KIBRIS’TA AZINLIKLAR VE KKTC’NİN BÖLÜNMÜŞ AZINLIĞI: MARONİTLER

Öz

Doğu Akdenizin en önemli bölgelerinden biri olan Kıbrıs Adası, tarihin her devresinde küresel güç olmak isteyen devletlerin hedefi olmuştur. Mısırlılardan başlayarak çok sayıda devletin egemenliğinde kalan Ada, hem Hristiyanlık hem de Müslümanlık için stratejik hedefler arasında da yer almış, böylelikle azınlık toplumlarının oluşumuna da etki yapmıştır. 16 Ağustos 1960 tarihli Kıbrıs Cumhuriyeti Anayasasına göre özel azınlık statüsüne tabi olan Ermeniler, Latinler (Roma Katolikleri) ve Maronitler (Maruniler), uzun yıllardır parçası oldukları Kıbrısta varlıklarını devam ettirmeye çalışmaktadırlar. 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı sonrasında Ermeniler ve Latinler tamamen Kıbrıs Rum toplumunun bir parçası olarak yaşamaya devam etme yönünde tercih yaparak güneye göç etmiştir. Maronitlerin büyük çoğunluğu da güneye göç ederken, çok az bir bölümü Kıbrısın Türk kesimindeki topraklarını terk etmeyerek Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) bünyesinde yaşamayı seçmiştir. Bu çalışmanın amacı; 1974ten beri özel ve tartışmalı bir yönetim yaşayan Kıbrıstaki azınlıkların mevcut durumlarını incelemektir. Azınlık kavramının genel kabul görmüş açıklamalarının ifade edilmesi yanında, yürürlükte bulunan hukuki mevzuat hükümleri esas alınmış; halen devam eden toplumlararası görüşmelerde azınlıklara yönelik ne gibi çalışmalar yürütüldüğü konusunda yayımlanmış bir belge-bilgiye ulaşılamamıştır. Kıbrıstaki azınlıkların genel olarak mutsuz ve endişeli bir gelecek kaygısı içinde bulundukları, özellikle Kıbrısın Rum kesiminde yaşayanlarının tamamen Rumlaşma ve toplumsal özelliklerini kaybetme tehlikesiyle karşı karşıya olduğu kanısı oluşmuştur. KKTCde yaşayan ve Girneye bağlı Koruçam köyünde yaşamlarını devam ettiren 150 kadar Maronit, Arap kökenli Katolik Hristiyan bir toplum olarak kendilerine özgü din, dil ve geleneklerini sürdürme mücadelesi içindedirler.

Anahtar Kelimeler

• Kıbrıs, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC), Azınlıklar, Ermeni, Latin, Maronit, Koruçam Köyü.

MINORITIES IN CYPRUS AND THE DIVIDED MINORITY IN THE TURKISH REPUBLIC OF NORTHERN CYPRUS: MARONITES

Abstract

Cyprus Island, which is one of the most important regions of the Eastern Mediterranean, has been the target of governments seeking to become global powers in every period of history. Starting from the Egyptians, the Island has also been a strategic target for both Christianity and Islam so has influenced the formation of minority societies. According to the Constitution of the Republic of Cyprus dated 16 August 1960, Armenians, Latins (Roman Catholics) and Maronites (Marunis), who are subjected to a special minority status, are trying to maintain their presence in Cyprus. After 1974, while the vast majority of Maronites migrate to the south, very few of them prefer to live in the Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC) by not leaving the territory of the Turkish part of Cyprus. The purpose of this study is to examine the current situation of minorities in Cyprus (which has a special and controversial administration since 1974). Besides the expression of the generally accepted description of the concept of minority, legal provisions of the legislation in force have been taken into account. Any information was not available about minorities ongoing inter-communal meetings. If you need to make an assessment, in general, it can be said that, the minorities in Cyprus are unhappy and anxious. Especially the ones living in the Greek part of the island are anxious about losing their social properties. In TRNC, about 150 Maronites who continue their lives in the Koruçam village of Girne are in the struggle to maintain their unique religion, language and traditions as a Catholic Christian community of Arab origin.

Keywords

• Cyprus, Turkish Republic of Northern Cyprus (TRNC), Minorities, Armenians, Latins, Maronites, Koruçam Village.