CONTENT ANALYSIS OF WORKS BY COMPOSERS OF RUMELIAN ORIGIN

Öz

Turkish music constitutes one of the fundamental pillars of Turkish culture. Within Turkish music, the principal element shaping the formation of musical works is the use of makam. A historical overview of Turkish music reveals that, in the transmission of makam knowledge, a master–apprentice training model known as the meşk system was employed, in which musical works functioned as primary pedagogical tools. In this context, composers who produced these works hold particular significance. As a reflection of the multicultural structure of the Ottoman Empire, composers of Rumelian origin made substantial contributions to the Turkish music repertoire. An examination of the repertoire demonstrates that Rumelian-origin composers, who produced a considerable number of works, created compositions that serve as representative examples in the transmission of the Turkish makam system. This study adopts a qualitative methodology and is designed as a case study. The composers were listed alphabetically, and a total of 53 Rumelian-origin composers were identified. Their works were accessed through the archives of the Turkish Radio and Television Corporation (TRT) and the Presidential State Choir. Instrumental (saz) and vocal works were analyzed separately, and the number of compositions in each makam was specified alongside the makam name

Anahtar Kelimeler

• Rumelia
• Composer
• Maqam
• Vocal and Instrumental Work
• Content Analysis

Rumeli Kökenli Bestekârlara Ait Eserlerin İçerik Analizi

Öz

Türk kültürünü meydana getiren en önemli yapı taşlarından birisi Türk müziğidir. Türk müziğinde ise eserlerin oluşmasında başlıca rol oynayan unsur makam kullanımıdır. Türk müziği tarihine bakıldığında makam bilgisinin aktarımı sürecinde, eserlerin birer araç olarak kullanıldığı meşk sistemi adı verilen bir eğitim sisteminin kullanıldığı görülmektedir. Bu bağlamda Türk müziği eserlerini meydana getiren bestekârlar büyük bir önem arz etmektedir. Osmanlı İmparatorluğu’nun çok kültürlü yapısının bir yansıması olarak Rumeli kökenli bestekârlar Türk müziği repertuvarına önemli eserler bırakmıştır. Türk müziği repertuvarında yer alan eserler incelendiğinde sayısı yadsınamayacak kadar fazla eser üretmiş olan Rumeli kökenli bestekârların eserleri, Türk müziği makam yapısının aktarımında örnek teşkil eden eserler olarak da kullanılmaktadır. Bu çalışmanın yöntemi nitel, deseni ise durum çalışmasıdır. Çalışmada bestekârlar harf sırasına göre listelenmiş ve 53 Rumeli kökenli bestekâr tespit edilmiştir. Rumeli kökenli bestekârların eserlerine TRT ve Cumhurbaşkanlığı Devlet Korosu arşivinden ulaşılmıştır. Söz konusu eserler saz ve sözlü eserler biçiminde ayrı olarak ele alınarak hangi makamda kaç eser bestelediği makam isminin yanında belirtilmiştir. Çalışmanın sonucunda, Rumeli kökenli bestekârların sözlü ve saz eserlerinde en çok kullanılan makamların Hicaz ve Nihavend makamı olduğu tespit edilmiştir

Anahtar Kelimeler

• Rumeli
• Bestekâr
• Makam
• Sözlü ve Saz Eseri
• İçerik Analizi.

Kaynakça

1. AK Ahmet Şahin, Türk Mûsikîsi Tarihi, Akçağ Yayınları, Ankara 2009.
2. AKSÜT Sadün, Türk Mûsikîsinin 100 Bestekârı, İnkılâp Kitapevi, İstanbul 1993.
3. BAKTAGİR Göksel, Bestekâr (Bir Ömre Adanmış Beste Hikayeleri), Gülmat Matbaacılık Yayıncılık, İstanbul 2020.
4. BARKÇİN Ş. Savaş, 40 Makam 40 Anlam, Ketebe Yayınları, İstanbul 2019.
5. BEHAR Cem, Aşk Olmayınca Meşk Olmaz, Yapı Kredi Yayınları, İstanbul 2016.
6. BÜKÜLMEZ Haluk, BÜKÜLMEZ DUBAZ İlayda, GÖKSU Arda ve SEKMEN Anıl Nejat, Türk Müziğinde Rumeli Kökenli Bestekârlar, Gece Kitaplığı, Ankara 2024.
7. BÜYÜKÖZTÜRK Şener, ÇAKMAK Ebru Kılıç, AKGÜN Özcan Erkan, KARADENİZ Şirin ve DEMİREL Funda, Bilimsel Araştırma Yöntemleri, Pegem Akademi, Ankara 2014.
8. HELVACI Oktay, “20. yy Türk Müziğine Farklı Bir İz Bırakan M. Reşat Aysu’nun Hayatı ve Bestecilik Kimliği” Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, c. 26/ sy. 3 (2006), ss. 29-35.

9. KAÇAR Gülçin Yahya, Türk Mûsikîsi Üzerine Görüşler (Analiz ve Yorumlar), Maya Akademi Yayıncılık, Ankara 2012.
10. KAÇAR Gülçin Yahya, Türk Mûsikîsi Rehberi, Maya Akademi Yayıncılık, Ankara 2012.
11. KARADENİZ M. Ekrem, Türk Mûsikîsinin Nazariye ve Esasları, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, Ankara 1965.
12. KOCA Fatih, Hafız Mûsikîşinaslar, Ted Matbaacılık, Ankara 2021.
13. KRIPPENDORFF Klaus, Content Analysis: An introduction to its Methodology, Sage 2013.
14. ÖZALP M. Nazmi, Türk Mûsikîsi Tarihi, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 2000.
15. ÖZTUNA Yılmaz, Türk Mûsikîsi Ansiklopedisi, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1969.
16. ULUDERE Ahmet Özden, Edirneli Bestekârlar, Ceren Yayıncılık, Edirne 2015.
17. YURDACAN Bayram, Türk Mûsikîsi Tarihi ve Bestekârları, Akademisyen Kitapevi, Ankara 2019.