AVRUPA BİRLİĞİ’NDE CEZA MUHAKEMESİ HUKUKUNUN UYUMLAŞTIRILMASI
Öz
Avrupa Birliği (AB) müktesebatında (acquis communautaire) ceza ve ceza muhakemesi hukuku sahasında, daha önceki Avrupa Birliği Antlaşmalarından farklı olarak 2009 yılında yürürlüğe giren Lizbon Anlaşması’ndan itibaren önemli gelişmeler meydana gelmiştir. Lizbon Antlaşması ile ceza muhakemesi hukukunda uyumlaştırma faaliyetleri özellikle sanık ve mağdur hakları konusunda gerçekleştirmiştir. Bu alana öncelik verilmesinin nedeni, karşılıklı tanıma ilkesinin hayata geçirilebilmesi için üye devletler arasındaki güvenin güçlendirilmesi ihtiyacıdır. Bu bağlamda, Lizbon Anlaşması m. 82 hükmünde tanınan yetkiye dayanılarak ceza muhakemesinde uyumlaştırma amacıyla bir dizi Direktif kabul edilmiştir. Bu direktifler, tercüman yardımından yararlanma, bilgi edinme, avukat yardımından yararlanma hakkı ve masumiyet karinesine ilişkindir. Mağdur hakları ve çocuk yargılaması konusunda da birer Direktif kabul edilmiştir. Çalışmada direktiflerle getirilen düzenlemeler incelenerek, AB’nin ceza muhakemesi alanındaki işbirliğinden ulusal-üstü bir modele geçiş süreci değerlendirilmektedir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Asp, Peter, ‘Mutual Recognition and the Development of Criminal Law Cooperation within Europe’ in Harmonisation of Criminal Law in Europe, ed. EJ Husabo/A Strandbakken, (Antwerpen: Intersentia, 2005).
- Böse, Martin “Kompetenzen der Union auf dem Gebiet des Straf- und Strafverfahrensrechts”, in Europäisches Strafrecht, ed. Martin Böse, 2. Auflage, (Baden-Baden: Nomos, 2021).
- Böse, Martin, “Fundamental Rights Protection”, The Cambridge Companion to European Criminal Law, ed. Kai Ambos ve Peter Rackow, 231-253 (Cambridge: Cambridge University Press, 2023)
- Böse, Martin, in EU-Kommentar, ed. Ulrich Becker, Armin Hatje, Johann Schoo ve Jürgen Schwarze, 4. Auflage (Baden-Baden: Nomos, 2018) AEUV Art. 82. Bostancı Bozbayındır, Gülşah, Lizbon Antlaşması Sonrası Avrupa Birliği Ceza Hukuku, (Ankara: Adalet, 2019).
- Brodowski, Dominik “European Criminal Justice- From Mutual Recognition to Coherence”, in 20 Years Anniversary of the Tampere Programme, ed. Sergio Carrera, Deirdre Curtin ve Andrew Geddes, 225-238 (Florence: European University Institute, 2020).
- Centel, Nur & Zafer, Hamide, Ceza Muhakemesi Hukuku, 21. Bası, Beta, 2022.
- Esser, Robert, Europäisches und Internationales Strafrecht, 2. Auflage (München: C. H. Beck, 2018).
- Hecker, Bernd, ‘Lizbon Antlaşması Sonrası Avrupa Ceza Hukuku’ Çev: Gülşah Bostancı Bozbayındır, in: Küresel Bakış Çeviri Hukuk Dergisi, (Yıl 3, Sayı 11, Ekim 2013). 31-49. Hecker, Bernd, Europäisches Strafrecht, 6. Auflage (Berlin: Springer, 2021).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Avrupa Birliği Hukuku
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Erken Görünüm Tarihi
13 Aralık 2023
Yayımlanma Tarihi
29 Aralık 2023
Gönderilme Tarihi
28 Mart 2023
Kabul Tarihi
2 Ekim 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 22 Sayı: 2