İKLİM GÖÇMENLERİ; HUKUKİ STATÜSÜ PROBLEMİ, DEVLETLERİN KORUMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ
Öz
İnsan faaliyetleri veya doğa olayları sebebiyle ortaya çıkan iklim değişikliği, kişilerin ülke içinde veya dışında yer değiştirmesine sebep olmaktadır. Yakın gelecekte münferit veya kitlesel göçlerin en önemli nedeni iklim değişikliği olacaktır. İklim değişikliklerinden etkilenerek yer değiştiren insanlar literatürde “iklim mültecileri”, “çevre mültecileri” veya “iklim göçmenleri” olarak anılmaktadır. Bu kişilerin hukuki statüsü ve devletlerin iklim göçmenlerine koruma sağlama yükümlülüğü bulunup bulunmadığı gibi bazı konular ise halen belirsizdir. Çalışmada iklim değişikliği sebebiyle bulundukları ülkeyi terk ederek başka bir ülkeye giden milletlerarası iklim göçmenlerine ilişkin bazı konular üzerinde durulacaktır.
Bu bağlamda iklim değişikliği ve göç ilişkisi hakkında kısaca bilgi verilecektir. Devamında iklim değişikliği sebebiyle bulunduğu yeri terk ederek başka bir ülkeye giden kişilerin Cenevre Konvansiyonu ve Türk hukukuku bakımından ‘mülteci’ olarak kabul edilip edilmeyeceği ile Türk hukukunda bu kişileri koruyacak bir koruma mekanizması bulunup bulunmadığı incelenecek ve iklim değişikliği ve göçe ilişkin milletlerarası alanda yapılan çalışmalar hakkında genel bilgi verilerek, devletlerin iklim göçmenlerine koruma sağlama yükümlülüğü üzerinde durulacaktır. Çalışmanın son bölümünde ise iklim göçmenlerine koruma sağlanmasına yönelik çözüm önerileri değerlendirilecektir.
Anahtar Kelimeler
İklim değişikliği, iklim göçmenleri, iklim mültecileri, çevre mültecileri, uluslararası koruma
Kaynakça
- Akbaş, İsmet. “İklim Değişikliği ve İklim Mültecileri: Genel Bir Bakış.” Social Sciences Studies Journal 4, no. 4 (2018): 5159-5172.
- Aminzadeh, Sara C. “A Moral Imperative: The Human Rights Implications of Climate Change.” Hastings International and Comparative Law Review 30, no. 2 (Winter 2007): 231-265.
- Bakker, Christine. “Limits and Potentialities of the Human Rights Protection System.” içinde Climate Change And Human Rights, an International and Comparative Law Perspective, Editörler Ottavio Quirico ve Mouloud Boumghar, 71-88. Routhledge, 2016.
- Bayata Canyaş, Aslı. “Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunu Kapsamındaki Geri Gönderme Yasağının Uygulanma Koşullarının AİHM Kararları Çerçevesinde İrdelenmesi.” Hacettepe HFD 5, no. 1 (2015): 73-90.
- Başoğlu, Aykut. “Küresel İklim Değişikliğinin Ekonomik Etkileri.” Sosyal Bilimler Dergisi, no. 7 (2014): 175-196.
- Biermann, Frank ve Ingrid Boas. “Protecting Climate Refugees: The Case for a Global Protocol.” Environment: Science and Policy for Sustainable Development 50, no. 6 (2008): 8-17. (Climate Refugees)
- Biermann, Frank ve Ingrid Boas. “Preparing for a Warmer World: Towards a Global Governance System to Protect Climate Refugees.” Global Environmental Politics 10, no. 1 (February 2010) : 60-88. (Warmer World)
- Burkett, Maxine. “Legal Rights and Remedies.” içinde The Law of Adaptation to Climate Change, US and International Aspects, Editörler Michael B. Gerrard ve Katrina Fischer Kuh. ABA Publishing, 2012.
- Castellano, Rachel, Nives Dolšak ve Aseem Prakash. “Willingness to Help Climate Migrants: A Survey Experiment in the Korail Slum of Dhaka, Bangladesh.” PLoS ONE 16, no. 4 (2021). https:// doi.org/10.1371/journal.pone.0249315.
- Cooper, Jessica B. “Environmental Refugees: Meeting the Requirements of the Refugee Definition.” New York University Environmental Law Journal 6, no. 2 (1998): 480-530.