Araştırma Makalesi

Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri

Cilt: 17 Sayı: 1 1 Mart 2021
PDF İndir
EN TR

Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri

Öz

Meriç Deltası Türkiye’nin Trakya bölgesinde yer alan dünya çapında öneme sahip sulak alanlardan biridir. Delta içinde yer alan Gala ve Sığırcı gölleri, biyo-çeşitlilik bakımından Türkiye’nin önemli göllerindendir. Bu çalışmada Sığırcı ve Gala göllerinden elde edilen altı balık türünün (Carassius gibelio, Carassius carassius, Scardinius erythrophthalmus, Cyprinus carpio, Sander lucioperca ve Perca fluviatilis) kaslarındaki toksik ve esansiyel element (Li, B, Al, V, Cr, Mn, Fe, Co, Ni, Cu, Zn, As, Se, Sr, Ag, Cd, Sb, Ba, Tl, ve Pb) konsantrasyonları tespit edilerek, bu elementlerin tüketimi ile ilişkili potansiyel insan sağlığı riskleri, yetişkinlerde “tahmini günlük tüketim (EDI)” dikkate alınarak değerlendirildi. Ayrıca, genel popülasyon için balık tüketim sıklığı dikkate alınarak, “hedef tehlike katsayısı (THQ)”, “tehlike indeksi (HI)” ve “kanserojen riski (CR)” değerleri belirlendi. Bu sonuçlara göre, tüm balık türlerin yenilebilir kaslarında Li, B, Cr, Co, Se, Tl, ve Pb için EDI değerleri genel olarak izin verilen günlük doz limitini aşmıştır. Ancak 1’in altında tespit edilen THQ ve HI değerleri kanserojen sağlık riskinin olmadığını göstermiştir. Ayrıca, As, Cr, Ni ve Pb için CR değerleri kabul edilebilir sınırlardadır. Sonuçlar, Sığırcı ve Gala göllerindeki balıkların kaslarındaki toksik element konsantrasyonlarının tüketiciler için önemli bir sağlık riski oluşturmadığını ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Trakya Üniversitesi

Proje Numarası

2016/86

Kaynakça

  1. Ahmed, M. K., Baki, M. A., Islam, M. S., Kundu, G. K., Habibullah-Al-Mamun, M., Sarkar, S. K., Hossain, M. M. (2015). Human health risk assessment of heavy metals in tropical fish and shellfish collected from the river Buriganga, Bangladesh. Environmental science and pollution research, 22 (20), 15880-15890.
  2. Alamdar, A., Eqani, S. A. M. A. S., Hanif, N., Ali, S. M., Fasola, M., Bokhari, H., Shen, H. (2017). Human exposure to trace metals and arsenic via consumption of fish from river Chenab, Pakistan and associated health risks. Chemosphere, 168, 1004-1012.
  3. Ali, M. M., Ali, M. L., Proshad, R., Islam, S., Rahman, Z., Tusher, T. R., Al, M. A. (2019). Heavy metal concentrations in commercially valuable fishes with health hazard inference from Karnaphuli river, Bangladesh. Human and Ecological Risk Assessment: An International Journal, 1-17.
  4. ASTM (American Society for Testing and Materials), 1985. Preparation of biological samples for inorganic chemical analysis 1, Annual Book of ASTM Standards, D-19, pp. 740- 747.
  5. Chien, L. C., Hung, T. C., Choang, K. Y., Yeh, C. Y., Meng, P. J., Shieh, M. J., Han, B. C. (2002). Daily intake of TBT, Cu, Zn, Cd and As for fishermen in Taiwan. Science of the total environment, 285 (1-3), 177-185.
  6. Çiçek, A., Tokatlı, C., Köse, E. (2013). Ecological risk assessment of heavy metals in sediment of Felent Stream (Sakarya River Basin, Turkey). Pakisan Journal of Zoology, 45 (5): 1335-1341.
  7. Çulha, S. T., Yabanlı, M., Baki, B., Yozukmaz, A. (2016). Heavy metals in tissues of scorpionfish (Scorpaena porcus) caught from Black Sea (Turkey) and potential risks to human health. Environmental Science and Pollution Research, 23 (20), 20882-20892.
  8. Fang, T., Lu, W., Li, J., Zhao, X., Yang, K. (2017). Levels and risk assessment of metals in sediment and fish from Chaohu Lake, Anhui Province, China. Environmental Science and Pollution Research, 24 (18), 15390-15400.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Çevre Bilimleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Mart 2021

Gönderilme Tarihi

14 Temmuz 2020

Kabul Tarihi

3 Kasım 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2021 Cilt: 17 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Tokatlı, C., & Ustaoğlu, F. (2021). Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri. Acta Aquatica Turcica, 17(1), 136-145. https://doi.org/10.22392/actaquatr.769656
AMA
1.Tokatlı C, Ustaoğlu F. Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri. Acta Aquat. Turc. 2021;17(1):136-145. doi:10.22392/actaquatr.769656
Chicago
Tokatlı, Cem, ve Fikret Ustaoğlu. 2021. “Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri”. Acta Aquatica Turcica 17 (1): 136-45. https://doi.org/10.22392/actaquatr.769656.
EndNote
Tokatlı C, Ustaoğlu F (01 Mart 2021) Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri. Acta Aquatica Turcica 17 1 136–145.
IEEE
[1]C. Tokatlı ve F. Ustaoğlu, “Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri”, Acta Aquat. Turc., c. 17, sy 1, ss. 136–145, Mar. 2021, doi: 10.22392/actaquatr.769656.
ISNAD
Tokatlı, Cem - Ustaoğlu, Fikret. “Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri”. Acta Aquatica Turcica 17/1 (01 Mart 2021): 136-145. https://doi.org/10.22392/actaquatr.769656.
JAMA
1.Tokatlı C, Ustaoğlu F. Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri. Acta Aquat. Turc. 2021;17:136–145.
MLA
Tokatlı, Cem, ve Fikret Ustaoğlu. “Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri”. Acta Aquatica Turcica, c. 17, sy 1, Mart 2021, ss. 136-45, doi:10.22392/actaquatr.769656.
Vancouver
1.Cem Tokatlı, Fikret Ustaoğlu. Meriç Delta Balıklarında Toksik Metal Birikimlerinin Değerlendirmesi: Muhtemel İnsan Sağlığı Riskleri. Acta Aquat. Turc. 01 Mart 2021;17(1):136-45. doi:10.22392/actaquatr.769656

Cited By