Parkinson Hastalarında Yutma Kaygısının Anksiyete ve Depresyonla İlişkisi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 3, 276 - 281, 22.10.2025

Rümeysa Macit , Melike Mercan Başpınar , Hacı Ali Erdoğan , Vildan Yayla , Okcan Basat

https://doi.org/10.53446/actamednicomedia.1642741

Öz

Giriş ve Amaç: Bu çalışmada amacımız Parkinson hastalarında yutma kaygısı ile anksiyete ve depresyon arasındaki ilişkiyi değerlendirmektedir.
Gereç ve Yöntem: İstanbul’da bir eğitim ve araştırma hastanesinin Parkinson Polikliniği’ne 01.12.2017- 01.03.2018 tarihleri arasında başvuran 18 yaş üzeri hastalardan dahil edilme kriterlerine uygun 115 hasta ile çalışma yürütülmüştür. Katılımcıların sosyo-demografik özellikleri ve tıbbi öyküleri alındıktan sonra, Yutma Kaygısı ölçeği, Beck depresyon ölçeği ve Hamilton anksiyete ölçeği uygulanmıştır. Tüm veriler ortalama ve standart sapma, frekans ve oran değerleri ile verilip grup değişkenleri ki-kare testi ile değerlendirilmiştir.
Bulgular: Yaş ortalaması 67,84±10,4 yıl olan 115 parkinson hastasının Parkinson Yutma Kaygısı ölçek puanı ortalaması 7.26±9.16 olup alınabilecek maksimum puan üzerinden yutma kaygısının %8,2 düzeyinde olduğu saptandı. Çalışmamızda yutma kaygısı ile Hoehn Yahr evrelemesi (p=0,000r=0,444), Hamilton anksiyete ölçeği (p=0,000,r=0,712), ve Beck depresyon ölçeği (p=0,000 r=0,579) puanları arasında pozitif yönlü ve anlamlı bir ilişki gözlendi. Çalışmaya katılan bireylerin %40,9’u kadın olup yutma kaygısı ölçek puanları anlamlı düzeyde kadınlarda daha yüksek bulunmuştur (p=0.000). Yutma kaygısı ile yaş ve hastalık süresi arasından anlamlı bir ilişki bulunamamıştır (p=0.137). Çalışmamızda, depresyonu olan bireylerde yutma kaygısı daha yüksek çıkmıştır (p=0.004).
Sonuç: Parkinson hastalarında yutma kaygısının hastalık süresinden bağımsız bir şekilde anksiyete ve depresyon ile ilişkili olduğu izlenmiştir. Bu durum yaşam kalitesi ve hastalık prognozu açısından önemli olup, beslenme bozukluğu başlamadan yutma kaygısı ve ilişkili olduğu anksiyete ve depresyon durumuna özellikle kadın hastalarda müdahale gereği vurgulanmaya çalışılmıştır.

Anahtar Kelimeler

parkinson hastalığı , yutma kaygısı , anksiyete , depresyon

Swallowing Anxiety in Parkinson’s Patients and Relationship with Anxiety and Depression Levels

Öz

Objective: This study aims to evaluate the relationship between swallowing anxiety and anxiety and depression levels in Parkinson’s Disease (PD) patients.
Methods: The study was conducted with 115 adults who applied the Parkinson’s Clinic of a tertiary hospital in Istanbul. After collecting the participants' socio-demographic information and medical histories, the Swallowing Anxiety Scale, Beck Depression Inventory, and Hamilton Anxiety Scale were administered. All data were analyzed using mean, standard deviation, frequency, and percentage values, with group variables evaluated by chi-square test.
Results: The average age of the 115 PD patients was 67.84 ± 10.4 years, and the mean score on the Parkinson’s Swallowing Anxiety Scale was 7.26 ± 9.16, indicating a swallowing anxiety level of 8.2% based on the maximum achievable score. A relationship was observed between swallowing anxiety and the Hoehn-Yahr staging (p=0.000, r=0.444), Hamilton Anxiety Scale (p=0.000, r=0.712), and Beck Depression Inventory scores (p=0.000, r=0.579), respectively. Of the participants, 40.9% were female and showed significantly higher scores on the Swallowing Anxiety Scale versus men (p=0.000). No significant association was found between swallowing anxiety and age, or disease duration (p=0.137, p=0.134). Swallowing anxiety was notably higher in individuals with depression (p=0.004).
Conclusion: Swallowing anxiety in PD patients appears to be associated with anxiety and depression, independently of disease duration. This finding is significant in terms of quality of life and disease prognosis, highlighting the need for early intervention in swallowing anxiety and associated anxiety and depression, especially in female patients, before the onset of nutritional impairment.

Anahtar Kelimeler

parkinson's disease , swallowing anxiety , depressions , anxiety

Kaynakça

• Diedrich M, Kitada T, Nebrich G, et al. Brain region–specific mitophagy capacity could contribute to selective neuronal vulnerability in Parkinson’s disease. Proteome Sci. 2011;9(1):59.
• Kenangil G, Örken D, Ur E, et al. Parkinson hastalarında depresyon, yorgunluk ve apati gibi motor olmayan semptomlar. Turkiye Klinikleri J Neur. 2009;4(3):101-105.
• Prediger RDS, Matheus FC, Schwarzbold ML, et al. Anxiety in Parkinson’s disease: A critical review of experimental and clinical studies. Neuropharmacology. 2011;62(1):115–124.
• Van der Hoek TC, Bus BA, Matui P, et al. Prevalence of depression in Parkinson's disease: Effects of disease stage, motor subtype and gender. J Neurol Sci. 2011;310(1-2):220-224.
• Becker C, Brobert GP, Johansson S, et al. Risk of incident depression in patients with Parkinson disease in the UK. Eur J Neurol. 2011;18(3):448-453.
• Forno LS. Neuropathology of Parkinson’s disease. J Neuropathol Exp Neurol. 1996;55:259-272.
• Adler C, Ahlskog JE, eds. Parkinson’s Disease and Movement Disorders. Current Clinical Practice. New Jersey; 2000.
• McDonald WM, Richard IH, DeLong MR. Prevalence, etiology, and treatment of depression in Parkinson’s disease. Biol Psychiatry. 2003;54(3):363-375.
• Bodis-Wollner I. Neuropsychological and perceptual defects in Parkinson's disease. Parkinsonism Relat Disord. 2003;9(2):83-89.
• Samii A, Nutt JG, Ransom BR. Parkinson’s disease. Lancet. 2004;363(9423):1783–1793.
• Castell JA, Johnston BT, Colcher A, et al. Manometric abnormalities of the oesophagus in patients with Parkinson’s disease. Neurogastroenterol Motil. 2001;13:361–364.
• Blumin JH, Pcolinsky DE, Atkins JP. Laryngeal findings in advanced Parkinson’s disease. Ann Otol Rhinol Laryngol. 2004;113:253–258.
• Takizawa C, Gemmell E, Kenworthy J, et al. A systematic review of the prevalence of oropharyngeal dysphagia in stroke, Parkinson’s disease, Alzheimer’s disease, head injury, and pneumonia. Dysphagia. 2016;31(3):434-441.
• Ertekin C, Aydoğdu İ, Seçil Y. Physiology and neurology of oropharyngeal swallowing. Ege Tıp Dergisi. 2002;41(3).
• Kalf JG, de Swart BJM, Bloem BR, et al. Prevalence of oropharyngeal dysphagia in Parkinson’s disease: A meta-analysis. Parkinsonism Relat Disord. 2012;18(4):311–315.
• Budak E, Taymur İ, Önen S, et al. Symptoms of swallowing anxiety in panic disorder patients and associated psychopathologic factors. Eat Weight Disord. 2017;1–11.
• Kelemci Ö. Antihipertansif ilaç kullanan hastalarda yutma anksiyetesi ve oral tablet kullanım sadakati arasındaki ilişkinin belirlenmesi. Tıpta Uzmanlık Tezi. Sağlık Bilimleri Üniversitesi; 2020.
• Parlak M, Altan M, Saylam E. Demanslı bireylerde disfaji. Kulak Burun Boğaz ve Baş Boyun Cerrahisi Dergisi. 2022;30(2):88-96.
• Ayvat E, Ayvat F, Doğan M, et al. Parkinson hastalarında gövde bozukluğunun hastalık şiddeti ve yaşam kalitesi ile ilişkisinin incelenmesi. Hacettepe Univ Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi. 2024;11(1). doi:10.21020/husbfd.1262561.
• Hisli N. Beck depresyon envanterinin üniversite öğrencileri için geçerliği, güvenirliği. Psikoloji Dergisi. 1989;7(23):3-13.
• Aydemir Ö, Köroğlu E. Psikiyatride Kullanılan Klinik Ölçekler. Hekimler Yayın Birliği; 2009:93-335.
• Yazıcı MK, Demir B, Tanrıverdi N, et al. Hamilton Anksiyete Değerlendirme Ölçeği: değerlendiriciler arası güvenirlik ve geçerlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi. 1998;9:114-117.
• Han M, Ohnishi H, Nonaka M, et al. Relationship between dysphagia and depressive states in patients with Parkinson's disease. Parkinsonism Relat Disord. 2011;17(6):437-439.
• Plowman EK, Christine M, et al. The relationship between quality of life and swallowing in Parkinson’s disease. Mov Disord. 2009;24(9):1352-1358. doi:10.1002/mds.22617.
• Aghaz A, Ghelichi L, Shahriyari A, et al. The prevalence of dysphagia in Parkinson’s disease: A systematic review and meta-analysis. J Iran Med Council. 2019;7(3). doi:10.18502/jimc.v7i3.15719.
• Manor Y, Balas M, Giladi N, et al. Anxiety, depression and swallowing disorders in patients with Parkinson's disease. Parkinsonism Relat Disord. 2009;15(6):453-456. doi:10.1016/j.parkreldis.2008.09.012.
• Carneiro D, de Sales MDGW, Belo LR, et al. Quality of life related to swallowing in Parkinson’s disease. Dysphagia. 2014;29(5):578-582.