HAKSIZ FİİL HUKUKU BAĞLAMINDA CEZALANDIRICI TAZMİNAT: TARİHSEL GELİŞİMİ, TÜRK HUKUKUNDAKİ YERİ VE TÜRK HUKUKUNDA KULLANILMASINA İLİŞKİN BİR ÖNERİ
Öz
Cezalandırıcı tazminat; İngiltere’de ortaya çıkmış ve günümüzde Birleşik Krallık, ABD ve Avustralya gibi Anglo-Amerikan hukuk sistemini benimsemiş ülkelerde uygulanan, haksız fiilin failinin ortaya çıkan zarardan daha yüksek miktarda bir tazminat ödemeye mahkum edilmesine imkan veren bir kurumdur. Bu yönüyle ortaya çıkan zararın hükmedilecek olan tazminatın üst sınırını oluşturduğu Türk haksız fiil hukukuna uzaktır. Ancak son yıllarda cezalandırıcı tazminat Türk hukukunda da tartışılmaya başlanmış ve cezalandırıcı tazminatı anımsatan bazı hükümler hukukumuza girmiştir. Bu çalışmada öncelikle cezalandırıcı tazminat kurumunun ortaya çıkışı, söz konusu kuruma yüklenmiş işlevler ve bu kuruma yönelik bazı itirazlar ele alınacaktır. Sonrasında ise cezalandırıcı tazminat kurumunun Türk hukukundaki yeri tartışılacak ve bu bağlamda hukukumuzda yer alan ve cezalandırıcı tazminata benzeyen hükümler incelenecektir. Son olarak da cezalandırıcı tazminatın hukukumuzda nasıl kullanılabileceğine ilişkin bir öneri ileri sürülecektir.
Anahtar Kelimeler
cezalandırıcı tazminat, haksız fiil, Rekabetin Korunması Hakkında Kanun, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu, hakaret suçu.
Kaynakça
- Aydın, Devrim, “Türk Ceza Kanunu’nda Hakaret Suçu.” Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi, Cilt 19, Sayı 2, 2013, s.879-918.
- Cömert-Akbay, Büşra, “Türk Rekabet Hukukunda Özel Hukuk Cezası”, Ticaret ve Fikri Mülkiyet Hukuku Dergisi, Cilt 4, Sayı 2, 2018, s.149-174.
- Demirci, Metin, Rekabet Hukukunun İhlalinden Doğan Tazminat Sorumluluğunun Hukuki Niteliği (Yüksek Lisans Tezi), Ankara, Hacettepe Üniversitesi, 2019.
- Ekşi, Nuray, “Yargıtay Kararları Işığında Yabancı Hakem Kararlarının Tenfizinde Kamu Düzeni”, Public and Private International Law Bulletin Cilt 40, Sayı 1, 2020, s.143-201.
- Güleryüz, M. Tarık ve Ayça Zorluoğlu-Yılmaz, “Bir Anglo–Amerikan Hukuku Müessesesi Olarak Cezalandırıcı Tazminatın Bazı Türk Hukuku Müesseseleri ile Mukayesesi”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, Sayı 141, 2019, s.325-362.
- Oral, Tuğçe ve Eylem Baş, “Hakaretin Suç Olmaktan Çıkarılması ve İkame Yaptırım Önerisi: Özel Hukuk Cezası”, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, Cilt 14, Sayı 53, 2023, s.475-548.
- Owen, David G., “A Punitive Damages Overview: Functions, Problems and Reform”, Villanova Law Review, Sayı 39, 1994, s.363-414.
- Özden-Merhacı, Selin, Karşılaştırmalı Hukukta Cezalandırıcı Tazminat (Doktora Tezi), Ankara, Ankara Üniversitesi, 2012.
- Reisoğlu, Sefa, Borçlar Hukuku Genel Hükümler, İstanbul, Beta, 2004.
- Şanlı, Cemal, Emre Esen ve İnci Ataman-Figenmeşe, Milletlerarası Özel Hukuk, İstanbul, Seçkin, 6. Baskı, 2018.