Dış Ticaret İşlemlerine Konulan Ek Mali Yükümlülüklerde Öngörülebilirlilik İlkesi Üzerine Bir Deneme

Parliaments have the power to legislate the taxes under the principle of the legality of the taxation. However, depending on progress of the economy and democracy, taxation power could be share with the council of ministers. Taxes, fees, duties, and other such financial liabilities shall be imposed, amended, or revoked by law. (Paragraph 3 of the article 73 of the 1982 Constitution of Turkish Republic) The Council of Ministers may be empowered to amend the percentages of exemption, exceptions and reductions in taxes, fees, duties and other such financial liabilities, within the minimum and maximum limits prescribed by law. (Paragraph 4 of the article 73 of the 1982 Constitution of Turkish Republic) On the other hand in order to regulate foreign trade for the benefit of the economy of the country, the Council of Ministers may be empowered by law to introduce or lift additional financial liabilities on imports, exports and other foreign transactions in addition to tax and similar impositions. (Paragraph 2 of the article 167 of the 1982 Constitution of Turkish Republic) In this case, it should be analyze and explicate the power of the Council of Ministers in a vision of the rule of law, the principle of legal certainty and the principle of predictability.

Vergilerin yasallığı ilkesi kapsamında vergilendirme yetkisi yasama meclislerindedir. Ancak demokrasi ve ekonominin gelişimine bağlı olarak belirli bir kısım vergilendirme yetkisinin yürütme organına verilebileceği de kabul edilmektedir. 1982 Anayasası’nın 73. maddesinin 3. fıkrasında vergilerin ancak kanunla konulabileceği, kaldırılabileceği ve değiştirilebileceği ifade edilirken 4. fıkrasında aşağı ve yukarı sınırları belirlenmek şartıyla ve vergi oran, muaflık ve istisnalarında değişiklik yapma yetkisinin kanunla Bakanlar Kurulu’na verilebileceği düzenlenmiştir. Ancak 1982 Anayasası’nın 167. maddesinin 2. fıkrasında, 73. maddenin 4. fıkrasından farklı olarak, vergi ve benzeri mali yükümlülükler dışında ek mali yükümlülüklerin dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla Bakanlar Kurulu’nca konulup kaldırılması için kanunla yetki verilebileceği ifade edilmektedir. Bu durumda Bakanlar Kurulu tarafından konulup kaldırılan ek mali yükümlülüklerin hukuk devleti ilkesinin gereği ve hukuki belirlilik ilkesinin bir görümü olarak öngörülebilirlik ilkesi ile bağlı olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir.