TÜRKİYE’DE TURİZM GELİRLERİNİN BELİRLEYİCİLERİ

Öz

Turizm, gerek gelişmekte olan, gerekse gelişmiş ülkelerin ekonomileri açısından en önemli kaynaklardan birisidir. Turizm; direkt, dolaylı ve uyarılmış etkileriyle ekonomik, sosyal ve kültürel alanlarda ortaya çıkardığı gelişmenin yanında, ülkede sürdürülebilir kalkınmanın ve ekolojik dengenin sağlanması açısından da önem arz etmektedir. 2005-2012 dönemine ilişkin aylık veriler üzerine yapılan bu çalışmada, Türkiyede sürekli büyüyen ve dış ticaret açığının finansmanında temel aktör olan turizm gelirlerini etkileyen faktörlerin tespit edilmesi amaçlanmıştır. VAR Analizi ve Granger nedensellik analizi kullanılarak yapılan ekonometrik modelden elde edilen bulgular, Türkiyede turizm gelirleri ile turist sayısı arasında çift taraflı nedensellik ilişkisinin varlığını, reel döviz kurunun ise turizm gelirleri üzerinde herhangi bir etkisinin olmadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Turizm Gelirleri, Türkiye, Çoklu Regresyon, VAR

DETERMINANTS OF TOURISM RECEIPTS IN TURKEY

Öz

Tourism is one of the most important sources for the economies of both developing and developed countries. Beyond the development which is revealed in economic, social and cultural thanks to direct, indirect and induced effects, tourism is also important in order to ensure sustainable development and ecological balance. In this study which was conducted on monthly data for the period 2005-2012, it is aimed to identify the factors affecting tourism receipts that is the main actor in the financing of the foreign trade deficit that has constantly been growing in Turkey. The findings obtained econometric model by using VAR analysis and Granger causality analysis indicate the existence of bilateral causal relationship between tourism receipts and the number of tourists. On the other hand, the findings indicate that reel exchange rate has no effect on tourism receipts.

Anahtar Kelimeler

• Tourism Receipts, Turkey, Multiple Regression, VAR