ÇOKYÖNLÜ GERÇEKLİKLER: ANAYASA MAHKEMESİ VE YARGITAY ARASINDAKİ İHTİLAF ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME
Öz
Atalay vakası Türkiye’de devlet otoritesi ile bireysel haklar arasındaki gerilimin bir tezahürüdür. Atalay vakası hukuki ve siyasi olmak üzere genellikle iki farklı perspektiften ele alınmaktadır. Oysa bu vaka farklı bakış açılarıyla da incelenebilir. Bu çerçevede Upendra Baxi’nin “çokyönlü anayasacılık” görüşü farklı mercekten konuyu ele alabilecek yaklaşımlardan biridir. Baxi, çeşitli bakış açılarının anayasal ve toplumsal tartışmaları nasıl şekillendirdiğine dair bir analiz sunmakta ve bu bağlantıların karmaşık doğasını vurgulamaktadır. Bu çalışmada, Atalay vakası merceğinden Türkiye’deki anayasa yorumunun dinamiklerini inceleyen nitel analitik bir yaklaşım izlenmektedir. Anayasa Mahkemesi ve Yargıtay arasındaki ihtilaf gözden geçirilmekte ve siyasi çevrelerin, resmi ideolojinin ve sivil toplum katılımının etkisi ele alınmaktadır. Çokyönlü anayasacılık fikrinden yola çıkarak farklı yorumların, anayasa yorumunun karmaşık çok yönlü doğasından kaynaklandığı, gelecekte de bu gibi gerilimlerle karşılaşılacağı sonucuna varılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
Çokyönlü anayasacılık, anayasa yorumu, Şerafettin Can Atalay, Anayasa Mahkemesi, Yargıtay
Kaynakça
- Akçil, Yılmaz, “Bireysel Başvuru Kararlarının Subjektif ve Objektif Etkisinin İdari Yargı Yönünden İncelenmesi”, Anayasa Yargısı, Cilt 39, Sayı 1, 2022, s.1-45.
- Arslan, Zühtü, Anayasa Teorisi, Ankara, Seçkin, 2. Baskı, 2008.
- Aydın, Oya ve Özlem Kaygusuz, “Yargıtay Kararı ve Türkiye’de Siyasi Anayasasızlaştırma”, Birikim, 14 Kasım 2023 (https://birikimdergisi.com/guncel/11548/yargitay-karari-ve-turkiyede-siyasi-anayasasizlastirma) (E.T.: 05.09.2024).
- Baxi, Upendra, “Constitutionalism as a Site of State Formative Practices,” Cardozo Law Review, Cilt 21, Sayı 4, Şubat 2000, s.1183-1210.
- Baxi, Upendra, “Nihilism, Contradictions, and Anomie In New Constitutionalism: A View from India”, in Boaventura de Sousa Santos, Sara Araújo ve Orlando Aragón Andrade (Ed.), Decolonizing Constitutionalism Beyond False or Impossible Promises, New York, Routledge, 1. Baskı, 2024, s.60-79.
- Baxi, Upendra, “Postcolonial Legality: A Postscript From India”, Law and Politics in Africa, Asia and Latin America, Cilt 45, Sayı 2, 2012, s.178-194.
- Baxi, Upendra, “Postcolonial Legality”, in Henry Schwarz ve Sangeeta Ray (Ed.), A Companion to Postcolonial Studies, Oxford, Blackwell Publishing, 1. Baskı, 2005, s.540-555.
- Baxi, Upendra, “Preliminary Notes on Transformative Constitutionalism”, in Oscar Vilhena, Upendra Baxi ve Frans Viljoen (Ed.), Transformative Constitutionalism: Comparing the Apex Courts of Brazil, India and South Africa, Johannesburg, The Pretoria University Law Press, 1. Baskı, 2013, s.19-47.
- Baxi, Upendra, “The Promise and Peril of Transcendental Jurisprudence: Justice Krishna lyer’s Combat with the Production of Rightlessness in India”, in C. Raj Kumar ve K. Chockalingam (Ed.), Human Rights, Justice, and Constitutional Empowerment, New Delhi, Oxford University Press, 1. Baskı, 2007, s.3-25.
- Demirkent, Dinçer, “Yargı darbesi mi?”, Gazete Duvar, 10 Kasım 2023 (https://www.gazeteduvar.com.tr/yargi-darbesi-mi-makale-1646560) (E.T.: 04.09.2024).