H.1105 / M.1693-94 TARİHLİ VE 03648 NUMARALI MALİYEDEN MÜDEVVER DEFTERE GÖRE; KARİNABAD KAZASINDA CİZYE UYGULAMASI
Öz
Menşei Eski Mısır ve Sasanilere kadar giden Cizye, İslam Devletlerinde zımmi statüsünde yaşayan gayrimüslim reayadan alınan baş vergisidir. Bu çalışmada Hicri 1105 ve Miladi 1693-94 tarihli MAD.d. 03648 Maliyeden Müdevver Defter’deki veriler ışığında günümüzde Bulgaristan toprakları içerisinde yer alan Karinabad’ın cizye mükellefi gayrimüslim nüfusu ile ekonomik statülerini ve Karinabad Kazası’nın tahmini cizye gelirleri incelenmiştir. Defterdeki verilere göre; 1691 yılındaki köklü cizye reformundan 3 yıl sonra yapılan sayımlar Karinabad Kazası’nın cizye mükelleflerinin çoğunluğunun kırsalda yaşadığı ve evsat (orta halli) statüsünde olduğu belirlenmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- KAYNAKÇABECKER, C.H., “Cizye”, İ.A., C.III, Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları, Eskişehir 1997, ss.199-201.B.O.A. MAD.d. : 03648.CEBECİ, Ahmet, “Silistre Sancağı Vakıfları ve H.1006 (1597-1598) Tarihli Silistre Livası Vakıf Defteri (No:561)”, Vakıflar Dergisi, Sayı XX, Ankara 1998, ss.453-466.ÇAĞATAY, Neşet, “Osmanlı İmparatorluğunda Reayadan Alınan Vergi ve Resimler”, Ankara Üniversitesi, DTCFD, Cilt V, Ankara 1947, ss.483-511.DEVELLİOĞLU, Ferit, Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lûgat, yaz.haz. Aydın Sami Güneyçal, Aydın Kitabevi Yayınları, Ankara 2003.D.İ.A. KOMİSYON, “Eşrefî”, D.İ.A., C.11, İstanbul 1995, s.477.DUKA, Ferit, “XV.-XVIII.Yüzyıllarda Arnavut Nüfusunun İslamlaşması Süreci Üzerine Gözlemler”, Ankara Üniversitesi Osmanlı Tarihi Araştırma ve Uygulama Dergisi, Sayı 2, Ankara 1991, ss.63-71.ERKAL, Mehmet, “Cizye”, D.İ.A., C.8, İstanbul 1993, ss.42-45.FODOR, Pal, “Osmanlı-Avusturya Savaşları Öncesi Osmanlı Diplomasisi (1593-1606)”, Osmanlı, C.I, Ankara 1999, ss.452-455.HALAÇOĞLU, Yusuf, “Klâsik Dönemde Osmanlı Devlet Teşkilatı”, Türkler, C.IX, Ankara 2002, ss.795-839.https://de.wikipedia.org/wiki/Karnobat, E.T. 10.04.2019.İNALCIK, Halil, “Osmanlılar’da Cizye”, D.İ.A., C.8, İstanbul 1993, ss.45-46.______________, “Murad I”, D.İ.A., C.31, İstanbul 2006, ss.156-164.JORGA, Nicolae, Osmanlı İmparatorluğu Tarihi, çev. Nilüfer Epçeli, C.I, Yeditepe Yayınevi, İstanbul 2009.KIEL, Machiel, “Karinâbâd”, D.İ.A., C.24, İstanbul 2001, ss.490-492.NEDKOFF, Boris Christoff, “Osmanlı İmparatorluğunda Cizye (Baş Vergisi)”, çev. Şinasi Altundağ, Belleten, C.VIII, Sayı XXXII, Ankara 1944, s.499-652.PAKALIN, Mehmet Zeki, Osmanlı Tarih Deyimleri ve Terimleri Sözlüğü, C.I, Milli Eğitim Basımevi, İstanbul 1983.PAMUK, Şevket, “Kuruş”, D.İ.A., C.26, Ankara 2002, ss.458-459.RÖHRBORN, Klaus, “Die Emanzipation der Finanzbürokratie im Osmanischen Reich (Ende 16.Jahrhundert)”, Zeitschrift der Morgenländischen Gesellschaft, Vol.122, 1972, ss.119-120.SAHİLLİOĞLU, Halil, “Esedi”, D.İ.A., C.11, İstanbul 1995, ss.368-369. UZUNÇARŞILI, İsmail Hakkı, Osmanlı Tarihi, C.I, Türk Tarih Kurumu Basımevi, Ankara 2003.VEINSTEIN, Gilles, “XVI.Yüzyılda Karadeniz’in Kuzeyindeki Steplerde Bulunan Osmanlı Kolonizasyon Çiftlikleri”, çev. Yavuz Cezar, İstanbul Üniversitesi, İktisat Mecmuası, C.43, Prof. Dr. S.F. Ülgener’e Armağan, İstanbul 1987, ss.79-109.YEL, A.Murat ve M.Sabri Küçükaşçı, “Mahalle”, DİA, C.27, Ankara 2003, ss.323-326.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Mustafa Işık
*
0000-0002-1241-1486
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
27 Ekim 2019
Gönderilme Tarihi
6 Eylül 2019
Kabul Tarihi
18 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019 Cilt: 2 Sayı: 4