DEPREMİN TACİRİN BASİRETLİ BİR İŞ ADAMI GİBİ DAVRANMA YÜKÜMLÜLÜĞÜNE ETKİSİ
Öz
Her doğal afet gibi deprem de bazı olumsuz ekonomik etkilere ve bu ekonomik etkilerin sebep olduğu hukuki sonuçlara yol açmaktadır. Depremin yarattığı olumsuz sonuçlar, yalnızca tüketicilere değil, ticari faaliyet yürüten gerçek ve tüzel kişilere de tesir etmektedir. Bu bağlamda tacirlerin depremi mücbir sebep olarak değerlendirmek suretiyle, borçlarının ifasının ve yükümlülüklerinin yerine getirilmesinin mümkün olmadığını/olamayacağını ileri sürdüğü bilinmektedir. Oysa TTK m. 18 f.2 bir ticari faaliyet ile iştigal eden her gerçek ve tüzel kişi için objektif niteliği haiz bir ölçüt olarak basiretli bir iş adamı gibi davranma yükümlülüğü getirmektedir. Bu yükümlülük, alelade kişiler için mücbir sebep teşkil eden depremin, tacirler bakımından mücbir sebep sayılmamasına neden olabilmektedir. Çalışmada tüm faaliyetlerinde basiretli bir iş adamı gibi davranmakla yükümlü olan tacirin, deprem öncesinde ve sonrasındaki yükümlülükleri incelenmiştir.
Anahtar Kelimeler
tacir, tacirin yükümlülükleri, basiretli bir iş adamı gibi davranma, özen yükümlülüğü, deprem
Kaynakça
- Antalya, O. Gökhan. Borçlar Hukuku Genel Hükümler Borçların İfası Borçların İfa Edilmemesinin Sonuçları V/1,3. 2. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2019.
- Arkan, Sabih. Ticari İşletme Hukuku. 28. Baskı, Ankara: BTHAE Yayınları, 2022.
- Ayhan, Rıza, Hayrettin Çağlar ve Mehmet Özdamar. Ticari İşletme Hukuku.14. Baskı, Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
- Bahtiyar, Mehmet, Ali Ayli, Mehmet F. Şua ve Argun Karamanlıoğlu. Ticari İşletme Hukuku. 1.Baskı, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım, 2022.
- Bilgili, Fatih ve Ertan Demirkapı. Ticari İşletme Hukuku, 6. Baskı. Bursa: Dora Yayınları, 2016.
- Bingöl, Muhammet Emin. Basiretli İş Adamı Gibi Hareket Yükümlülüğü: Özellikle Tacirin Ücret ve Cezai Şartın İndirilmesini İsteyememesi. İstanbul: On İki Levha Yayıncılık, 2018.
- Bozer, Ali ve Celal Göle. Ticari İşletme Hukuku. 6. Baskı, Ankara: BTHAE Yayınları, 2020.
- Bozkurt, Tamer. Ticari İşletme Hukuku. 4. Baskı, Ankara: Yetkin Yayınları, 2022.
- Can, Ozan. Basiretli Tacir (Basiretli İş İnsanı) Gibi Hareket Etme Yükümlülüğü. Ankara: Adalet Yayınevi, 2022.
- Çetiner, Selma ve Armağan Ebru Bozkurt Yüksel. Ticari İşletme ve Şirketler Hukuku. 5. Baskı, Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.