YAŞAR KEMAL “HÜYÜKTEKİ NAR AĞACI” İLE CENGİZ AYTMATOV “BEYAZ GEMİ” ÜZERİNE BİR EKOELEŞTİRİ DENEMESİ

Ekoeleştiri yirminci yüzyılın sonlarına doğru ortaya çıkan çevre sorunlarına karşı edebiyatın bir tepkisi olarak ortaya çıkmış ve edebiyatın insanlar üzerindeki etkisini ön plana çıkarıp çevre bilincini oluşturarak doğanın zarar görmesini engellemeyi amaçlar. Doğayı ve doğada bulunan canlıları edebiyat yoluyla inceleyen ekoeleştiri, edebi eserlerde geleneksel doğa kavramını yıkarak bilimsel bir çevre görüşünün kabul edilmesini sağlar. Doğa, doğanın ele alınış biçimi, doğa tasvirleri ve insanın çevresinde var olan her şey ekoeleştirinin araştırma alanına girer ve böylelikle doğa, eserlerde arka plan olarak kalmaktan çıkar ve özne durumuna yerleşir.  İnsanın fiziksel çevresiyle olan ilişkilerini ve doğaya olan bakışını değiştirme amacı güden ekoeleştiri, insan eliyle oluşan doğa katliamını oluşan yeni bilinçle önlemeyi bekler.

Çalışmamızda yarattıkları eserde doğayı nesneden çok özne yerine koyan, Yaşar Kemal’in “Hüyükteki Nar Ağacı” ve Cengiz Aytmatov’un “Beyaz Gemi” eserlerine ekoeleştiri perspektifinden bakmaya çalışacağız.