Anayasalarımızda Yargının Bağımsızlığı ve Tarafsızlığı

Rule of law requires judiciary be independent than other state powers. Another important concept as well as independency of judiciary is impartiality of judiciary. The idea of judicial independence and impartiality is widely accepted among all countries in the world. In this article, firstly the meaning of judicial independence and impartiality is defined, and then the relationship of these concepts between the seperation of powers and the rule of law is examined. Following part of the article, judicial independence and impartiality, difficulties encountered in practise of these principles starting from the Constitution of 1876 up today is studied. The Constitution of 1876 sets forth very important regulations about independence and impartiality topics contrary to the Constitution of 1921. Regulations related to these topics in 1924 Constitution were both inadequate and unapllied. During the 1961 Constitution, judicial independence has been highly achieved, but the Constitution of the first version of 1982 had been taken step back again. Despite the achievement of beneficial regulations, which has vital impartance in the field of judiciary in the 2010 constitutional amendments, it is concluded that, concerning especially due to not electing members of Supreme Council of Judges and Prosecutors by legislature, these changes are staying behind the Constitution of 1961 with regard to democratic legitimacy of judicial power and also problems in practise to ensure independence and impartiality is observed.

Hukuk devleti ilkesi yargının diğer erklerden bağımsız olmasını gerektirir. Yargının bağımsızlığı kadar önemli bir diğer kavram da yargının tarafsızlığıdır. Yargının bağımsız ve tarafsız olması gerektiği düşüncesi, neredeyse tüm dünya ülkelerinde kabul görmektedir. Makalede öncelikle yargının bağımsızlığı ile tarafsızlığı kavramlarının tanımı yapılmış, daha sonra da anılan kavramlarla kuvvetler ayrılığı ve hukuk devleti ilkeleri arasındaki ilişki irdelenmiştir. Çalış- manın ilerleyen kısımlarında ise, 1876 Anayasası’ndan itibaren, Anayasaları- mızda yargının bağımsızlığı ile tarafsızlığı konuları ve bu bağlamda karşılaşılan güçlükler ele alınmıştır. 1876 Anayasası 1921 Anayasası’nın aksine tarafsızlık ve bağımsızlık yönünde çok önemli düzenlemeler içermektedir. 1924 Anayasası’nda bağımsızlık ve tarafsızlık konusundaki düzenlemeler ise hem yetersizdir, hem de fiilen uygulanamamıştır. 1961 Anayasası’nda büyük ölçüde yargının bağımsızlığı ve tarafsızlığı sağlanmış, ancak 1982 Anayasası’nın ilk hali ile tekrar geriye dönüş yaşanmıştır. 2010 yılında gerçekleştirilen Anayasa değişikliği ile Türkiye’de yargı alanında olumlu yönde önemli düzenlemeler yapılmış olmakla birlikte, yasama organının Hâkimler ve Savcılar Yüksek Kurulu’na üye seçmemesi sebebiyle, yargı erkinin demokratik meşruiyeti noktasında 1961 Anayasası’ndan geride kalındığı, uygulamada da bağımsızlığı ve tarafsızlığı sağlayabilmekte sorunlar yaşandığı görülmüştür