DİYARBAKIR, MARDİN, URFA, URFA - SİVEREK USED IN AN ORAL ENCLITICS PREPOSITION OF “MA”
Öz
Turks had settled in Mesopotamia, Anatolia and Middle East much earlier before 1071. However in our
country, Turkish existence in Anatolia has been known after the Seljuk era.
In recent years, new scientific discovery and findings indicated that the Turkish existence in Anatolia
had begun hundreds of years before these periods. Turcoman tribes settled intensively in Southeastern Anatolia
especially, Diyarbakir, Mardin and Urfa.
The dialects of Diyarbakir, Mardin and Urfa-Siverek has used many old Turkish language materials
from past to nowadays. The enclitic preposition of “ma” is just one of them. Today in written language this
preposition is gaining several meanings according to the sentences.
The preposition of “ma” is used either at the beginning or end, or to connect the end of the sentence.
The preposition of “ma/me” is former Turkish reinforcement particle. The preposition of “me” is no
longer used, instead of this in the dialects of Diyarbakır, Mardin, Urfa-Siverek “ma” which is today as a
continuation of the old Turkish is used intensively.
Anahtar Kelimeler
DİYARBAKIR, MARDİN, URFA, URFA-SİVEREK AĞIZLARINDA KULANILAN BİR ENKLİTİK EDATI “MA”
Öz
Türklerin Mezopotamya, Anadolu ve Ortadoğuyu yurt olarak tutmaları 1071den çok önceki zamanlarda meydana gelmiştir. Fakat ülkemizde Anadoludaki Türk varlığı, Selçuklulardan sonraki dönem olarak bilinmektedir. Ancak, son dönemlerde bilimsel tespit ve bulgular, Türklüğün Anadoludaki varlığını milattan yüzlerce ve hatta binlerce yıl öncesine götüren veriler ortaya koymaktadır. Diyarbakır, Mardin, Urfa başta olmak üzere Güneydoğu Anadolu bölgesi Türkmen aşiretlerinin yoğun olarak yerleştiği bölgelerdendir. Diyarbakır, Mardin, Urfa, Urfa-Siverek ağızlarında Eski Türkçeden günümüze kadar taşınan ve çeşitli şekillerde kullanılan birçok dil malzemesi bulunmaktadır. ma enklitik edatı da bunlardan sadece birisidir. Yazı dilinde bugün için bir karşılığı olmayan bu edat kullanıldığı cümlelere göre çeşitli anlamlar kazanmaktadır. ma edatı cümle başında, bir cümlenin sonunda ya da iki cümleyi birbirine bağlamakta kullanılmaktadır. ma/me edatı, Eski Türkçe pekiştirme edatıdır. me şeklindeki kullanımı düşmüş, günümüzde Eski Türkçenin bir devamı olarak, Diyarbakır, Mardin, Urfa, Urfa-Siverek ağızlarında ma şekliyle yoğun bir şekilde kullanılmaktadır.
Anahtar Kelimeler
