Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği

Bulut Doğan

doi:10.54969/abuijss.1725858

Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği

Öz

Bu makalede Türkiye’nin afet yönetim politikaları kamu politikası süreç modeli çerçevesinden analiz edilmektedir. Gündem belirleme, politika oluşturma, meşrulaştırma/kanunlaştırma, uygulama ve değerlendirme aşamaları Sabatier ile Mazmanian ve Sabatier tarafından geliştirilen model üzerinden değerlendirilmiştir. 1999 Marmara ve 2023 Kahramanmaraş depremleri gibi kırılma noktaları üzerinden Türkiye’nin afet yönetimindeki yasal ve kurumsal dönüşümler ele alınmaktadır. Makale, belge analizine dayalı nitel ve betimleyici bir yaklaşımla; kurumlar arası koordinasyon, halk katılımı, mali kaynaklar ve bilimsel altyapının entegrasyonu gibi uygulama zorluklarını irdelemekte ve bunlara yönelik politika önerileri sunmaktadır. Bu sayede Türkiye’nin afet yönetim modelinin değerlendirilmesi ve kamu politikası literatürüne katkı sunulması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

AAYTS. (2025). Açıklamalı afet yönetimi terimleri sözlüğü. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/Dokuman/TR/101-20.14112716301-sozluk.pdf
AFAD KAVKAS. (2023). Kentsel arama kurtarma akreditasyon kılavuzu (Ek-2). T.C. İçişleri Bakanlığı, Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü. https://www.siviltoplum.gov.tr/kurumlar/siviltoplum.gov.tr/IcSite/karaman/Afad-Akreditasyon/EK_2-_-Kentsel-Arama-Kurtarma-Akreditasyon-Kilavuzu-60-Sayfa.pdf
AFAD. (2023). AFAD Stratejik Planı 2024–2028. T.C. İçişleri Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/kurumlar/afad.gov.tr/e_Kutuphane/Planlar/2024_2028-AFAD-Stratejik-Plani.pdf AFAD. (2025). Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/TR/Index.aspx
Ali, H. M., Ranse, J., Roiko, A., & Desha, C. (2024). Developing a healthcare transformational leadership competency framework for disaster resilience and risk management. International Journal of Disaster Risk Reduction. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2212420924006605
Aydıner, T., & Özgür, H. (2014). Yönetisim ve doğal afetler: Türkiye’de doğal afet yönetisimi ne kadar ve hangi biçimde mümkün? In 12. Kamu Yönetimi Forumu (KAYFOR).
https://www.academia.edu/download/55406345/Aydiner__Ozgur_2014_KAYFOR12_ADU_Yonetisim_ve_Dogal_Afetler.Turkiyede_Dogal_Afet_Yonetisimi_Ne_Kadar…_Mumkun.pdf
Balamir, M. (2001). Recent changes in Turkish disasters policy: A strategical reorientation? In P. R. Kleindorfer & M. R. Sertel (Eds.), Mitigation and financing of seismic risks (pp. 207–234). Kluwer Academic Publishers.
Balamir, M. (2007). Afet politikası, risk ve planlama. In TMMOB Afet Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 1–12). Ankara.

Beck, U. (1992). Risk society: Towards a new modernity (M. Ritter, Trans.). Sage Publications.
Çorbacıoğlu, S., & Çelik, S. (2015). Sosyal ağbağ analizi bağlamında afet müdahale sistemleri ve resmi örgütlenme politikalarının analizi: 2006 kuş gribi ve 2011 Van depremi müdahale operasyonları. In KAYFOR12 Bildiriler Kitabı (pp. 1–15). Aydın.
DASK. (2015). Zorunlu deprem sigortası istatistikleri. Doğal Afet Sigortaları Kurumu. http://www.dask.gov.tr/zorunlu-deprem-sigortasi-istatistikler-3.html
DASK. (2025). Yürürlükteki poliçeler. Doğal Afet Sigortaları Kurumu. https://dask.gov.tr/tr/yururlukteki-policeler Doğan, B. (2015). Türkiye’de afet yönetim politikalarının analizi: Paydaşlar, etkinlik ve sorunlar [Bildiri]. Kamu Politikaları Çalıştayı.
Doğan, B. (2016). Afet riski nedeniyle kentsel dönüşüm: İzmir örneği [Yüksek lisans tezi, Adnan Menderes Üniversitesi]. Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
Downs, A. (1972). Up and down with ecology: The issue-attention cycle. The Public Interest, 28, 38–50.
Dye, T. R. (2007). Understanding public policy (12th ed.). Prentice Hall.
Eseler, B., & Gençkaya, F. Ö. (2023). Kentsel dönüşüm kararlarına vatandaş katılımı: “Fikirtepe kentsel dönüşüm projesi”. Artvin Çoruh Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 9(1), 291–308 https://doi.org/10.22466/acusbd.1313997
Genç, F. N. (2007). Doğal afet riskleri ve Türkiye’de kentleşme. In TMMOB Afet Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 1–12). Ankara. https://www.ayk.gov.tr/wp-content/uploads/2015/01/GENÇ-Fatma-Neval-DOĞAL-AFET-RİSKLERİ-VE-TÜRKİYE’DE-KENTLEŞME.pdf
Genç, F. N. (2021). Afet yönetimi. Nobel.
Genç, F. N. (2023). Şubat Kahramanmaraş depremleri ve Türkiye’de afet yönetim sistemi. TESAM Strateji, 6, 65–84. https://tesam.org.tr/wp-content/uploads/2023/03/Fatma-Neval-Genc.pdf
GONAF. (2011). A deep geophysical observatory at the North Anatolian fault: A borehole–based seismometer network at the Eastern Sea of Marmara. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
Gürsoy Haksevenler, B. H., Şenik, B., Şengül, Z., & Akpınar, A. (2025). Assessing disaster vulnerability and proposing an adaptive disaster risk reduction framework: The case of Istanbul. Natural Hazards, 115(3), 1327–1353. https://doi.org/10.1007/s11069-025-07308-x
Güven, A., & Kızılkaya, S. B. (2023). Afetlerde yerel yönetimlerin etkinliği üzerine bir değerlendirme. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, 1(2), 135–156. https://dergipark.org.tr/en/pub/toguhfd/issue/80506/1330407
Güzey, Ö. (2012). Türkiye’de kentsel dönüşüm uygulamaları: Neo-liberal kent politikaları, yeni kentsel aktörler ve gecekondu alanları. İdealkent, 2(5), 106–134. https://dergipark.org.tr/en/download/article-file/460809
HFA. (2005). Hyogo Çerçeve Eylem Planı (Hyogo Framework for Action). Birleşmiş Milletler Uluslararası Strateji Ofisi.
IFRC. (2025). What is a disaster. Uluslararası Kızılhaç ve Kızılay Dernekleri Federasyonu. https://www.ifrc.org/our-work/disasters-climate-and-crises/what-disaster
ILO & IOM. (2025, March 27). Türkiye’nin depremden etkilenen bölgelerinde işgücü piyasasının toparlanmasını güçlendirecek temel bulgular açıklandı. Uluslararası Çalışma Örgütü & Uluslararası Göç Örgütü. https://turkiye.iom.int/tr/news/ilo-ve-iom-turkiyenin-depremden-etkilenen-bolgelerinde-isgucu-piyasasinin-toparlanmasini-guclendirecek-temel-bulgulari-acikladi
Kaptı, A. (2013). Kamu politikası sürecinde klasik yaklaşım modeli. In A. Kaptı (Ed.), Kamu politikası süreci: Teorik perspektifler, modeller ve analiz yöntemleri (2nd ed., pp. 19–45). Seçkin Yayıncılık.
Karaman, Z. T. (2018). Afetlerde erken uyarı ve toplumsal farkındalık yaratmada etkili kamu politikaları. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(2), 493–517.
KENTGES. (2010). Bütünleşik Kentsel Gelişme Stratejisi ve Eylem Planı 2010–2023. T.C. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı. https://webdosya.csb.gov.tr/db/kentges/editordosya/kentges_tr.pdf
Mazmanian, D. A., & Sabatier, P. A. (1989). Implementation and public policy. University Press of America.
Mert, E., & Doğan, B. (2024). Afet yönetimi bağlamında Sayıştay’ın Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı’nı denetimi. Publicus, (2), 174–225.
Mevzuat Bilgi Sistemi. (n.d.). Resmî mevzuat veri tabanı. https://www.mevzuat.gov.tr
Sabatier, P. A. (1999). Theories of the policy process. Westview Press.
Seçkiner Bingöl, E., Ünsal, Ö., & Aksak, P. (2025). Stakeholder participation in disaster risk management: The case of Provincial Disaster Risk Reduction Plan (IRAP) of Istanbul. International Journal of Disaster Risk Reduction, 125, Article 105570. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2025.105570
SFDR. (2015). Sendai Afet Risk Azaltımı Çerçevesi Raporu 2015–2030. Birleşmiş Milletler.
Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (2023). 2023 Kahramanmaraş ve Hatay depremleri raporu. T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. https://www.sbb.gov.tr/wp-content/uploads/2023/03/2023-Kahramanmaras-ve-Hatay-Depremleri-Raporu.pdf
T.C. Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı. (n.d.). Ulusal kalkınma planları. https://www.sbb.gov.tr
TAMP. (2013). Türkiye Afet Müdahale Planı. T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. https://www.afad.gov.tr/UserFiles/File/PLANLAR/Afet_Mud_Pl_ResmiG%2020122013.pdf
TARAP. (2022). Türkiye Afet Risk Azaltma Planı 2022–2030. T.C. İçişleri Bakanlığı, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
TASİP. (2025). Türkiye Afetlere İlişkin Strateji ve İyileştirme Planı (TASİP). T.C. İçişleri Bakanlığı Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı.
TMMOB. (2023). TMMOB deprem raporu: 18 Ağustos 2023 revize (Bölüm 1). https://www.tmmob.org.tr/sites/default/files/tmmob_deprem_raporu_18agustos_revize-part-1_compressed.pdf
Tümer, Ö. (2024). Doğal afetlerde afet yönetimi ve risk azaltmada yerel yönetimlerin rolü. Fiscaoeconomia, 8(1), 25–40. https://dergipark.org.tr/en/pub/fsecon/issue/87279/1491393
UDSEP-2023. (2012). Ulusal Deprem Stratejisi ve Eylem Planı (2012–2023). T.C. Başbakanlık Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı. http://www.deprem.gov.tr/sarbis/doc/belgeler/udsep2012-2023.pdf
Usta, G., Torpuş, K., & Bekircan, E. (2025). Evaluation of volunteer motivations: Kahramanmaraş centered earthquakes. Afet ve Risk Dergisi, 8(1), 403–415. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/3851839
Weimer, D. L., & Vining, A. R. (2005). Policy analysis: Concepts and practice (4th ed.). Pearson Prentice Hall.
Yavuz, Ö., & Yavaş, H. (2015). Türk afet yönetiminde merkezileşme sorunu ve yerelleşme çabaları. In Yerelleşme/Merkezileşme Tartışmaları 9. Kamu Yönetimi Sempozyumu Bildiriler Kitabı (pp. 1–15). https://www.researchgate.net/publication/282848904_Turk_Afet_Yonetiminde_Merkezilesme_Sorunu_ve_Yerellesme_Cabalari
Yıldız, M. (2024). Kamu politikası analizi: Kamusal sorunların teşhisi ve çözümü. Gazi Kitabevi.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Kamu Yönetimi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Bulut Doğan ^*
0000-0002-1533-1641
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

10 Temmuz 2025

Gönderilme Tarihi

24 Haziran 2025

Kabul Tarihi

8 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 6 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.54969/abuijss.1725858

IZ

https://izlik.org/JA89BC32UL

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Doğan, B. (2025). Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), 62-82. https://doi.org/10.54969/abuijss.1725858

AMA

1.Doğan B. Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği. ABUIJSS. 2025;6(1):62-82. doi:10.54969/abuijss.1725858

Chicago

Doğan, Bulut. 2025. “Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği”. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 6 (1): 62-82. https://doi.org/10.54969/abuijss.1725858.

EndNote

Doğan B (01 Temmuz 2025) Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 6 1 62–82.

IEEE

[1]B. Doğan, “Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği”, ABUIJSS, c. 6, sy 1, ss. 62–82, Tem. 2025, doi: 10.54969/abuijss.1725858.

ISNAD

Doğan, Bulut. “Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği”. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi 6/1 (01 Temmuz 2025): 62-82. https://doi.org/10.54969/abuijss.1725858.

JAMA

1.Doğan B. Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği. ABUIJSS. 2025;6:62–82.

MLA

Doğan, Bulut. “Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği”. Antalya Bilim Üniversitesi Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi, c. 6, sy 1, Temmuz 2025, ss. 62-82, doi:10.54969/abuijss.1725858.

Vancouver

1.Bulut Doğan. Afet Yönetiminde Kamu Politikası Süreci: Türkiye Örneği. ABUIJSS. 01 Temmuz 2025;6(1):62-8. doi:10.54969/abuijss.1725858