Araştırma Makalesi

YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

Cilt: 84 Sayı: 4 30 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Yapay zeka hukuk dünyasında hızlı ve önemli gelişmelere sahne olurken, “halüsinasyon” adı verilen teknik bir problemle adaleti temelinden sarsmaktadır. İnandırıcı bir üslupla var olmayan mahkeme kararları, uydurma kanun hükümleri, hayali doktrin atıfları üretebilen yapay zeka, denetimsiz kullanıldığında avukatları ağır yaptırımlarla karşı karşıya bırakabilmektedir. Nitekim ABD, İngiltere ve Fransa’daki davalar, yapay zekanın uydurduğu sahte atıfları kontrol etmeden mahkemeye dilekçe sunan avukatların ciddi sorunlarla karşılaştıklarının çarpıcı örneklerini teşkil etmektedir. Türk hukukunda da avukatlar, dürüst davranma ve özen yükümlülüğü gereği sunulan her bilginin doğruluğunu büyük bir hassasiyetle denetlemekle mükelleftir. Çalışmamızda yapay zekanın etik kurallar çerçevesinde yardımcı birer araç olarak kullanılabileceğini ancak denetimsiz kullanılamayacağını savunmaktayız. Anayasa Mahkemesi kararı üzerine güncellenen 19 Mart 1969 tarih ve 1136 sayılı Avukatlık Kanunundaki disiplin hükümleri çerçevesinde, bu yanıltıcı kullanımın en azından kınama cezasıyla, fakat esas olarak her yıl yeniden değerleme oranına göre artırılarak uygulanacağı belirtilen en yüksek para cezası miktarıyla yaptırıma tabi tutulması gerekmektedir. Bu konuda TBB ile il barolarına büyük bir sorumluluk düşmektedir ve yapay zekanın dilekçelerdeki yanıltıcı kullanımı toplumun adalete güvenini zedeleyen ciddi bir disiplin suçu olarak görülmelidir.

Anahtar Kelimeler

Avukatlık ve yapay zeka, yapay zeka halüsinasyonu, avukatların disiplin sorumluluğu, yanıltıcı dilekçe, avukatlık mesleğinin yükümlülükleri

Kaynakça

  1. Akgüner, Tayfun, İdare Hukuku. Der Yayınları, 2021.
  2. Akil, Cenk, “Türkiye Barolar Birliği Disiplin Kurulu Kararları Işığında Avukatın Görevini Özenle Yerine Getirme Yükümlülüğü”, Hacettepe Hukuk Fakültesi Dergisi, 2, Sayı 1 (2012), 11-26.
  3. Akyılmaz, Bahtiyar, “Anayasal Esaslar Çerçevesinde Kamu Personeli Disiplin Hukuku ve Uygulamadaki Sorunlar”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6, Sayı 2, (2002), https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/789876, (Erişim Tarihi: 05.05.2026).
  4. Akyılmaz, Bahtiyar, Murat Sezginer ve Cemil Kaya, Türk İdare Hukuku. Seçkin Yayıncılık, 2025.
  5. Aslan, Kemale Leyla ve Ahmet Alper Güler, “Vekilin Özen Yükümlülüğü ve Basiretli Vekil Kavramı”, İstanbul Aydın Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 6, Sayı 1 (2020), 51-72.
  6. Atay, Ender Ethem, İdare Hukuku. Turhan Kitabevi, 2021.
  7. Avcı, Mustafa, Türkiye’de Kamu Kurumu Niteliğindeki Meslek Kuruluşları. Adalet Yayınevi, 2012.
  8. Başpınar, Veysel, “Avukatın Özen Borcu”, Gazi Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 12, Sayı 1-2 (2008), 39-62.
  9. Çağlayan, Ramazan, İdare Hukuku Dersleri. Adalet Yayınevi, 2021.
  10. Çiftcioğlu, Cengiz Topel, “Mesleki Sorumlulukları Boyutuyla Avukatların Görev Suçları ve Yargılanma Usulü”, İstanbul Kültür Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 23, Sayı 1 (2024), 77-109.

Kaynak Göster

APA
Yardımcıoğlu, M. (2026). YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Barosu Dergisi, 84(4), 2431-2488. https://doi.org/10.30915/abd.1966667
AMA
1.Yardımcıoğlu M. YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ. ABD. 2026;84(4):2431-2488. doi:10.30915/abd.1966667
Chicago
Yardımcıoğlu, Murathan. 2026. “YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Barosu Dergisi 84 (4): 2431-88. https://doi.org/10.30915/abd.1966667.
EndNote
Yardımcıoğlu M (01 Ekim 2026) YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ. Ankara Barosu Dergisi 84 4 2431–2488.
IEEE
[1]M. Yardımcıoğlu, “YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ”, ABD, c. 84, sy 4, ss. 2431–2488, Eki. 2026, doi: 10.30915/abd.1966667.
ISNAD
Yardımcıoğlu, Murathan. “YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Barosu Dergisi 84/4 (01 Ekim 2026): 2431-2488. https://doi.org/10.30915/abd.1966667.
JAMA
1.Yardımcıoğlu M. YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ. ABD. 2026;84:2431–2488.
MLA
Yardımcıoğlu, Murathan. “YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ”. Ankara Barosu Dergisi, c. 84, sy 4, Ekim 2026, ss. 2431-88, doi:10.30915/abd.1966667.
Vancouver
1.Murathan Yardımcıoğlu. YAPAY ZEKANIN AVUKATLARCA MAHKEMEYE SUNULAN DİLEKÇELERDE YANILTICI KULLANIMININ AVUKATLIK KANUNUNUN DİSİPLİN HÜKÜMLERİ ÇERÇEVESİNDE DEĞERLENDİRİLMESİ. ABD. 01 Ekim 2026;84(4):2431-88. doi:10.30915/abd.1966667