Abstract

In the post-1990 IR studies, although discussions/practices/discourses do not seem to be directly related to “sovereignty”, it lies within the focus of all discussions. Wide discussions about sovereignty especially in the post-Cold War era have paved the path to the transformation of sovereignty into a “narrative”. The transformative experience of the European Union EU has essentially triggered the change of sovereignty as a “reality” and the “discourse/narrative”. The profundity that European integration process reached has brought a new dimension to the sovereignty discussions and this led to distraction of the myth adopted for the last four centuries. Changing meanings of sovereignty have also changed our perceptions considering the IR and international system. Any analysis lacking the formulation of the process above will be missing in any context. Therefore sovereignty should be considered as the main parameter in order to analyze and to predict on the future of the EU-Turkey relations. The membership process of Turkey has been discussed in many perspectives since 1959. The discussions have deepened after the beginning of the accession process. Although not directly written in a negotiation chapter, sovereignty and discussion about the transfer of sovereignty will deeply affect the future of the EU and Turkey relations.

Keywords

• Sovereignty
• Transformation of Sovereignty
• EU-Turkey Relations
• Transfer of Sovereignty

TÜRKİYE AVRUPA BİRLİĞİ İLİŞKİLERİNİ EGEMENLİK DEVRİ TARTIŞMALARI ÜZERİNDEN OKUMAK

Öz

Uluslararası İlişkiler çalışmalarının özellikle 1990 sonrası dönemini etkileyen tartışmalar/pratikler/söylemler doğrudan egemenlik ile ilgili görünmese bile tüm tartışmaların odağında egemenlik yatmaktadır. Bugün egemenliğin köklü bir dönüşüm geçirdiği tezi de tartışmalara yeni bir boyut kazandırmıştır. Egemenliğin bir gerçeklik ve bir söylem/anlatı olarak geçirdiği değişimin temel tetikleyici unsurlarından biri hiç şüphesiz Avrupa’daki entegrasyonun tecrübe ettiği dönüşümdür. Entegrasyonun eriştiği nokta ve ulaştığı derinlik, geleneksel egemenlik algılarını alt üst etmiş ve egemenlik ile ilgili yaklaşık dört asır boyunca içselleştirdiğimiz mitler yıkılmaya yüz tutmuştur. Egemenliğin dönüşüm serüveni merkeze alınmadan yapılacak analizler gerçeğe teğet geçmeye mahkûm olacaktır. Bu anlamda Türkiye-Avrupa Birliği ilişkilerini analiz edebilmek, ilişkilerin geleceğine dair bazı öngörülerde bulunabilmek adına egemenlik konusu temel analiz parametrelerinden biri olmalıdır. Türkiye’nin üyelik süreci 1959’dan beri farklı açı ve merkezlerden tartışılmıştır. Müzakere süreci ile birlikte tartışmalar derinlik kazanmıştır. Ancak tüm bu sürecin sonunda AB’nin de yaşadığı dönüşümün bir uzantısı olarak Türkiye-AB ilişkilerini etkileyecek temel unsur birçok kişinin iddia ettiğinin aksine ne tarım başlığı ne de serbest dolaşım başlığı olacaktır. Aksine görünmeyen, bir müzakere başlığı da olmayan ancak tüm süreci birincil planda etkileyen “egemenlik devri” konusu sürecin belirleyicisi olacaktır

Anahtar Kelimeler

• Egemenlik
• Egemenliğin Dönüşümü
• Türkiye-AB İlişkileri

Kaynakça

1. Tanja E. AALBERTS, “The Future of Sovereignty in Multilevel Governance Europe: A Constructivist Reading”, Journal of Common Market Studies, Cilt 42, No 1, 2004.
2. Jhon AGNEW and Stuart CORBRIDGE, Mastering Space: Hegemony, Territory and International Political Economy, New York, Routledge, 1995.
3. Jhon AGNEW, “Sovereignty Regimes: Territoriality and State Authority in Contemporary World Politics”, Annals of the Association of American Geography, Cilt 95, No 2, 2005.
4. Berdal ARAL, “Making Sense of The Anomalies in Turkish-European Union Relations”, Journal of Economic and Social Research, Cilt 7, No 1, 2005.
5. Harun ARIKAN and Francesca VASSALLO, “Implication for the Future Direction of the EU Integration Process”, Nanette Nevwahl ve Haluk Kabaalioğlu (der.), European Union and Turkey: Reflections on Prospect for Membership, Ankara, TOBB, 2006.
6. Füsun ARSAVA, “Geleceğin AB Üyesi Olarak Türkiye Egemenlik Haklarının Devri Sorunu”, , (18.03.2009).
7. Heather Grabbe, “European Union Conditionality and the Acquis Communautaire”
8. International Political Science Review, Cilt 23, No 3, 2002, s. 251.

9. Meltem Müftüler Baç, “Turkey’s Accession to the European Union: The Impact of the EU’s
10. Internal Dynamics”, International Studies Perspectives, Cilt 9 2008, s. 216. Meltem Müftüler
11. Bac, Lauren M. Mclaren, “Enlargement Preferences and Policy–Making in the European Union
12. Impacts on Turkey”, European Integration, Cilt 25, No 1, 2003, s. 28.
13. Richard K. ASHLEY, “Untying the Sovereign State: A Double Reading of the Anarchy Problematique”, Millennium: Journal of International Studies, Cilt 17, No 2, 1988.
14. Ayşe Güneş AYATA, “From Euro-Scepticism to Turkey-Scepticism: Changing Political Attitudes on the European Union in Turkey”, Journal of Southern Europe and the Balkans, Cilt 5, No 2, 2003.
15. Gökhan BACIK, Modern Uluslararası Sistem: Köken, Genişleme, Nedensellik, İstanbul, Kaknüs Yayınları, 2007.
16. Meltem Müftüler BAÇ and Lauren M. MCLAREN, “Enlargement Preferences and Policy–Making in the European Union: Impacts on Turkey”, European Integration, Cilt 25, No 1, 2003.
17. Meltem Müftüler BAÇ, “Turkey’s Accession to the European Union: The Impact of the EU’s Internal Dynamics”, International Studies Perspectives, Cilt 9 2008.
18. Rene BARENTS, The Autonomy of Community Law, New York, Kluwer Law International, 2004.
19. Kemal BAŞLAR, “Avrupa Birliğine Katılım sürecinde Türk Anayasa’nın Uyumlaştırılması Sorunu”, , (16. 03. 2009).
20. Can BAYDAROL, “Uluslararası Güncel Sorunlar ve Türkiye-AB İlişkileri”, , (18. 03. 2009).
21. Hartmut BEHR, “Deterritorialisation and the Transformation of Statehood: The Paradox of Globalization”, Geopolitics, Cilt 13, No 2, 2008.
22. Murat BELGE, “AB ve Globalleşme Sürecinde Egemenliğin Dönüşümü ve Ulusal Egemenliğin Geleceği”, Anayasa Yargısı, No 20, 2003.
23. Christopher J. BICKERTON et al., “Introduction: The Unholy Alliance against Sovereignty”, Christopher J. Bickerton et al. (der.), Politics without Sovereignty: A Critique of Contemporary International Relations, New York, UCL Press, 2007.
24. Christopher J BICKERTON. et al., “Politics without Sovereignty”, Christopher J. Bickerton, et al. (der.), Politics without Sovereignty: A Critique of Contemporary International Relations, New York, UCL Press, 2007.
25. Thomas J. BIERSTEKER, “State, Sovereignty and Territory”, Walter Carlsnaes et al. (der.), Handbook of International Relations, London, SAGE, 2002.
26. BODIN Jean, Six Books of the Commonwealth, çev. M. J. Tooley, Oxford, Basil Blackwell, 1955.
27. Judith BUTLER and Gayatri C. SPIVAK, Who Sings the Nation-State? Language, Politics, Belonging, Oxford, Seagull Books, 2007.
28. Joseph CAMILLERI, “Sovereignty Discourse and Practice: Past and Future”, Trudy Jacobsen et al. (der.), Re-envisioning Sovereignty: The End of Westphalia?, Hampshire, Ashgate Publishing, 2008.
29. James A. CAPORASO, “The European Union and Forms of State: Westphalian, Regulatory or Post-Modern?”, Journal of Common Market Studies, Cilt 34, No 1, 1996.
30. Cenap ÇAKMAK, “Human Rights, the European Union and Turkey”, Alternatives: Turkish Journal of International Relations, Cilt 2, No 3&4, 2003.
31. Şaban ÇALIŞ et al., “AB: Tarihi, Kurumları ve Niteliği”, Şaban Çalış et al. (der.), Uluslararası Örgütler ve Türkiye, Konya, Çizgi Kitapevi, 2006.
32. Şaban ÇALIŞ, Türkiye-AB ilişkileri: Kimlik Arayışı, Politik Aktörler ve Değişim, Ankara, Nobel, 2008.
33. İhsan D. DAĞI, “İnsan Hakları ve Demokratikleşme: Türkiye Avrupa Birliği İlişkilerinde Siyasal Boyut.”, Atila Eralp (der.), Türkiye ve Avrupa, Ankara, İmge, 1997.
34. Ahmet DAVUTOĞLU, “Küreselleşme ve AB –Türkiye İlişkileri Çerçevesinde Ulusal Egemenliğin Geleceği”, Anayasa Yargısı, Sayı 20, 2003.
35. Richard DEVETAK, “Incomplete States: Theories and Practices of Statecraft”, John MacMillan ve Andrew Linklater (der.), Boundaries in Question: New Directions in International Relations, London, Pinter, 1995.
36. Jenny EDKINS Jenny and Véronique PIN-FAT, “The Subject of the Political”, Jenny Edkins et al. (der.), Sovereignty and Subjectivity, Boulder, Lynne Rienner, 1999.
37. Jean Bethke ELSHTAIN, “Rethinking Sovereignty”, Francis A. Beer ve Robert Hariman (der.), Post-Realism: The Rhetorical Turn in International Relations, New York, Michigan State University Press, 1996.
38. Yale H. FERGUSON and Richard W. MANSBACH, “The Myths of State Sovereignty”, The Bologna Center Journal of International Affairs, Cilt 10, 2007.
39. Micheal FOWLER and Julie Marie BUNCK, Law, Power, and the Sovereign State: The Evolution and Application of the Concept of Sovereignty, Pennsylvania, Pennsylvania State University Press, 1995.
40. Elisabeth J. FRIEDMAN et al., Sovereignty, Democracy, and Global Civil Society: State-Society Relations at UN World Conferences, New York, Suny Press, 2005.
41. Leslie Friedman GOLDSTEIN, Constituting Federal Sovereignty: The European Union in Comparative Context, Baltimore, JHU Press, 2001.
42. Jonathan GOLUB, “Globalization, Sovereignty and Policy-Making: Insights from European Integration”, Barry Holden (der.), Global Democracy: Key Debates, London, Routledge, 2001.
43. Micheal GOODHART, “Review Essay: Sovereignty: Reckoning What is Real”, Polity, Cilt 34, No 2, 2001.
44. Ece GÖZTEPE, Avrupa Birliği’nin Siyasal Bütünleşmesi ve Egemenlik Yetkisinin Paylaşılması Sorunu, Ankara, Seçkin Yayıncılık, 2008.
45. Heather GRABBE, “European Union Conditionality and the Acquis Communautaire”, International Political Science Review, Cilt 23, No 3, 2002.
46. Haluk GÜNUĞUR,Avrupa Birliği’nin Hukuk Düzeni, Ankara, EKO Yayınları, 2007.
47. Jurgen HABERMAS, “Why Europe Needs A Constitution”, New Left Review, Cilt 11, 2001.
48. Peter Van HAM, European Integration and the Postmodern Condition: Governance, Democracy, Identity, London, Routledge, 2001.
49. Micheal HARDT and Antonio NEGRİ, İmparatorluk, çev. Abdullah Yılmaz, İstanbul, Ayrıntı Yayınları, 2001.
50. James HEARTFIELD, “European Union: A Process without Subject”, Christopher J. Bickerton et al. (der.), Politics Without Sovereignty: A Critique of Contemporary International Relations, New York, UCL Press, 2007.
51. Mehmet Merdan HEKİMOĞLU, “Avrupa Birliği Hukuku ve 1982 Anayasası’na Göre Egemenlik”, Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi (www.e-sosder.com), Cilt 2, Sayı 6, 2003.
52. F. H. HINSLEY, Sovereignty, Cambridge, Cambridge University Press, 1986.
53. Kalevi J. HOLSTI, Taming the Sovereigns: Institutional Change in International Politics, New York, Cambridge University Press, 2004.
54. Wayne HUSON, “Fables of Sovereignty”, Trudy Jacobsen et al. (der.), Re-envisioning Sovereignty: The End of Westphalia?, Hampshire, Ashgate Publishing, 2008.
55. Sibel İNCEOĞLU, “Türkiye: AB’nin Yetkileri Karşısında Nasıl Bir Egemenlik Anlayışı”, , (15. 03. 2009)
56. Robert JACKSON, “Introduction: Sovereignty at the Millennium” Robert Jackson (der.), Sovereignty at the Millennium, London, Blackwell, 1999.
57. Francis Geoffrey JACOBS, The Sovereignty of Law: The European Way, Cambridge, Cambridge University Press, 2007.
58. Trudy JACOBSEN et al., “Introduction”, Trudy Jacobsen et al. (der.), Re-envisioning Sovereignty: The End of Westphalia?, Hampshire, Ashgate Publishing, 2008.
59. Robert JENNINGS, “Sovereignty and International Law”, Gerard Kreijen (der.), State, Sovereignty, and International Governance, Oxford, Oxford University Press, 2002.
60. Rıdvan KARLUK, “Türkiye Yetkilerini Devretmeli”, , (18.03.2009).
61. Özlem KAYGUSUZ, “Türkiye-Avrupa Birliği İlişkilerinin Çıkmazları: Güvenlik, Ulus- Devlet Felsefesi ve Kimlik”, Mülkiye, Cilt XXX, Sayı 251, 2008.
62. Robert O. KEOHANE, “Ironies of Sovereignty: The European Union and the United States”, Journal of Common Market Studies, Cilt 40, No 4, 2002.
63. Robert O. KEOHANE, “Sovereignty, Interdependence, and International Institutions”, Linda MILLER B. ve Michael Joseph SMITH (der.), Ideas and Ideals: Essays in Honor of Stanley Hoffman Boulder, Westview, 1993.
64. Stephen D. KRASNER, “Abiding Sovereignty”, International Political Science Review, Cilt 22, No 3, 2001.
65. Stephen D. KRASNER, “Globalization and Sovereignty”, Dorothy J. Solinger (der.), State and Sovereignty in the Global Economy, London, Routledge, 1999.
66. Stephen D. KRASNER, Sovereignty: Organized Hypocrisy, Princeton, Princeton University Press, 1999.
67. Gary MARKS, “European Integration and the State”, EUI Working Paper, No 95/7, Florence, 1995.
68. Francis McGOWAN, “Globalisation, Regional Integration and the State”, Martin Shaw (der.), Politics and Globalisation: Knowledge, Ethics and Agency, London, Routledge, 1999.
69. Elizabeth MEEHAN, “Member States and the European Union”, Richard English, Charles Townshend (der.), The State: Historical and Political Dimensions, London, Routledge, 1999.
70. Micheal NEWMAN, Democracy, Sovereignty and the European Union, London, C. Hurst & Co. Publishers, 1996.
71. Erdem ÖZLÜK, “Avrupa Kimliğinin Oluşumunda Mental, Suni ve Doğal Sınırların Fonksiyonları”, International Davraz Congress on Social and Economic Issues Shaping the World’s Future, Süleyman Demirel Üniversitesi 24–27 Eylül 2009.
72. Ernst-Ulrich PETERSMANN, “International Activities of the European Union and Sovereignty of Member States”, E. Cannizzaro (der.), The European Union as an Actor in International Relations, The Hague, Kluwer, 2002.
73. Daniel PHILPOTT, “Ideas and Evolution of Sovereignty”, Sohail H. Hashmi (der.), State Sovereignty: Change and Persistence in International Relations, Pennsylvania, Penn State Press, 1997.
74. Daniel PHILPOTT, “Usurping the Sovereignty of Sovereignty”, World Politics, Cilt 53, No 2, 2001.
75. Daniel PHILPOTT, “Westphalia, Authority and International Society”, Political Studies, Cilt 47, No 3, 1999.
76. SASKIA Sassen, Losing Control: Sovereignty in an Age of Globalization, New York, Columbia University Press, 1996.
77. Brian C. SCHMIDT, The Political Discourse of Anarchy: A Disciplinary History of International Relations, New York, State University of New York Press, 1998.
78. Hideaki SHINODA, Re-Examining Sovereignty: From Classical Theory to the Global Age, New York, Palgrave, 2000.
79. Cris SHORE, “Government Without Statehood? Anthropological Perspectives on Governance and Sovereignty in the European Union”, European Law Journal, Cilt 12, No 6, 2006.
80. Luc SINDJOUN, “Transformation of International Relations-Between Change and Continuity: Introduction”, International Political Science Review, Cilt 22, No 3, 2001.
81. Alfred Van STADEN and Hans VOLLAARD, “The Erosion of the State Sovereignty: Towards a Post-Territorial World”, Gerard Kreijen (der.), State, Sovereignty, and International Governance, Oxford, Oxford University Press, 2002.
82. G. Pınar TANK, “The CFSP and the Nation-State”, Kjell A. Eliassen (der.), Foreign and Security Policy in the European Union, SAGE, 1998.
83. R. Bahar ÜSTE, “Türkiye’de Siyasal İktidara Gelen Partilerin AET/AT/AB İlişkileri Hakkındaki Görüşleri ve Yönetim Yapısına Etkileri”, Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, Cilt 8, Sayı 3, 2006.
84. Ole WAEVER, “Identity, Integration and Security: Solving the Sovereignty Puzzle in EU Studies”, Journal of International Affairs, Cilt 48, No 2, 1995.
85. Neil WALKER, “Sovereignty and Differentiated Integration in the European Union”, European Law Journal, Cilt 4, No 4, 1998.
86. R.B.J. WALKER, Inside/Outside: International Relations as Political Theory, Cambridge, Cambridge University Press, 1993.
87. Immanuel WALLERSTEIN, “States? Sovereignty?: The Dilemmas of Capitalists in an Age of Transtion”, Dorothy J. Solinger (der.), State and Sovereignty in the Global Economy, London, Routledge, 1999.
88. Max WEBER, “Politics as a Vocation”, John Dreijmanis (der.), Max Weber's Complete Writings on Academic and Political Vocations, New York, Algora Publishing, 2008.
89. Wouter G. WERNER and Jaap H. De WILDE, “The Endurance of Sovereignty”, European Journal of International Relations, Cilt 7, No 3, 2001.
90. Serap YAZICI, “Avrupa Birliği Süreci: Ulus Devletten Ulusüstü Devlete Geçişte Hukuk Devletinin Değişen İçeriği”, Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Cilt 54, No. 4, 2005.