YouTube Platformunda Akne Vulgaris Konulu Paylaşımların DISCERN Ölçeği ile Değerlendirilmesi

Öz

Amaç: YouTube, son yıllarda sağlık bilgilerine ulaşmak isteyen bireyler için sık başvurulan dijital kaynaklardan biri haline gelmiştir. Akne vulgaris ise hem birinci basamakta sık karşılaşılan hem de sosyal medyada yoğun ilgi gören bir dermatolojik hastalıktır. Bu çalışmada, YouTube’daki Türkçe akne videolarının içerik kalitesi ve güvenilirliği değerlendirilmiştir. Yöntem: “Akne” ve “sivilce” anahtar kelimeleriyle ulaşılan ve belirlenen kriterlere uygun ilk 50 video, DISCERN, JAMA (Journal of the American Medical Association) ve Video Power Index (VPI) ölçekleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma retrospektif, tanımlayıcı ve kesitsel tasarımda yürütülmüştür. Bulgular: İncelenen videoların %36’sı sağlık profesyonelleri tarafından hazırlanmıştır. Ortalama DISCERN skoru 60,44 ± 11,16; JAMA skoru ise 2,22 ± 0,97 olarak bulunmuştur. En yüksek puanlara sahip videoların tamamı uzman hekimlerce sunulmuştur. Sağlık profesyonellerine ait videoların DISCERN, JAMA ve VPI skorları istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,01). Ayrıca, daha önce yüklenmiş videoların güvenilirlik puanları daha yüksek saptanmıştır (p=0,019). Sonuç: Türkçe akne videoları genel olarak orta-yüksek düzeyde güvenilir bulunsa da, hasta eğitimi açısından sınırlı kalmaktadır. Sağlık profesyonellerinin dijital platformlarda daha fazla ve nitelikli içerik üretmesi, dijital sağlık bilgisinin güvenilirliğini artırmada önemli rol oynayabilir.

Anahtar Kelimeler

• Akne vulgaris
• YouTube
• dijital sağlık okuryazarlığı
• DISCERN
• video analizi

Evaluation of Acne Vulgaris Videos on YouTube Platform with DISCERN Scale

Öz

Objective: In recent years, YouTube has become one of the most frequently used digital sources for individuals seeking health information. Acne vulgaris is a dermatological condition that is both commonly encountered in primary care and highly popular on social media. This study aimed to evaluate the content quality and reliability of Turkish-language acne-related videos on YouTube. Methods: The first 50 videos retrieved using the keywords “akne” and “sivilce” and meeting predetermined criteria were analyzed using the DISCERN, JAMA (Journal of the American Medical Association), and Video Power Index (VPI) tools. The study was conducted with a retrospective, descriptive, and cross-sectional design. Results: Among the videos analyzed, 36% were prepared by healthcare professionals. The mean DISCERN score was 60.44 ± 11.16, and the mean JAMA score was 2.22 ± 0.97. All of the highest-scoring videos were presented by medical specialists. Videos produced by healthcare professionals had significantly higher DISCERN, JAMA, and VPI scores (p<0.01). Additionally, videos uploaded earlier had significantly higher reliability scores (p=0.019). Conclusion: Although Turkish-language acne videos on YouTube were found to be moderately to highly reliable overall, they remain limited in terms of patient education. Increasing the presence and quality of content produced by healthcare professionals on digital platforms may play a crucial role in enhancing the reliability of digital health information.

Anahtar Kelimeler

• Acne vulgaris
• YouTube
• digital health literacy
• DISCERN
• video analysis

Kaynakça

1. ÜİK Kurumsal. Accessed June 25, 2025. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Hanehalki-Bilisim-Teknolojileri-(BT)-Kullanim-Arastirmasi-2024-53492
2. Özen N, Topbaş M. İnternet ortamında ve sosyal medyada doğru ve güvenilir sağlık bilgisi edinebilme. Farabi Tıp Dergisi. 2023;2(2):27-32. doi:10.59518/farabimedj.1226106
3. Tuna M, Ağır H, Tuna M, Ağır H. Geriatrik egzersiz programı hakkındaki Türkçe videolar uygun mu ve YouYube güvenilir ve kaliteli bilgiler sağlıyor mu? Turkish Journal of Osteoporosis. 2023;29(3):143-149. doi:10.4274/tod.galenos.2023.69672.
4. 304417.pdf. Accessed June 26, 2025. https://dergipark.org.tr/tr/download/article-file/304417
5. Yıldır CZ, Ercan M, Koca TT, Berk E. Tetik parmak hastalığı hakkında bilgi kaynağı olarak YouTube. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi. 2024;19(1):120-127. doi:10.17517/ksutfd.1334826
6. Mohamed F, Shoufan A. Users’ experience with health-related content on YouTube: an exploratory study. BMC Public Health. 2024;24(1):86. doi:10.1186/s12889-023-17585-5
7. Haslam K, Doucette H, Hachey S, et al. YouTube videos as health decision aids for the public: An integrative review. Can J Dent Hyg. 53(1):53-66.
8. Yılmaz E, Eden E. Evaluation of the quality of information about dental trauma on internet. EÜ Dişhek Fak Derg. 2020;41(3):231-235. doi:10.5505/eudfd.2020.86570

9. Bacanli A, Arica SG. Aile hekimliğinde sık görülen dermatolojik hastalıklar ve yönetimi. Turkiye Klinikleri J Fam Med-Special Topics. 2021;12(3):1-4.
10. Demi̇rdağ HG, Tuğrul B. Dermatoloji biriminde merkezi hekim randevu sistemi ile kuyruk sistemi başvuruları, şikâyet sayısı ve hastalıkların incelenmesi. Hacettepe Sağlık İdaresi Dergisi. 2022;25(1):1-16.
11. Toyoda M, Morohashi M. Pathogenesis of acne. Med Electron Microsc. 2001;34(1):29-40. doi:10.1007/s007950100002
12. Morshed ASM, Noor T, Uddin Ahmed MA, et al. Understanding the impact of acne vulgaris fand associated psychological distress on self-esteem and quality of life via regression modeling with CADI, DLQI, and WHOQoL. Sci Rep. 2023;13:21084. doi:10.1038/s41598-023-48182-6
13. Machała-Ćwikła E, Ćwikła P, Zdziebło P, Łapińska U, Machała K, Machała D. Acne vulgaris in the age of social media. Our Dermatol Online. 2024;15(e):e42-e42. doi:10.7241/ourd.2024e.42
14. Acne and social media: A cross‐sectional study of content quality on TikTok. Accessed June 25, 2025. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/epdf/10.1111/pde.14471
15. Zoltan S, Silverberg N. Representation and quality of acne-related content on social media. SKIN The Journal of Cutaneous Medicine. 2025;9(1):2145-2148. doi:10.25251/skin.9.1.19
16. Ko BC, Haw S. Evaluation of YouTube videos about isotretinoin as treatment of acne vulgaris. Ann Dermatol. 2022;34(5):340-348. doi:10.5021/ad.21.143
17. Ünlü Açıkel S, Özdemir AK, Emre S. The reliability and quality of YouTube videos about isotretinoin treatment and suicide. Clinical and Experimental Dermatology. 2024;49(11):1356-1361. doi:10.1093/ced/llae166
18. Charnock D, Shepperd S, Needham G, Gann R. DISCERN: an instrument for judging the quality of written consumer health information on treatment choices. J Epidemiol Community Health. 1999;53(2):105-111. doi:10.1136/jech.53.2.105
19. Assessing, Controlling, and Assuring the Quality of Medical Information on the Internet: Caveant Lector et Viewor—Let the Reader and Viewer Beware | JAMA | JAMA Network. Accessed June 25, 2025. https://jamanetwork.com/journals/jama/article-abstract/415407
20. Üstgörül S. İlk cinsel ilişki korkusu ve bekaret ile ilgili YouTube videolarının DISCERN aracıyla değerlendirilmesi. SÇD. 2022;6(1):73-81.
21. YouTube Statistics 2025 [Users by Country + Demographics]. Official GMI Blog. June 5, 2025. Accessed June 26, 2025. https://www.globalmediainsight.com/blog/youtube-users-statistics/
22. Kaynak Y. Bir Bilgi Kaynağı Olarak Erken Boşalmayla İlişkin Türkçe YouTube Videoları: Kesitsel Bir Çalışma. Osmangazi Tıp Dergisi. 2023;45(5):755-62.
23. Kaya Ö, Sarikaya Solak S. Evaluation of the quality, reliability, and popularity of Turkish YouTube videos on acne treatment. TURKDERM. 2022;56(4):166-171. doi:10.4274/turkderm.galenos.2022.09623
24. Gök Ü, Balcı S. Evaluation of Youtube videos on calcaneus fractures in terms of reliability and quality. Acta Medica Nicomedia. 2025;8(1):30-34. doi:10.53446/actamednicomedia.1557781