Araştırma Makalesi

XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653)

Cilt: 4 Sayı: 8 30 Ekim 2021
PDF İndir

XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653)

Öz

Boğdan tarihinde yaklaşık yarım asır görev yapmış olan “Movileşti” hanedanlığının ardından iktidara gelen Vasile Lupu, XVII. yüzyılda en uzun süre görev yapmış bir voyvodadır. Osmanlı sadrazamı Tabanıyassı Mehmed Paşa’nın önerileriyle voyvodalığa geldiğinden beri çevresinde bulunan Osmanlı-Lehistan ve Kırım Tatarlarına karşı iyi bir denge siyaseti gütmüştür. Ancak kısa bir süre sonra Eflak tahtını alma sevdasına kapılmış ve bu yönde Eflak voyvodası Matei Baserab ile ikili mücadelelere girişmiştir. Vasile Lupu’nun Eflak’a yönelik ilk ciddi girişimi 1639 yılına Eflak bölgesinde bulunan Nenişori civarında gerçekleşmiş ve bu mücadeleden mağlup olarak ayrılmıştır. Erdel Prensi Gheorhe Rakoczy’in aracı olmasıyla birlikte iki taraf arasında bir müddet barış havası esmiştir. Eflak üzerine bir sefer yapacağı sıra Boğdan’da kendisine karşı Gheorghe Ştefan önderliğinde bir muhalif grup çıkmış ve bunlara karşı savaşı göze alamayarak Hotin’e kaçmıştır. Daha sonra Kazak Hatman Timuş Hmelnițki ile birlikte Boğdan’a gelerek bu isyancı grupları dağıtmıştır. G. Ştefan’ın Eflak’a sığınmasını fırsat bilerek 1653 yılında Eflak’a yeniden savaş ilan etmiş ve bu sefer Finta yakınlarında yapılan bu mücadeleyi kaybederek Boğdan’da kendi sonunu hazırlamıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. TSMA, nr. 747/60; 476/3; 746/54; 476; 695/20. A. D. Xenopol, Istoria Românilor, Vol: VII (Dela Matei Basarab și Vasile Lupu Pânâ la Brancovanu 1633-1689), Editura Cartea Româneascâ, Bucureşti.
  2. ANDEA, Avram, Susana Andea, Constantin Bălan v.d., Istoria Românilor, Vol. V (O Epoca de Înnori în Spirit European 1601-1711/1716), Editura Enciclopedică, Bucureşti, 2003.
  3. Andrei Veress, Documente Privitoare la Istoria Ardealului, Moldovei şi Țării Românești: Acte şi Scrisori, Vol. IX (1614-1636), Cartea Romănească, Bucureşti, 1937.
  4. CANTEMİR, Dimitrie, Descrierea Moldovei, Editura Litera, Chişinău, 2001.
  5. CANTACUZİNO, Gheorghe, Mihai Maxim vd., Istoria Militară A Poporului Romăn, Epoca De Glorie A Oastei Celei Mari. A Doua Jumătate A Secolului Al XIV-lea-Prima Jumătate A Secolului Al XVI-lea, Vol: III, Editura Militară, București, 1987.
  6. Călători Străini Despre Țările Române, (volum ingrijit de Maria Holban şi colab.), Vol. V, Editura Științifică, București, 1973.
  7. CİOBANU, Veniamin, Politică și Diplomație în Secolul Al XVII-lea, Țarile Romăne În Raporturile Polono-Ottomano-Habsburgice (1601-1634), Editura Academiei Romăne, Bucureşti, 1994.
  8. CİOBANU, Veniamin, în Politica Est-Central Eupeană 1648-1711, Institutul European, Iaşi 1997.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2021

Gönderilme Tarihi

2 Temmuz 2021

Kabul Tarihi

23 Ağustos 2021

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 4 Sayı: 8

Kaynak Göster

APA
Heper, Y. (2021). XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653). Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, 4(8), 349-370. https://doi.org/10.32953/abad.961340
AMA
1.Heper Y. XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653). abad. 2021;4(8):349-370. doi:10.32953/abad.961340
Chicago
Heper, Yusuf. 2021. “XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653)”. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi 4 (8): 349-70. https://doi.org/10.32953/abad.961340.
EndNote
Heper Y (01 Ekim 2021) XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653). Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi 4 8 349–370.
IEEE
[1]Y. Heper, “XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653)”, abad, c. 4, sy 8, ss. 349–370, Eki. 2021, doi: 10.32953/abad.961340.
ISNAD
Heper, Yusuf. “XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653)”. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi 4/8 (01 Ekim 2021): 349-370. https://doi.org/10.32953/abad.961340.
JAMA
1.Heper Y. XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653). abad. 2021;4:349–370.
MLA
Heper, Yusuf. “XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653)”. Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi, c. 4, sy 8, Ekim 2021, ss. 349-70, doi:10.32953/abad.961340.
Vancouver
1.Yusuf Heper. XVII. YÜZYILIN ORTALARINDA BİR BOĞDAN VOYVODASI : VASİLE LUPU (1634-1653). abad. 01 Ekim 2021;4(8):349-70. doi:10.32953/abad.961340

                                                                                                                                                                    download?token=eyJ1aWQiOjMwNjQ1NCwiYXV0aF9yb2xlcyI6WyJST0xFX0xBWU9VVF9FRElUT1IiLCJST0xFX0NPUFlFRElUT1IiLCJST0xFX1BST09GUkVBREVSIiwiUk9MRV9TRUNSRVRBUlkiLCJST0xFX1VTRVIiXSwiZW5kcG9pbnQiOiJqb3VybmFsIiwib3JpZ2luYWxuYW1lIjoiaW1hZ2UucG5nIiwicGF0aCI6IjRlMjkvOWQzNS84ZTMyLzY5YTk1Nzc1N2Y1YTcxLjg2NDU0MzAyLnBuZyIsImV4cCI6MTc3MjcwOTI1Mywibm9uY2UiOiJiZTg5NGZmMjUzZGU0MTdhYTM1MGY3MzMzYWNjYTFhMyJ9.NeeMVr7G1BiXKE70FjNXySOeybX8kX5T_ZKPRrqH2sQ

               Anadolu ve Balkan Araştırmaları Dergisi tarafından yayıma kabul edilen çalışmalar Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası (CC BY-NC 4.0) lisansı ile yayımlanır.