1980 Tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair La Haye Sözleşmesi’ne Göre Çocuğun İadesinin Reddi Sebepleri
Öz
Uluslararası unsurlu evlilikler ayrılıkla sonuçlandığında, diğer ebeveyni
cezalandırmak amacıyla çocuğun mutad meskeninden başka bir üye devlete
götürülmesi veya diğer ebeveynin rızası dâhilinde götürüldüğü ülkede alıkonması durumlarında 1980 tarihli Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki
Veçhelerine Dair La Haye Sözleşmesi gündeme gelecektir. Bu sözleşmenin
amacı, hukuka aykırı olarak yeri değiştirilen çocuğun bir an evvel, önceki
mutad meskeninin bulunduğu akit devlete iadesini ve taraf bir devletteki
koruma ile ziyaret haklarına, diğer taraf devletlerde etkili bir biçimde riayet
edilmesini sağlamaktır. Bu sözleşme adli işbirliğine ilişkindir ve Sözleşme’ye
göre kural olarak çocuk, mutad meskenine derhâl iade edilmelidir. Ancak,
istisnai olmakla birlikte iadenin reddi de mümkündür. İadenin reddi sebepleri
Sözleşme’nin 12, 13 ve 20’nci maddelerinde düzenlenmiştir. Çalışmamızda
örnek kararlar ışığında iadenin reddi sebepleri ele alınmış olup, Sözleşme’nin
13/1 b hükmü ayrı bir çalışma konusu teşkil edeceğinden çalışmamız kapsamına alınmamıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Beaumont, Paul R. /McEleavy, PETER E.: The Hague Convention on International Child Abduction, (ed.) P. B. Carter QC, Oxford Monographs in Private International Law, Oxford University Press, New York 1999. Bozdağ, Gonca Gülfem: Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yönlerine Dair Lahey Sözleşmesi Kapsamında Çocuğun İadesi Talebinin Red Nedenleri, Yetkin, Ankara 2014. Duran Ergüneş, Ezgi: İstanbul Sözleşmesi’nin İç Hukuk Bakımından İncelenmesi ve Sözleşme’nin Uygulanmasında Kadının Statüsü Genel Müdürlüğü’nün Rolü, T.C. Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Uzmanlık Tezi, Ankara 2014. Erdem, Bahadır: Özel Hukuk Meselelerinde Adli İşbirliği Çalıştayı, 1980 tarihli LaHey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi ve Uygulaması Semineri, Ankara 22-23 Şubat 2013. Erdem, Bahadır: Türk Hukukunda Uluslararası Çocuk Kaçırma ve Uygulamaları, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni, 2015, C. 35, S.2, ss. 147-171. Giray, Faruk Kerem: Milletlerarası Özel Hukukta Kaçırılan veya Alıkonan Çocukların İadesi, Beta, İstanbul 2010. Greene, Anastacia M.: Seen And Not Heard?: Children ‘s Objections Under The Hague Convention On International Child Abduction, University of Miami International and Comparative Law Review, Fall 2005, Vol. 13, ss. 105-162. Guide sur L’Article 6 de la Convention Européenne des Droit de L’Homme, https://www.echr.coe.int/Documents/Guide_Art_6_criminal_FRA.pdf. Helzick, Cathy S. : Returning United States Children Abducted to Foreign Countries: The Need to Implement The Hague Convention on The Civil Aspects of International Child Abduction, Boston University International Law Journal, 1987, Vol. 5. Kenworthy, Brian S.: The UN-Common Law: Emerging Differences Between The United States And The United Kingdom on The Children’s Rights Aspects of The Hague Convention on International Child Abduction, Indiana International Law and Comparative Law Review, 2002, Vol. 12, ss. 329-363. Köseoğlu, Bilal: Uluslararası Çocuk İadesi ve Uluslararası Nafaka Alacakları Davaları, TBB, Ankara 2007. Lewis, Jeanine: The Hague Convention on The Civil Aspects of International Child Abduction: When Domestic Violence and Child Abuse Impact the Goal of Comity, The Transnational Lawyer, 2000, Vol. 13, ss. 392-451. Mole, Nuala/Harby, Catharina: Adil Yargılanma Hakkı, İnsan Hakları Kitapçıkları No. 3 S. 7 (AİHS m.6’nın Uygulanmasına İlişkin Kılavuz). Nomer, Ergin: Devletler Hususi Hukuku, 22. Bası, Beta, 2017. Nuhoğlu, Ayşe: Sünnet ve Ceza Hukuku, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırma Dergisi, Özel Sayı, 2013, C. 19, S. 2, ss. 211-221. Oba, Meltem Ece: Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesi Çerçevesinde Aile Hakkına Saygı ve Çocuğun Üstün Menfaatinin Korunması- Marcus Frank Cerny Başvurusu Üzerinden Bir İnceleme, https://anayasatakip.ku.edu.tr/wp-content/uploads/sites/34/2017/09/Meltem-Ece-Oba-Uluslararas%C4%B1-C%CC%A7ocukKac%CC%A7%C4%B1rman%C4%B1n-Hukuki-Vec%CC%A7helerineDair-Lahey-So%CC%88zles%CC%A7mesi-ve-Marcus-Frank-CernyKarar%C4%B1-kapsam%C4%B1nda-deg%CC%86erlendirme.pdf. Öner Nebioğlu, Şebnem: Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Yönlerine Dair Lahey Sözleşmesi: Amacı, Uygulaması ve Kısa Bir İçtihat Analizi, Türkiye Barolar Birliği Dergisi, 2014, S. 115, ss. 477-516. Özel Hukuk Meselelerinde Adli İşbirliği Çalıştayı, 1980 Tarihli Lahey Çocuk Kaçırma Sözleşmesi ve Uygulaması Semineri, 22-23 Şubat 2013, Ankara, http://www.uhdigm.adalet.gov.tr/yayinlarimiz/laheycocuksemineri.pdf, (29.04.2017). Serozan, Rona: Çocuk Hukuku, 2. Bası, Vedat Kitapçılık, İstanbul 2005. Schuz, Rhona: The Hague Child Abduction Convention: Family Law and Private International Law, International and Comparative Law Quarterly, Vol. 44 199, ss. 771-802. Şanlı, Cemal/Esen, Emre/Ataman Figanmeşe, İnci: Milletlerarası Özel Hukuk, Vedat, İstanbul 2018. Takcı, Tuğçe: Uluslararası Çocuk Kaçırmanın Hukuki Veçhelerine Dair Lahey Sözleşmesinin Uygulanmasında Karşılaşılan Bazı Sorunlar ve Bu Sorunlara Çözüm Önerileri, Türkiye Adalet Akademisi Dergisi, 2014, S. 19, ss. 1039- 1078. Vitkauskas, Dovydas/ Dikov, Grigoriy: Protecting the Right to a Fair Trial Under the European Convention on Human Rights, Strasbourg 2012. Yücel, Özge: Çocuğun Yüksek (Üstün) Yararı Bağlamında Çocuğun İradesi, Ufuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, Aralık 2013, C. 1, S. 2, ss. 117-137.