlik, ideal benlik gibi kavramları barındırmaktadır. Birbirinden farklı iki kuramın seçilme nedeni; kuramları daha iyi anlamak ve aralarındaki farkları örnekler üzerinden görebilmektir. Meryem ve Peri karakterlerinin seçilme sebebi ise hem dizinin başrolleri olmaları hem de aralarındaki danışan-danışman ilişkisi ve problemlerinin birbirleriyle bağlantılı olmasıdır. Tüm bunlar sayesinde Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik (PDR) lisans programında verilmekte olan kişilik kuramları ve psikolojik danışma kuramları gibi dersler için iki ayrı perspektiften analiz edilmiş dizi karakterlerinin örnek bir materyal olarak ortaya konulması amaçlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Analitik psikoloji
• Rogers’ın benlik kuramı
• kişilik
• psikolojik danışmanlık eğitimi

Kaynakça

1. Akmeşe, E. (2021). Ateşle oyun filminde bireyin dönüşümü üzerine arketipsel bir analiz. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 6(2), 325-339. https://doi.org/10.47107/inifedergi.977454
2. Algoe, S. B., & Haidt, J. (2009). Witnessing excellence in action: The ‘other-praising’emotions of elevation, gratitude, and admiration. The journal of positive psychology, 4(2), 105-127.
3. Arı, H. & Bingöl, T. (2023). “Soul” filminin kabul ve kararlılık terapisi bağlamında incelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies, 4(3), 224-231.
4. Bahadır, A. (2010). Jung ve Din. İz Yayıncılık.
5. Bassil-Morozow, H., & Hockley, L. (2016). Jungian film studies: The essential guide. Routledge.
6. Bloom, B. S. (1956). Taxonomy of educational objectives, the classification of educational goals. Handbook I: Cognitive domain. David McKay Company.
7. Boyacı, M., & İlhan, T. (2016). Bilişsel davranışçı terapi yaklaşımının film analizi yöntemiyle incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 12(2).
8. Çiftçi, S. İ. (2025). Bahar Dizisinin Çiftlerde Şema Terapisi Bağlamında İncelenmesi: Çiftlerde Şema Terapi. ASES EDUSCI (International Journal Of Educational Scicenes) 5(1), 104-114.

9. Demir, R., Toprak, A., Tel, K., … Akyüz, A. (2024). Pozitif psikoloji temelli erdemler ve karakter güçleri bağlamında Umudunu Kaybetme filminin analizi. Okul Psikolojik Danışmanlığı Dergisi, 7(2), 48-69. https://doi.org/10.58433/opdd.1554792
10. Derin, S., & Voltan Acar, N. (2016). Analitik terapi bağlamında film analizi: Tehlikeli ilişki. Journal of International Social Research, 9(45).
11. Derin, S., & Yıldız, E. Ç. (2018). Adler yaklaşımı açısından “İçimdeki Çocuk” filminin analizi. Eğitim ve Bilim, 43(193), 317-335.
12. Doğan, Ş. K., Ay, S. & Evcik, D. (2013). Nörolojik bozuklukları taklit eden konversiyon bozukluğu: Olgu sunumu. Kocatepe Tıp Dergisi, 14(2), 101-104.
13. Dönmezler, T. (2020). The room filminin psikanalitik bağlamda analizi. The Journal of Social Sciences, (48), 422-438.
14. Ellis, A., Abrams, L. D. & Abrams, M. (2009). Personality theories: critical perspectives. SAGE.
15. Ergüven, M. (2006). Aydınlıkta görmek. Agora Kitaplığı.
16. Faraji, H., & Toksoy, S. (2022). Psikanalitik çerçeveden bir film analizi: Dog tooth. Muhakeme Dergisi, 5(2), 56-65. https://doi.org/10.33817/muhakeme.1114618
17. Faraji, H., & Yılmaz, M. (2023). Borderline kişilik bozukluğunun “Masumiyet”i ve “Kader”i: Bir film analizi. Aydın İnsan ve Toplum Dergisi, 9(1), 67-89.
18. Gençtan, E. (2020). Hayat. (20. Baskı). Metis Yayıncılık
19. Gülcan, C. (2020). Psikolojik tipler ve Jung psikolojisi üzerine bir değerlendirme. Karadeniz Sosyal Bilimler Dergisi, 12(23), 566-579.
20. Gürcan, D. (2015). Benlik farklılıklarına Rogers’ın danışan odaklı terapisi ile yaklaşım: vaka çalışması. Ayna Klinik Psikoloji Dergisi, 2(1), 13-26.
21. Hall C. S. & Nordby, V. J. (2016). Jung psikolojisinin ana çizgileri. (E. Gürol, Çev.). Cem Yayınevi.
22. Indick, W. (2011). Senaryo Yazarları İçin Psikoloji. (E. Yılmaz ve Y. Karaarslan, Çev.). (2. Baskı). Agora Kitaplığı
23. İnce, B. (2014). Jung’un arketip teorisi ve toplumsal histerinin çocuk edebiyatında dışavurumu: Prensi olmayan masal kitabı. Uşak Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi. 7(4), 95-116.
24. Jung, C. G. (1998). Psikoloji ve Din. (R. Karabey, Çev.). Okyanus Yayınları.
25. Jung, C.G. (2006). Analitik Psikoloji. (2. Baskı). (E. Gürol, Çev.). Payel Yayınevi.
26. Karaca, H.E. (2010). Resimde Bilinç Dışı Anlatımın Rastlantısal ve Deneysel Süreci (Yüksek Lisans Tezi), Gazi Üniversitesi.
27. Karasar, N. (2005). Bilimsel araştırma yöntemi. Nobel.
28. Kavut, S. (2020). Carl Gustav Jung: Kavramları, Kuramları ve Düşünce Yapısı Üzerine Bir İnceleme Carl Gustav Jung: A Study on His Concepts, Theories and Philosophy. International Journal of Cultural and Social Studies (IntJCSS), 6(2), 681-695. https://doi.org/10.46442/intjcss.620975
29. Keleşoğlu, K., Akyüz, (2022). Sosyal hizmet uygulamalarında birey merkezli yaklaşım: Carl Rogers ve Rogeryan Terapi. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 57(2), 1040- 1053. http://dx.doi.org/10.15659/3.sektor-sosyal-ekonomi.22.05.1804
30. KoIb, D. (1984) Experiential learning: Experience as the source of learning and development. Prentice Hall.
31. Kurt, D. G., & Yıldız, E. Ç. (Ed.) (2021). Analitik psikoloji: Carl Gustav Jung. Kişilik kuramları gerçek yaşamdan kişilik analizi örnekleriyle. (6. Baskı, s. 104-147) içinde. Pegem Akademi.
32. Kurt, D. G. & Yıldız, E. Ç. (Ed.) (2021b). İnsancıl Kuram: C. Rogers ve A. Maslow. Kişilik Kuramları gerçek yaşamdan kişilik analizi örnekleriyle. (6. Baskı, 436-455) içinde. Pegem Akademi.
33. Rogers, C. R. (2021). Kişi olmaya dair (8.baskı). (A. Babacan, Çev. ). Okuyan Us Yayıncılık (Orijinal eserin basım tarihi 1961).
34. Saraç, H. (2021). “Fi” Dizisinin Bağlanma Terapisine Dayalı İncelenmesi. Journal of Sustainable Education Studies, 2(1), 1-7.
35. Sambur, B. (2005). Bireyselleşme yolu: Jung’un psikoloji teorisi. Elis Yayınları.
36. Schultz, D. P., & Schultz, S. E. (2007). Modern Psikoloji Tarihi. (Y. Aslay, Çev.). Kaknüs Yayınları. (Orijinal eserin basım tarihi 2001).
37. Sharf, S.S. (2014). Psikoterapi ve Psikolojik Danışma Kuramları. (N. Voltan Acar, Çev.). Nobel Akademik Yayıncılık.
38. Snowden, R. (2012). Jung Kilit Fikirler. ( K. Atakay, Çev.). Optimist Yayınları.
39. Sönmez, V. (2004). Program geliştirmede öğretmen el kitabı. Anı Yayıncılık.
40. Stevens, A. (1999). Jung. (A. Çayır, Çev.). Kaknüs Yayınları.
41. Sungurlar, I. (2013). Bir arketip olarak gölge (Tez No: 332765). [Yüksek lisans tezi, Işık Üniversitesi].
42. Taşdelen Karçkay, A., Toprak, B., & Alkan, D. (2024). Yaşantısal ve çözüm odaklı aile terapisi bakış açısıyla “Bizi Hatırla” film analizi. Batı Anadolu Eğitim Bilimleri Dergisi, 15(1), 223-243. https://doi.org/10.51460/ba-ebd.1411786
43. Ukray, M. (2016). Jung psikolojisi. Yason Yayınları
44. Yıldırım, A. & Şimşek, H. (2016). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Seçkin.