Enerji etkin yapı tasarımı ve parametrelerinin RIBA çalışma planı ile değerlendirilmesi

Öz

Enerji etkin yapı tasarımında, sürdürülebilirlik ve konfor koşullarını yapılarda uygulayabilmek için bir yol haritasına ihtiyaç duyulmaktadır. Günümüzde enerji etkin yapı tasarımına yönelik birçok sertifikasyon sistemi, kaynak, öneri ve düzenleme bulunmaktadır. Tasarım sürecinin aşamalar halinde gerçekleştirilerek bir çalışma planı oluşturulması, yapıların enerji ihtiyaçlarını ve kullanıcıların konfor gereksinimlerini karşılayabilmek için yapılan çalışmalara büyük bir kolaylık getirecektir. Bu bağlamda, yapının işlevi dikkate alınarak, sırası ile aşamalar halinde planlama çalışmalarının yapılması önem taşımaktadır. Yapılan çalışmada, enerji etkin yapı tasarımı ve parametreleri incelenip, RIBA (İngiliz Kraliyet Mimarlar Enstitüsü) Çalışma Planı aşamaları, stratejileri ve enerji etkin mimari tasarıma yönelik önerilen parametreleri değerlendirilmiştir. İlk aşamada, enerji etkin yapı tasarımı ve parametrelerine yönelik literatür taraması yapılarak, parametreler alt başlıklar halinde sıralanmıştır. Daha sonra, RIBA Çalışma Planı ve uygulama aşamaları incelenerek, enerji etkin yapı tasarımı parametreleri ile RIBA Çalışma Planı aşamaları karşılaştırılmış, çakışan ve birbirinden ayrılan yönleri değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• enerji etkin yapı
• tasarım parametreleri
• RIBA çalışma planı

Evaluation of energy efficient building design and parameters with RIBA plan of work

Öz

For energy efficient building design, a roadmap is needed to apply sustainability and comfort conditions in buildings. Today, there are many certification systems, research, recommendations and regulations for energy efficient building design. Creating a work plan by carrying out the design process in stages will bring great convenience to the work done in order to meet the energy needs of the buildings and the comfort needs of the users. In this context, it is important to have a plan in stages, taking into account the function of the building. In this study, energy efficient building design and its parameters are examined and the RIBA (British Royal Institute of Architects) plan of work stages, strategies and proposed parameters for energy efficient design are evaluated. Firstly, a literature review on energy efficient building design and parameters is made and the parameters are listed under sub-headings. Then, the parameters of energy efficient building design and the stages of the RIBA plan of work were compared, and their overlapping and diverging aspects were evaluated.

Anahtar Kelimeler

• energy efficient structure
• design parameters
• RIBA plan of work

Kaynakça

1. EkoYapı. (2016). Mayıs 5, 2022 tarihinde EkoYapı: https://www.ekoyapidergisi.org/enerji-etkin-bina-tasarim-stratejisi adresinden alındı
2. Designing Buildings. (2022). Haziran 15, 2022 tarihinde RIBA Çalışma Planı: https://www.designingbuildings.co.uk/wiki/RIBA_plan_of_work adresinden alındı
3. Çakmanus, İ. (2004). Enerji Verimli Bina Tasarım Yaklasımı. Tesisat Mühendsiliği Dergisi(84), 20-27.
4. Dikmen, Ç. B. (2011). Enerji Etkin Yapı Tasarım Ölçütlerinin Örneklendirilmesi. Politeknik Dergisi, 14(2), 121-134.
5. Engin, N. (2011). Enerji Etkin Tasarımda Pasif İklimlendirme: Doğal Havalandırma. X. Ulusal Tesisat Mühendisliği Kongresi, (s. 193-202). İzmir.
6. Engin, N. (2012). Enerji Etkin Tasarımda Pasif İklimlendirme: Doğal Havalandırma. Tesisat Mühendisliği Kongresi (s. 129), 62-70.
7. İmik, E. (2017). Enerji Etkin Binaların Tasarımı. İnönü Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Malatya.
8. Jones, A. (2020). RIBA Plan Of Work 2020 Overview. RIBA, Londra.

9. Köksal, T. (2018). Enerji Etkinliği Açısından Bir İlköğretim Binasının Aktif Ve Pasif Sistem Olarak Performansının Değerlendirilmesi. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.
10. Manioğlu, G. (2011). Enerji Etkin Tasarım ve Yenileme Çalışmalarının Örneklerle Değerlendirilmesi. Tesisat Mühendisliği Dergisi (126), 35-47.
11. Ovalı, P. K. (2009). Türkiye İklim Bölgeleri Bağlamında Ekolojik Tasarım Ölçütleri Sistematiğinin Oluşturulması '' Kayaköy Yerleşmesinde Örneklenmesi''. Trakya Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Doktora Tezi, Edirne.
12. Yasan, A. S. (2011). Bina Tasarım Parametrelerinin Enerji Harcamalarına Etkilerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Çalışma. İstanbul Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Yüksek Lisans Tezi, İstanbul.